«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է Հայաստանում ԱՄՀ գրասենյակի ղեկավար Թերեզա Սանչեսը:
– Տիկին Սանչես, Արժույթի միջազգային հիմնադրամն ինչպե՞ս է գնահատում պետական պարտքի շեմն ընդլայնելու մասին կառավարության նոր նախաձեռնությունը:
– Դա շատ կարևոր հարց է, մենք ուսումնասիրում ենք նախագիծը: Որքան որ ես եմ հասկացել՝ օրենքի նախագծով փորձ է արվում այլ երկրների օրինակով տարանջատել Կենտրոնական բանկի ու կառավարության պարտքերը: Սակայն ԱՄՀ-ի համար, մեր վերլուծությունների համար էական չէ այդ պարտքերի տարանջատումը: Մեր համոզմամբ՝ այդ պարտքը դիտարկելի է որպես մեկ ամբողջություն:
– Այսինքն՝ ԱՄՀ-ն շարունակելու է ընհանո՞ւր պարտքը դիտարկել:
– Այո՛, ընդհանուր պարտքը: Այդ տարբերակումը՝ Կենտրոնական բանկի և կառավարության պարտքի տարանջատումը, շատ էական է թափանցիկության համար: Այն շատ կարևոր է միջազգային փորձի տեսանկյունից: Բայց նորից եմ կրկնում, մենք Հայաստանի պարտքը դիտարկում ենք որպես մեկ ընդհանուր:
– Հայաստանի պետական պարտքը կազմում է Համախառն ներքին արդյունքի մոտ 50 տոկոսը: Ինչպե՞ս եք գնահատում այդ մակարդակը:
– Այո՛, մենք դա լավ գիտենք: Պետք է նշել, որ սա արդեն անհանգստացնող սահման է: Մենք առաջարկում ենք, որ պարտքի այդ մակարդակն իջեցվի:
– Չե՞ք կարծում, որ վերը նշված նախագիծը կնպաստի, որ ՀՀ կառավարությունն ավելի շատ պարտք ներգրավի:
– Ո՛չ: Քանի որ սա միայն պարտքի տարբերակում է, ընդհանուր պարտքի վրա չի կարող ազդել:
– Նման մակարդակի դեպքում, երբ ՀՀ պետական պարտքը արդեն ՀՆԱ-ի 50 տոկոսն է կազմում, միջազգային կառույցները Հայաստանին ավելի՞ թանկ վարկեր կտան:
– Բայց ընդհանուր պարտքը, միևնույն է, չի փոփոխվի, ընդհանուր գնահատումները մնում են նույնը, և չեմ կարծում, որ վարկերի տոկոսը բարձրանա, քանի որ Հայաստանի վճարունակությունը նույնն է մնում:
– Իսկ պարտքի նման մակարդակից հետո հնարավո՞ր է, որ միջազգային ֆինանսական կառույցները վտանգավոր համարեն Հայաստանին նոր վարկեր տալը:
– Ո՛չ, չեմ կարծում: Հայաստանի համար կարևոր է ունենալ վստահելի միջնաժամկետ ֆիսկալ ծրագիր, և Հայաստանն ունի այդպիսի ծրագիր մեր աջակցությամբ: Կարևոր է ունենալ պետական բյուջեի դեֆիցիտի նվազեցման ծրագիր: Սա ծրագրի շրջանակներում է, և ԱՄՀ-ն երաշխավորում է դա:
– Հունաստանում էլ էր երաշխավորում:
– Ո՛չ, նույն խնդիրը չէ: Հունաստանը շատ ավելի ծանր վիճակում էր, մինչդեռ Հայաստանը բավականին լավ վիճակում է:
– ԱՄՀ-ն կանխատեսում է, որ Հայաստանն այս տարի տնտեսական անկում է ունենալու, մինչդեռ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը վստահեցնում է, որ կունենանք մի քանի տոկոս աճ: Ո՞ր կանխատեսումն է ավելի իրատեսական:
– Մենք արդեն փոխել ենք մեր կանխատեսումը և այլևս բացասական չենք տեսնում: Քանի որ Ռուսաստանում կայունանում են նավթի գները՝ 120-ից 60 դոլարի շրջանում: Ռուսաստանի շինարարության ծավալները առաջին եռամսյակում կայունացել են 1,9 տոկոսի շրջանում: Մենք կարծում ենք, որ Հայաստանի տնտեսությունը անպայման անկում կունենա, բայց ոչ այն չափով, ինչ չափով նախապես կանխատեսում էինք:
– Իսկ ինչքա՞ն անկում կունենա:
– Մենք մեր նոր կանխատեսումները կատարելու ենք սեպտեմբերին, քանի որ այդ աճը կախված է վարվելիք քաղաքականությունից: Եվ քանի որ Հայաստանի տնտեսական զարգացումները կապված չեն միայն Ռուսաստանի հետ, շատ կարևոր է նաև, թե Հայաստանն ինչ քաղաքականություն կիրականացնի:
– Ի՞նչ նկատի ունեք: Հայաստանն ի՞նչ քաղաքականություն պետք է վարի:
– Առաջնայինը ֆիսկալ քաղաքականությունն է: Այս տարի բյուջեի դեֆիցիտի մակարդակն ավելի բարձր կլինի: Եվ դա կնպաստի, որ Հայաստանի տնտեսությունը Ռուսաստանի տնտեսական շոկերից քիչ տուժի: Որոշակի ծրագրերում պետությունը պետք է բարձրացնի իր կապիտալի մակարդակը: Եվ այդ քաղաքականությունը կնպաստի, որ փոխհատուցվի մարդկանց եկամուտների նվազումը: Սեպտեմբերին Վաշինգտոնից մեզ նոր թիմ է միանալու: Եվ նրանք նոր կանխատեսումներ կանեն:
