«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է քաղաքագետ Արկադի Վարդանյանը։
– Պարոն Վարդանյան, Ռոբերտ Քոչարյանի գործն ուշագրավ զարգացումներ է ունենում, դատական վերջին նիստի ընթացքում Քոչարյանը, դիմելով դատավորին, կարելի է ասել՝ սպառնալիք հնչեցրեց. «Ձեր «յախան թափ տվեք» այս գործից, սրանից լավ հոտ չի գալիս, իրոք լավ հոտ չի գալիս: Այս գործը սարքելու, կարելու համար մարդիկ ապագայում պատասխանատվության են ենթարկվելու շատ խիստ»։ Ինչպե՞ս կգնահատեք նրա այս հայտարարությունները։
– Ես շատ ուշադիր հետևել եմ դատական նիստին, և ինձ մոտ այնպիսի տպավորություն է, որ տուն-տունիկ են խաղում։ Երկրորդ նախագահի սպառնալիքներ, դատական նիստ՝ այդ ամենը հիմարություն է։ Հեղափոխության օրինաչափություններից մեկն այն է, որ անմիջապես հեղափոխությունից հետո կուտակված բոլոր հանգուցային հարցերը պետք է արագ լուծում ստանան, դրանք պետք է միանգամից լուծվեին։
Պետք է արվեր ճիշտ այնպես, ինչպես ժամանակին արեց Միխեիլ Սաակաշվիլին Վրաստանում։ Եթե մեր իշխանությունները թերանում են կամ չեն պատկերացնում, թե ինչպես պետք է դա անեն, թող վերցնեն Միխեիլ Սաակաշվիլու գիրքը, այն հրատարակված է, մեզ մոտ կա, թող ուշադիր կարդան ու հասկանան, թե ինչպես նա կարողացավ երկու-երեք օրվա ընթացքում այդ ցավոտ տեղը վերացնել։ Իսկ մեզ մոտ այդ խնդիրները դեռ մնում են, գնալով ավելի ու ավելի տարածվում ու թունավորում մեր կենցաղն ու առօրյան, մեր սպասելիքները։
Հիմա ի՞նչ սպառնալիքի մասին պետք է խոսք լիներ, եթե մենք գործ ունենք ծանրագույն հանցագործի հետ, ով պետք է ցմահ դատապարտվի և վերջ։
– Բայց փաստորեն ինքն այնքան ինքնավստահ է, որ նույնիսկ սպառնում է, ասում՝ այս գործը սարքողները հետագայում պատասխանատվություն են կրելու։ Այսինքն՝ մտածում է, որ այս իշխանությունները կտապալվեն, և նա նորից կգա իշխանությա՞ն։
– Հանրապետականները, նախկին ռեժիմի ներկայացուցիչները խոստովանում են, որ դատաիրավական համակարգը իրենց դիմադրության վերջին ֆորպոստն է, բաստիոնը, օջախը։ Իրենք տեսնում են, որ դատաիրավական համակարգում որևէ սկզբունքային փոփոխություն տեղի չի ունենում, էլ չեմ խոսում բարեփոխության մասին, դրա համար վստահում են, գիտեն, որ որևէ հարց չի լուծվելու, իշխանությունները չեն կարողանալու նույնիսկ ամենաչնչին հարցը լուծել հօգուտ ժողովրդի։ Այդ պատճառով էլ իրենց այսպես լկտի են պահում… չնայած վերջին բաստիոնն է, բայց շատ ամուր բաստիոն է, և իշխանությունները չեն կարողանում այն հաղթահարել։
Ես, օրինակ, մտածում եմ, որ հիմա քանի որ թափուր է արդարադատության նախարարի պաշտոնը՝ Արտակ Զեյնալյանի հեռանալուց հետո այդ պաշտոնում կարող է նշանակվել Վարուժան Ավետիսյանը։ Դա իմ կարծիքն է, ամենահարմար թեկնածուն հենց նա է, որովհետև նա բավականին հարուստ ռազմական փորձ ունի, կայուն, ազնիվ անձնավորություն է, բավականին լայն գիտելիքների է տիրապետում։ Սա պարզապես իմ ենթադրությունն ու ցանկությունն է՝ եթե նա կամ իր նման որևէ մեկը նշանակվի արդարադատության նախարար, շատ հարցեր արագ կլուծվեն։ Պետք է փոխել նաև գլխավոր դատախազին, ամբողջ դատախազական համակարգը։ Մենք այդ ժամանակ խնդիր չենք ունենա՝ լակոտ-լուկուտների մտքով անգամ չի անցնի սպառնալիքներ հնչեցնել։
– Կարո՞ղ ենք ասել, որ մենք նման իրավիճակ ունենք, որովհետև այս իշխանությունները շատ դանդաղ են գործում, և բացի այդ՝ չափից դուրս շատ է թավիշը, եթե հաշվի առնենք, թե ում հետ գործ ունենք։
– Թավիշը հարկավոր է փոխարինել բռունցքներով, որովհետև եթե թավիշն օգտագործվել է հեղափոխության ընթացքում, և իրոք ամբողջ աշխարհը զարմացած էր, թե ինչպես եղավ, որ մի կաթիլ արյուն չթափվեց, հետո պետք էր այլ մեթոդներով գործել։ Այսինքն՝ հեղափոխությունը հաղթեց, և այս թավիշը անմիջապես հետո պետք է բռունցքներով փոխարինվեր։ Առանց բռունցքների հեղափոխությունը չի կարողանա ինքն իրեն պաշտպանել։ Սա նշանակում է, որ մեր ժողովրդի իղձերը, սպասելիքները չեն կարողանա իրականություն դառնալ։
Ես կարծում եմ, որ սա սովորական տրամաբանություն է, ու առանձնահատուկ ուղիներ փնտրել պետք չէ։ Ինչո՞ւ չեն անում, սա արդեն այն հարցն է, որի պատասխանը անձամբ ես չեմ կարողանում գտնել։ Այստեղ մի քանի պատասխան կա, այդ թվում և շատ վատը. ոմանք ասում էին, որ սա պարզապես լավ մտածված սադրանք է… մտածում ու փնտրում ես տրամաբանական այլ պատասխան՝ չես գտնում. մուրճն էլ է ձեր ձեռքը, մեխն էլ, ո՞վ է ձեզ խոչընդոտում, ո՞վ է խանգարում՝ ես դա չեմ հասկանում։
