ՌԴ ԱԳ նախարար Ս. Լավրովի՝ նախօրեին Պետդումայում արած հայտարարությունը նոր «Եվրասիական ինտեգրացիոն կառույց» ստեղծելու մասին վկայում է Կրեմլի աճող անհանգստությունը տարածաշրջանում իր ազդեցության նվազման վերաբերյալ։ Ուկրաինայի պատերազմում ստեղծված փակուղին, ԵԱՏՄ-ի ներսում հակասությունները և ԱՊՀ տարածքում Ռուսաստանի նախկին լծակների թուլացումը ստիպում են Մոսկվային փորձել վերակառուցել ազդեցության նոր մոդել՝ ենթադրաբար պարտադրելով իր պայմանները նախկին խորհրդային տարածքի երկրներին։
Հայաստանի համար սա նոր մարտահրավեր է։ Ռուսաստանի նման նախաձեռնությունները սովորաբար ուղեկցվում են անդամ պետությունների ինքնիշխանության հետագա սահմանափակմամբ՝ քաղաքական, տնտեսական և անվտանգային ուղղություններով։ Մոսկվան կփորձի Երևանին ներքաշել այս գործընթացի մեջ, ավելացնելով ճնշումները, որպեսզի Հայաստանը ևս դառնա նոր համակարգի մաս, որտեղ Կրեմլը կթելադրի կանոնները։
Սակայն Հայաստանի պատասխանը հստակ է։ Ազգային ժողովում քննարկվող Եվրամիությանն անդամակցելու գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքի նախագիծը փաստացի արձագանքն է Մոսկվայի այս նախաձեռնությանը։ Հայաստանը մատնանշում է իր ապագայի տեսլականը՝ ոչ թե նորից փակվել Մոսկվայի ազդեցության շրջանակում, այլ ամրապնդել իր դիրքերը Եվրոպական ընտանիքում, որտեղ ինստիտուցիոնալ զարգացումը, ինքնիշխանության պաշտպանությունը և անվտանգության երաշխիքները հիմնված են փոխադարձ շահերի, այլ ոչ թե պարտադրանքի վրա։
Հայաստանը կանգնած է ռազմավարական ընտրության առաջ. կա՛մ շարունակել մնալ Մոսկվայի մանևրների թիրախը, կա՛մ հստակ և հետևողական քայլերով խորացնել կապերը Եվրոպայի հետ, որտեղ Հայաստանի անկախությունն ու ինքնիշխանությունը չեն դիտարկվում որպես սակարկության առարկա։ Այս ընտրությունն այլևս տեսական քննարկման հարց չէ, այլ գործողությունների անհրաժեշտություն, քանի որ Ռուսաստանի նոր նախաձեռնությունները ուղղված չեն համագործակցությանը, այլ նախկին ազդեցության վերականգնմանը։
Երևանը պետք է գիտակցի, որ աշխարհաքաղաքական վերաձևման այս փուլում յուրաքանչյուր ուշացում կարող է թանկ արժենալ։ Եթե Հայաստանը ցանկանում է դուրս գալ իր գոյության համար մշտական սպառնալիքների շրջապտույտից, ապա պետք է ոչ միայն հայտարարի իր ընտրության մասին, այլև գործի այդ ընտրության տրամաբանության մեջ՝ ամրապնդելով կապերն Արևմուտքի հետ, խորացնելով ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները և վերաձևակերպելով իր անվտանգային քաղաքականությունը՝ հենվելով ոչ թե մեկ խաղացողի, այլ բազմակողմանի գործընկերության վրա։
Արման Բաբաջանյան
«Հանուն Հանրապետության» կուսակցութայան նախագահ
