Այսօր բավական ուշագրավ հայտարարություն է տարածել Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը: Խոսքը վերաբերում է էլեկտրաէներգիայի սակագնի թանկացման որոշման վերաբերյալ միջազգային խորհրդատվական կազմակերպության՝ «ԴԵԼՈՅԹ ԸՆԴ ՏՈՒՇ»-ի որոշմանը:
«Մենք վերլուծեցինք Հայաստանում ստեղծված իրավիճակը, երբ երկրի միակ էներգամատակարարը հայտնվել էր դեֆոլտի եզրին, ինչը հիմնականում պայմանավորված էր համակարգի Оպերատորի կանխատեսումների և հզորությունների բեռնավորման անհամապատախանությամբ: Ընկերությունում ֆինանսական միջոցների պակասորդն իրենց վրա արդեն զգացել էին էլեկտրաէներգիա արտադրող ընկերությունները, ինչը կարճաժամկետ հեռանկարում կառաջացներ սպառնալիք երկրի ողջ էներգահամակարգի կայունության համար: Այս պայմաններում սակագնի բարձրացման վերաբերյալ կարգավորող մարմնի որոշումը՝ ուղղված ոլորտում իրադրության կայունացմանը և սպառողների հուսալի էներգամատակարարման պահպանմանը, մեր տեսանկյունից համարվում է հիմնավորված»,- ասված է հայտարարության մեջ:
Ի՞նչ է նշանակում այդ հայտարարությունը: Այդ հայտարարությունը նշանակում է, որ հասարակության համար տրվում է էլեկտրաէներգիայի սակագնի դեմ բողոքի ակցիաները և շարժումը վերսկսելու առիթ: Իսկ ինչո՞ւ են իշխանությունները գնում նման քայլի, հատկապես այժմ, երբ սահմանադրական բարեփոխումների հարցում նրանց պետք է հնարավորինս քիչ հասարակական դժգոհություն: Սակայն չի բացառվում բոլորովին, որ հենց այս պատճառով էլ իշխանություններին կարող է պետք լինել էլեկտրաէներգիայի թեմայի թեժացումը՝ հասարակական ռեսուրսը, այսպես ասած, Սահմանադրության և էլեկտրաէներգայի գնի փոփոխությունների միջև կիսելու համար:
Իրավիճակն, իհարկե, առավել բազմաշերտ է և հետաքրքրական, քանի որ այն տեղի է ունենում ՀԷՑ-ի վաճառքի շուրջ զարգացումների համատեքստում: Այդ վաճառքի հեռանկարը հանրության մոտ ընդհանուր առմամբ ընդունվել է դրական: Թեև խոսքը օֆշորային ընկերության, այսինքն՝ որևէ խորհրդավոր և մութ իրողության մասին է, այնուհանդերձ՝ հանրության համար դրական ընկալում կա այն տեսանկյունից, որ վաճառքը կարող է բերել կառավարման արդյունավետության աճի և այդպիսով հանել օրակարգից էլեկտրաէներգիայի թանկացման խնդիրը:
Երբ հայտարարվում է, որ թանկացումը հիմնավոր է, ըստ էության դա նշանակում է, որ հասարակական բացասական տրամադրություն է գեներացվում նաև ՀԷՑ-ի վաճառքի շուրջ: Եվ այստեղ, իհարկե, հարց է առաջանում, թե արդյոք սա չի՞ կարող պայմանավորված լինել նրանով, որ վաճառքի գործարքի շուրջ առկա են ներիշխանական շահերի բախումներ տարբեր թևերի միջև, այդ թվում՝ իշխանական և քաղաքական կոնտեքստում:
Շատ հարցերի պատասխաններ հանրության համար թերևս տեսանելի կլինեն ՀԷՑ-ի իրավիճակի դիտարկման հաջորդ փուլերում: Ինչպես հայտնի է, հրապարակված եզրակացությունը վերաբերում է առաջին փուլին: Լինելու է ևս երկու փուլ՝ հոկտեմբերին և նոյեմբերին: Այդ փուլերով, անկասկած, փորձ կարվի կառավարել և հանրային, և քաղաքական-իշխանական տրամադրությունները, և, ամենայն հավանականությամբ, այդ գործընթացն ամբողջությամբ կներառի ցանցերի վաճառքի գործարքը՝ ձևավորելով ամբողջական պատկերն ու գործարքի պայմանները:
