Բաքվի իշխանամերձ լրատվամիջոցը տեղեկացնում է, որ մարտի 17-ին Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարար Միքայիլ Ջաբարովը ներկայացուցչական պատվիրակությամբ մեկնում է Իսրայել։ Մինչ այդ հայտնի է դարձել, որ Հայֆայից իննսուն կիլոմետր դեպի հյուսիս՝ Միջերկրական ծովի իսրայելական «տնտեսական գոտում» գազի պաշարների հետախուզող ամերիկյան «Շևրոնը» համաձայնություն է տվել, որպեսզի ադրբեջանական Socar ընկերությունը կոնսորցիումի մասնակից լինի:
Հայտնի չէ՝ այդ համաձայնությունն արդեն փաստաթղթավորվա՞ծ է, թե՞ իրավական տեսք կստանա Ջաբարովի Երուսաղեմ այցի ընթացքում: Փոխարենը տեղեկություն է տարածվել, որ ԱՄՆ հրեական համայնքների ավելի քան քառասուն հոգևոր առաջնորդներ նամակով դիմել են նախագահ Դոնալդ Թրամփին և առաջարկել, որ նա պաշտոնավարման առաջին շրջանում նախաձեռնած, այսպես կոչված «Աբրահամի ուխտի» նոր մասնակիցների շարքում դիտարկի նաև հետխորհրդային իսլամադավան երկրներին, առաջին հերթին՝ Ադրբեջանին, Թուրքմենստանին և Ուզբեկստանին:
«Աբրահամի ուխտի» նպատակը Մերձավոր Արևելքում արաբական երկրների և Իսրայելի միջև հակասությունների հաղթահարումը, համագործակցության հաստատումն է: Թրամփի նախագահության առաջին շրջանի կարևոր ձեռքբերում է համարվում Սաուդյան Արաբիայի և Իսրայելի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումը: Իսրայելը նորմալ հարաբերություններ ունի Եգիպտոսի, Կատարի, Արաբական Միացյալ էմիրությունների և Հորդանանի հետ:
Ադրբեջանը վերջին շրջանում բավական սերտ կապեր է հաստատել Պարսից ծոցի արաբական միապետությունների հետ: Անցյալ շաբաթ, սակայն, Ալիևը հարկադրված էր արտաքին գործերի նախարար Բայրամովին գործուղել Ջիդա, որտեղ Իսլամական համերաշխության կազմակերպությունը գումարել է արտգործնախարարների խորհրդաժողով: Իր ելույթում Ջեյհուն Բայրամովը, թեև շատ զգուշավոր ձևակերպումներով, այնուամենայնիվ, դեմ է արտահայտվել Գազայի բնակչությունը տարհանելու իսրայելա-ամերիկյան ծրագրին և պաշտպանեց Պաղեստինի անկախ պետություն կառուցելու՝ Արաբական լիգայի երկրների դիրքորոշումը:
Այս ֆոնին Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարարի Երուսաղեմ այցն առաջին հայացքից արտառոց է: Գազայի և Պաղեստինի հարցում իսրայելա-ամերիկյան ծրագրավորումներին «հակադրվող» Ադրբեջանը չի կարող Իսրայելի ռազմավարական գործընկերը լինել: Գործնականում, մինչդեռ, հակառակ պատկերն է:
«Աբրահամի ուխտին» Ադրբեջանի ներգրավման կանխածրագիրն սկզբունքորեն պետք է հանդիպի ոչ միայն Ռուսաստանի, այլև Թուրքիայի դիմադրությանը, քանի որ արաբական աշխարհի հետ Իսրայելի «պատմական հաշտությունը» շոշափելիորեն կրճատում է Մերձավոր Արևելքում Մոսկվայի և Անկարայի ազդեցության սահմանները:
Մարտի 5-ին Իլհամ Ալիևը գտնվել է Անկարայում: «Աբրահամի ուխտին» Ադրբեջանի ներգրավվածության հեռանկարը Թուրքիայի նախագահի հետ նա քննարկե՞լ է: Դիտարժան է, որ Իգդիր-Նախիջևան գազատարի գործարկման մասին առաջին տեղեկատվությունը Թուրքիայի էներգետիկայի նախարարը հնչեցրել է Մոսկվայից՝ ՌԴ պաշտոնակցի և փոխվարչապետի հետ բանակցություններից հետո:
Ըստ ադրբեջանական մամուլի՝ այդ գազատարն ունի Նախիջևանի արտադրական ներուժը կիրարկելու նշանակություն, որ կարող է «գրավիչ լինել» նաև Միացյալ Նահանգների համար: Իսրայելի հետ տնտեսական նոր ծրագրերը, որ Ադրբեջանի էկոնոմիկայի նախարարը տանում է Երուսաղեմ, համաձայնեցվա՞ծ են Մոսկվայի և Անկարայի հետ: Ալ-Աքսա մզկիթի մասին, Սիրիայում Նաթանյահուի էքսպանսիոնիստական նկրտումների մասին Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի հայտարարությունները, երևում է, զուտ «ֆոնային» են: Միջերկրական ծովի իսրայելական հատվածում հետախուզված գազի պաշարները գնահատվում են մոտ կես միլիարդ խորանարդ մետր: Իսրայելը կարող է լինել Եվրոպայի էներգակիրների մատակարար: «Աբրահամի ուխտին» Ադրբեջանի ներգրավվածությունը, հավանաբար, ուղղված է Մոսկվայից Իլհամ Ալիևի կախվածության թուլացմանը: Բայց դա միաժամանակ հնարավորություն է, որպեսզի նա հաղթահարի Էրդողանի «կրտսեր եղբոր» բարդույթը: Թուրքիան Ադրբեջանը կհանձնի՞ «սիոնիստներին»:
