Երեկ Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը աշխարհի 2014 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլի շրջանակում ընդունեց Մալթայի հավաքականին: Առաջին հայացքից շարքային այդ հանդիպումը, քանի որ մրցակիցը հեղինակավոր թիմ չէր, և սպասվում էր, որ հավաքականը կհաղթի մալթացիներին, ըստ էության վերածվեց գրեթե պատմական իրադարձության:
Հայաստանի հավաքականը իր դաշտում պարտվեց աշխարհի վարկանիշային ցանկում ամենաթույլ հավաքականներից մեկին: Իսկ սա աննախադեպ է անգամ Հայաստանի ազգային հավաքականի պատմության համար, քանի որ այդ կարգի հավաքականներին մենք հաղթել ենք գոնե միշտ, կամ առնվազն գոնե չենք պարտվել: Եվ սա այն հավաքականն էր, որը Եվրոպայի առաջնության նախորդ ընտրական մրցաշարում պայքարում էր եզրափակչի ուղեգրի համար: Այսօր արդեն հավաքականը կրել է չորս պարտություն անընդմեջ, իսկ միակ հաղթանակն էլ տոնեց առաջին տուրում, մեծ դժվարությամբ Մալթայի նույն հավաքականի հետ արտագնա խաղում: Հայաստանի հավաքականը տեսականում էլ արդեն զրկվեց աշխարհի առաջնության ուղեգրերից մեկի համար պայքարի հնարավորությունից, սակայն գործնականում բոլորս հասկանում էինք, որ հավաքականը զրկվել էր դրանից ավելի շուտ:
Հարցն այստեղ մրցաշարային վիճակը չէ: Հարցն այստեղ ավելի լայն է: Հայկական ֆուտբոլի կարծես թե նոր-նոր մեկնարկող թռիչքը շատ արագ, սպասվածից ավելի արագ ու կտրուկ վայրէջքի արժանացավ: Եվ սա ոչ միայն ֆուտբոլային, այլ ընդհանուր համակարգային խնդրի վկայություն է: Բանն այն է, որ այդ թռիչքը տեղի էր ունենում ընդհանուր համակարգից դուրս՝ թե ֆուտբոլային և թե ամբողջական, պետական ու հասարակական համակարգից դուրս: Դա մոտավորապես նույնն է, որ օդանավը թռիչք հավաքի ոչ միայն օդանավակայանից հեռու տափաստանում, այլ նաև առանց որևէ դիսպետչերի և սպասարկման համակարգի: Ակնհայտ է, որ այդ օդանավի անկման հավանականությունն ավելի մեծ է, քան բարեհաջող թռիչքինը:
Հայաստանի ֆուտբոլային հաջողությունը հենց դա էր հիշեցնում, և եթե համընդհանուր էյֆորիայի մեջ երկրպագուները այդ ամենի վրա ուշադրություն չէին դարձնում, ինչը միանգամայն բնական է նրանց դեպքում, քանի որ նրանք չէ, որ այս ամենի մասին պետք է մտածեին, ապա առնվազն զարմանալի է, որ հանրապետության և ֆուտբոլային ղեկավարություններն էլ տրվել էին այս էյֆորիային և չէին մտածում այդ ամենի հետագա համակարգային սպասարկման մասին:
Չէ՞ որ խնդիրը միայն ֆինանսները չեն, խնդիրը ընդհանուր հասարակական-պետական միջավայրն է, որում պետք է զարգանա որևէ ոլորտ: Երբ երկրում բոլոր ոլորտները անկասելի հետընթացի մեջ են, չի կարող ֆուտբոլը, այն էլ ֆուտբոլը, որ ժամանակակից աշխարհում մշակույթի և անգամ կրոնի մակարդակի է հասել, առաջ գնալ միայնակ, ինքն իրեն: Հայաստանի հավաքականի ներկայիս իրավիճակը եկավ հաստատելու այդ տխուր իրողությունը: Եվ այստեղ ֆուտբոլային պարտության համար ցավելուց բացի, պետք է մտածել արդեն ոչ միայն ֆուտբոլի, այլ այդ լայն միջավայրի մասին ընդհանրապես: Թեև, իհարկե, մտածելու առիթներն ու պատճառները շատ-շատ են, և մտածողը կմտածեր մինչև հիմա իսկ եթե չի մտածել, ապա պարտությունը Մալթայից նրան ոչնչով չի օգնի այդ հարցում:
Լուսանկարը` PanARMENIAN Photo-ի
