Սիրիայի նախագահ Ալ Շարաային Իլհամ Ալիևի շնորհավորական նամակն ու Բաքու այցելելու հրավերը Հայաստանի համար իրապես ուշադրության արժանի զարգացում են, անկախ, թե ինչ մղումներով, մոտիվներով կամ ցուցումներով է Ալիևը փորձում «մտնել» Սիրիա: Ակնառու է, որ Ադրբեջանը փորձում է այդ կերպ դառնալ Մերձավոր Արևելքում «նոմինալ» խաղացող:
Եթե Բաքուն մինչ այդ կարող էր ռեգիոնում դրսևորվել առավելապես Թուրքիայի և մասնակիորեն Իսրայելի հետ իր փոխհարաբերությամբ, ապա այսօր նկատելի է, որ Ադրբեջանը ձգտում է օգտագործել Սիրիայում իրավիճակի փոփոխությունն ու անմիջական դեր ունենալ Մերձավոր Արևելքում:
Իսկ Մերձավոր Արևելքը ռեգիոն է, որն ինչպես առիթ եմ ունեցել բնորոշելու՝ «աշխարհաքաղաքականության խառնարան» է, որտեղ գործնականում անընդհատ «եռքի» ռեժիմում ծավալվում է համաշխարհային քաղաքականության հիմնական ուղղությունների մի զգալի մասը: Ադրբեջանը այդ խառնարանում ստանալով անմիջական դերի հնարավորություն, անկասկած դա օգտագործելու է Կովկասում Հայաստանի հանդեպ առավելությունը մեծացնելու համար: Ընդ որում, այստեղ խնդիրն ունի երկու շերտ:
Մյուսն այն է, որ Հայաստանը պետականության վարչական սահմանով լինելով կովկասյան պետություն, այդուհանդերձ իր պատմա-քաղաքական և դավանա-քաղաքական մասշտաբով՝ մերձավորարևելյան է: Մերձավոր Արևելքում իր անմիջական ներկայության խնդիրն առաջ մղելով, Ադրբեջանը բնականաբար ձգտելու է լրացնել իր համար՝ Հայաստանի հանդեպ այդ հազվադեպ «բացերից» մեկը: Բաքվի մերձավորարևելյան հայացքները, թերևս, անհանգստացնում են նաև Վրաստանին:
Թերևս, ոչ միայն ներդրումային կարիքները, այլ նաև այդ էքզիստենցիալ անհանգստությունն է պատճառը, որ Վրաստանը հաճախակիացրել է բարձր մակարդակի շփումները հարավային ուղղությամբ, մասնավորապես Արաբական Էմիրությունների, որոնք լինելով Ծոցի առանցքային երկրներից, բնականաբար իրենց դերն ունեն նաև մերձավորարևելյան «խառնարանում»: Այստեղ օրակարգ է, որը կարող է և պետք է լինի նաև հայ-վրացական ռազմավարական գործընկերության «բաղադրիչ»: Սակայն, անկախ այդ ամենից, Ադրբեջանի մերձավորարևելյան հավակնությունը՝ անկախ դրա հովանավորի հանգամանքից, ռազմավարական մարտահրավեր է հայկական պետականության անվտանգության համայնապատկերի համար:
