Ծխախոտի գնի բարձրացումը 45%-ով կկանխարգելի մոտավորապես 88.000 վաղաժամ մահ` ծխելը թողածների և չսկսածների շրջանում: Այդ մասին ֆեյսբուքյան իր պաշտոնական էջում նախօրեին գրել է առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը: Նախարարը նաև խոստացել է հիմնավորել, թե ինչպես է ծխախոտի ակցիզային հարկի բարձրացումը բերում հարկային եկամուտների աճի։ Նախարարը տեղադրել է նաև 2017թ․ ապրիլին Հարվարդի համալսարանի, Վաշինգտոնի համալսարանի և Համաշխարհային բանկի փորձագետների կողմից արված մի հետազոտություն, որը կոչվում է «Ծխախոտային արտադրատեսակների հարկերի բարձրացման բաշխիչ ազդեցության գնահատումը Հայաստանում ծախս արդյունավետության ընդլայնված վերլուծության արդյունքները»։ «Շուտով կներկայացնեմ նաև բազմաթիվ երկրների փորձը, թե ինչպես է ծխախոտի ակցիզային հարկի բարձրացումը բերում հարկային եկամուտների աճի՝ ի պատասխան հակառակի մասին պնդողների»,- գրել էր առողջապահության նախարարը։
Տնտեսագետ, վարչապետի խորհրդական Մեսրոպ Առաքելյանն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց, որ այս պահին կառավարության կողմից ներկայացված Հարկային օրենսգրքի բարեփոխումների հիմքում ներկայացված փաթեթի հիմքում ոլորտի ներկայացուցիչների ուսումնասիրության արդյունք է, համաձայն որի՝ հաշվի են առնված բյուջետային մուտքերի և վաճառքի կապը։ «Մենք հաշվի ենք առնում նաև այն, որ ծխախոտի մեջ մենք ունենք նաև արտահանում, և Հայաստանում ծխախոտի գինն ավելի ցածր է այն երկրներում ծխախոտի գնից, որտեղ արտահանվում է։ Այս ամենը համադրելով՝ ներկայացված նախագիծը լավագույն տարբերակն է»,- ասաց Առաքելյանը՝ հավելելով, որ, միևնույն ժամանակ, գործող Հարկային օրենսգրքով յուրաքանչյուր տարի նախատեսվում է ակցիզային հարկի բարձրացում։
Ինչ վերաբերում է նախարարի նշածին, ըստ որի՝ ակցիզային հարկի բարձրացումը կբերի նաև հարկային եկամուտների աճի, տնտեսագետը նկատեց, որ դա հնարավոր կլինի այն ժամանակ, եթե մենք ունենանք ակցիզային հարկի բարձրացում և չունենանք ծխախոտի վաճառքի նվազում։ «Մյուս կողմից ակնհայտ է, որ ակցիզային հարկի բարձրացումը կնվազեցնի ծխախոտի վաճառքը։ Առողջապահության նախարարության կողմից առաջարկների ներկայացման պարագայում, իհարկե, կառավարությունը բաց է քննարկումների համար, քանի որ որևէ գործոն գերնպատակ չէ։ Կարևոր են և՛ բյուջետային մուտքերը, և՛ հարկային քաղաքականությունը, և՛ բիզնեսը և, իհարկե, առաջնահերթ առողջությունը»,- ընդգծեց Առաքելյանը։
Վարչապետի խորհրդականը նշեց, որ նախագծի քննարկումների ժամանակ քննարկումներ եղել են բոլոր շահագրգիռ կողմերի, ոլորտի մասնագետների հետ։ Հիմա նախագիծը ներկայացվել է խորհրդարանի դատին, որտեղ, Առաքելյանը չի բացառում, որ փոփոխություններ կլինեն, քանի որ օրենսգրքի վերջնական ընդունողը Ազգային ժողովն է։
Նշենք, որ ծխախոտի ակցիզային հարկը 1000 հատի համար կազմում էր 15%, սակայն 2019 թվականի հունվարից այն պետք է կազմի ոչ պակաս, քան 8 370 դրամ 1000 հատի համար՝ նախկին 7 257 դրամի փոխարեն։
Ակցիզային հարկը միջինը աճել է մոտ 15%–ով։ Ծխախոտի մեկ տուփի համար այն 167.4 դրամ է կազմում։ Եթե հաշվի առնենք, որ ԱԱՀ-ի 20 տոկոսը հաշվարկվում է, թե ապրանքից, թե ակցիզից, ապա ծխախոտի մեկ տուփը թանկացել է մոտավորապես 26 դրամով։
Նշենք, որ առաջիկայում Ազգային ժողովում բուռն քննարկում է սպասվում Հարկային նոր օրենսգրքի նախագծի շուրջ, քանի որ ԱԺ իշխանական և ընդդիմադիր պատգամավորների ու կառավարության ներկայացուցիչների տեսակետները չեն համընկնում ինչպես ծխախոտի ակցիզային հարկի բարձրացման, այնպես էլ՝ և հատկապես զովացուցիչ ըմպելիքների մասով ակցիզային հարկ կիրառելու հետ կապված։ Զովացուցիչ ըմպելիք արտադրող տնտեսվարողներն արդեն երեկ բողոքի ակցիա էին իրականացնում կառավարության շենքի դիմաց։
