Որպես օրինաչափություն, Հայաստանի և հայության հասարակական-քաղաքական կյանքին վերաբերող որևէ նշանակալից և կարևոր ժամանակահատվածում, երբ համընդհանուր ուշադրության առարկա են դառնում պետության ապագայի հետ կապված առանցքային կոնկրետ խնդիրներ, ի հայտ եկող բոլոր արատավոր և խնդրահարույց խնդիրների շարքում իր ուրույն տեղով դրսևորվում է Հայ Առաքելական եկեղեցու հանրային դերի խնդիրը:
Ինչքան էլ եկեղեցին հոգևոր բովանդակության, այդուամենայնիվ ֆիզիկապես գոյություն ունեցող կառույց է, ղեկավարվում է մարդկանցով, որոնք, ի դեպ, բավական բուռն աշխարհիկ կյանքով են ապրում հոգևոր աշխատանքից ազատ ժամերին, իսկ աշխատանքի ընթացքում էլ օգտվում են աշխարհիկ հարմարավետություններից, ընդ որում` բավական լավ հարմարավետություններից:
Հետաքրքրական է, որ որևէ հասարակական-քաղաքական բուռն ժամանակահատվածում եկեղեցին, չգիտես ինչու, չի փորձում աշխարհիկ կյանքի հետ շփումը հարմարավետություններից ընդլայնել ու մի քիչ էլ մտածել անհարմարությունների, այսինքն` խնդիրների մասին, որոնք հուզում են հասարակությանը: Պարփակվելով հոգևոր կաղապարների մեջ, պաշտպանվելով դրանցով` եկեղեցին մտածում է, թե այդպիսով հասարակության աչքից կոծկում է այն սոցիալական, ինչ-որ տեղ նույնիսկ քաղաքական ֆունկցիան, որ ունի այդ հզոր և ընդգրկուն կառույցը: Իսկ երբ զգում է, որ այդուհանդերձ հասարակական պահանջը սկսում է ճնշող լինել, եկեղեցին հոգևոր կաղապարներից դուրս է գալիս և անմիջապես փորձում է տեղավորվել իշխանական ֆիզիկական կաղապարների մեջ` աջակցություն հայտնելով իշխանությանը տվյալ ժամանակի խնդրահարույց հարցում և փորձելով այդպիսով ապահովել իր անվտանգությունը հասարակական հայացքներից ու պահանջներից:
Դրա վառ վկայությունը Կիպրոսի օֆշորային պատմությունն է, որում ներքաշված է նաև Արարատյան հայրապետական թեմի առաջնորդական փոխանորդ Նավասարդ արքեպսկ․ Կճոյանը: Եկեղեցու կեցվածքն ու անհամարժեք արձագանքը Մարտի 1-ից հետո եկեղեցու հանդեպ առաջացրած անվստահությունն ավելի խորացրեց: Խնդիրը, Հայ Առաքելական եկեղեցու սոցիալական նշանակության, սոցիալական առաքելության, պատմական առաքելության խնդիրը, միևնույն է, մնաց բաց, և նույնիսկ կարելի է ասել` ավելի բացվեց: Ավելի սուր զգացվեց պատասխանի անհրաժեշտությունն այն հարցին, թե ի՞նչ դերակատարում ունի Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր հայ ժողովրդի կյանքում, ինչի՞ համար է եկեղեցին, ի՞նչ է տալիս ժողովրդին, ի՞նչ է ակնկալում ստանալ, ի՞նչ է առաջարկում գաղափարական, արժեքային իմաստով, և ընդհանրապես ի՞նչ է ուզում եկեղեցին ժամանակակից կյանքում, 21-րդ դարում:
