Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշկիանը, ինչպես փոխանցում է ԻՌՆԱ գործակալությունը, կոչ է արել Իրանի կառավարությանն արագ ավարտել Ադրբեջանի հետ սահմանով անցնող միջանցքը և Հյուսիս-Հարավ երթուղին: Իրանի նախագահը, խոսելով միջանցքի մասին, որ անցնում է Ադրբեջանի հետ սահմանով, թերևս նկատի ունի Ադրբեջանը Նախիջևանին կապող հատվածը: Նոյեմբերի 4-ին հայտնի դարձավ, որ Իրանի նախագահը մասնակցելու է նոյեմբերի 11-ից Բաքվում մեկնարկող Cop29-ի աշխատանքին:
Քանի օր է Փեզեշկիանը մնալու Բաքվում, դեռ հայտնի չէ: Սակայն հատկանշական է, որ Բաքու մեկնելուց առաջ նա խոսում է Ադրբեջանը և Նախիջևանը կապող միջանցքի շինարարությունն արագացնելու անհրաժեշտության մասին: Ըստ ամենայնի՝ Փեզեշկիանի այցի ընթացքում սպասվում է այդ հարցի քննարկում, ընդհանրապես Կովկասի ճանապարհների ապաշրջափակման հարցի համատեքստում: Թեհրանը, ըստ երևույթին, Ադրբեջանի առաջարկում է հուսալի ճանապարհ՝ պայմանով կամ ակնկալիքով, որ Բաքուն կհրաժարվի Հայաստանով անցնող ճանապարհի նկատմամբ որևէ հավակնությունից, այլ կերպ ասած՝ «զանգեզուրյան միջանցք» կոչվողից:
Ադրբեջանի համար դա կլինի՞ ընդունելի «փոխանակում»: Իրանի նախագահի հայտարարությունը հատկանշական է նաև այն հայտարարության ֆոնին, որ արեց Հայաստանի արտգործնախարարն օրեր առաջ խորհրդարանում՝ ասելով, որ Ադրբեջանին ներկայացրել են ճանապարհների ապաշրջափակման վերաբերյալ առաջարկ, որի առնչությամբ ստացել են «կիսապաշտոնական ողջույն»: Նիկոլ Փաշինյանը շաբաթներ առաջ հայտարարեց, որ Հայաստանը պատրաստ է Ադրբեջանին ճանապարհ տալ նույն պայմաներով, ինչպես տալիս է Իրանը:
Հայաստանը մրցակցո՞ւմ է Իրանի հետ այդ հարցում՝ ուղղակի, թե անուղղակի, թե՞ Երևանի այդ հայտարարությունը ունի դիվանագիտական-տակտիկական նշանակություն, այն հաշվարկով, որ Ադրբեջանին նույն պայմաններով ճանապարհ Հայաստանից պետք չէ, հետևաբար Բաքուն չի գնա այդպիսի համաձայնության, կպայմանավորվի Իրանի հետ, իսկ դրա դիմաց էլ կհրաժարվի «զանգեզուրյան միջանցք» հավակնությունից: Մի քանի օր առաջ կոմունիկացիաների հարցը քննարկել էին սահմանին հանդիպած՝ Հայաստանի ու Ադրբեջանի փոխվարչապետներ Մհեր Գրիգորյանն ու Շահին Մուստաֆաևը:
Իսկ նախօրեին կոմունիկացիաների մասին խոսել են ՌԴ և Ադրբեջանի վարչապետները՝ հեռախոսով: Թե հատկապես ո՞ր կոմունիկացիաների, կամ ի՞նչ ուղղությամբ կոմունիկացիաների մասին են նրանք խոսել, պաշտոնական հաղորդագրությունները չեն հանրայնացնում: Ռուսաստանը կհամաձայնի՞, որ Բաքուն Նախիջևանին կապվի Իրանի տարածքով, այլ ոչ թե նոյեմբերի 9-ի 9-րդ կետի ռեժիմով: Դա թերևս կապված է այն հանգամանքից, թե ինչպիսի ընթացք կունենա ռուս-իրանական պայմանավորվածությունը, մասնավորապես այն մեծ պայմանագրի տեսքով, որի մոտալուտ ստորագրման մասին հայտարարվում է պարբերաբար, բայց որը դեռևս ստորագրված չէ:
