«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Հանրապետություն» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Սուրեն Աբրահամյանը:
– Արդեն մի քանի օր է շրջանառության մեջ են քննարկումները ՀԱԿ համամասնական ցուցակի շուրջ, ու շատ են դիտարկումները, որ ՀԱԿ-ում այդ ցուցակի հետ կապված կան տարաձայնություններ: Ձեր կարծիքով` կհաջողվի՞ ՀԱԿ-ին հաղթահարել այդ տարաձայնությունները և առանց հետագա խնդիրների ներկայացնել իր համամասնական ցուցակը:
– Իհարկե, դժվարություններ կան, և այդ դժվարություններն ունեն իրենց օբյեկտիվ բացատրությունները: Բայց ես գտնում եմ, որ ինչքան էլ դժվար լինի, հանուն վերջնական նպատակի,- այն է` արդար և ազատ ընտրությունների պարագայում սեփական ժողովրդի կամքի արտահայտմամբ օրինական իշխանության ձևավորումը,- Կոնգրեսում միանշանակ ընդհանուր հայտարարի կգան:
– ՀՀՇ առաջնորդը վերջերս ասել էր, որ ՀԱԿ համամասնական ցուցակը պետք է այնպես կազմեն, որը քաղաքացին ցանկանում է տեսնել. «այսինքն` պետք է լինեն նրանք, ովքեր անբիծ են ու լիդեր, դավաճան չեն»: Կարելի՞ է ասել, որ ՀԱԿ-ում այսօր կան դավաճաններ, և հետևաբար, նրանք չեն հայտնվի համամասնական ցուցակում:
– Արամ Մանուկյանը մեկ-մեկ նման էքստրավագանտ բաներ ասում է, բայց, անկեղծ ասած, ես չեմ կարողանում հասկանալ, թե ինչ նպատակով է այդ ամենն ասել, ու չեմ էլ ուզում այդ ամենը մեկնաբանել:
– Իսկ ՀԱԿ-ում կա՞ այն մթնոլորտը, որ ովքեր չհամաձայնեն կազմված ցուցակին` կհամարվեն դավաճաններ:
– Ընդհանրապես ընդդիմադիր դաշտում «թշնամի» բառը գործառության մեջ դնելը, թեկուզ այլ կուսակցությունների մակարդակում, ես սխալ եմ համարում: Այդ մոտեցումը անթույլատրելի է ինձ համար:
– Պարոն Աբրահամյան, թեև Կոնգրեսը 18 կուսակցությունների դաշինք է, սակայն ակնհայտ է, որ վերջինիս հիմքը ՀՀՇ, ՀԺԿ և Հանրապետություն կուսակցություններն են, և տրամաբանական է, որ համամասնական ցուցակի առաջին տեղերում ՀԱԿ առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանից հետո պետք է լինեն հենց այս կուսակցությունների առաջնորդները: Սակայն այսօր քննարկվում է նաև այն հարցը, որ այդ տեղերում պետք է լինեն Լևոն Զուրաբյանը, Նիկոլ Փաշինյանը, Գագիկ Ջհանգիրյանը: Ըստ Ձեզ` այս մրցակցության պայմաններում ինչպե՞ ս է Կոնգրեսն, ի վերջո, կազմելու բոլորի համար նախընտրելի ցուցակ:
– Ես անգամ կշարունակեի այդ անունները՝ նկատի ունեմ նաև մեր կուսակցության ազդեցիկ ներկայացուցիչներին, օրինակ` մեր կուսակցության անդամ Սմբատ Այվազյանին… Էլի մարդիկ կան, ու նշված անուններով չէ, որ ամեն ինչ սահմանափակվում է, բայց ցուցակ կազմելու հարցը որոշակի սկզբունքներ ընդունելուց զատ, նաև Կոնգրեսի ղեկավարի որոշելիք խնդիրն է: Նման անունների պարագայում, իհարկե, որոշակի սուբյեկտիվ մեկնաբանություններ կարող են լինել, ու հենց այդ պարագայում պետք է լինեն հստակ սկզբունքներ ու Կոնգրեսի առաջնորդի կարծիքը:
– Իսկ Ձեզ և Ձեր կուսակցության համար ո՞ր սկզբունքն է ընդունելի, օրինակ` ՀՀՇ-ի ղեկավարն առաջարկել է չափել մարդկանց վստահելիությունը, հեղինակությունը, որ դավաճան չլինեն:
– Եթե այդ հարցն այդքան հեշտ լիներ ու արագ լուծելի, ապա այսքան շատ մեկնաբանություններ չէին լինի դրա վերաբերյալ: Երբ մի հարցի վերաբերյալ սկսում են բազմաբնույթ խելոք մտքեր արտահայտել, նշանակում է, որ այն այդքան էլ հեշտ լուծելի չէ: Ինչ էլ անես, ի վերջո որոշակի խնդիրներ կլինեն, ուղղակի պետք է աշխատենք հնարավորինս արդար ցուցակ կազմենք, որն ընդունելի կլինի հասարակության կողմից:
– ՀԱԿ-ը մտադրություն է հայտնել թեկնածուներ առաջադրել մեծամասնական ընտրակարգով բոլոր 41 ընտրատարածքներում: Հանրապետություն կուսակցությունում այդ հարցը քննարկե՞լ եք, Ձեր կուսակցությունը թեկնածուներ առաջադրելո՞ւ է:
– Մեր կուսակցությունում այդ հարցի շուրջ բավականին ակտիվ ու թեժ քննարկումներ են ընթանում, բայց որոշակի հարցեր ճշտելուց հետո նոր մենք կարող ենք այդ հարցին պատասխանել: Այսօր մենք դեռ պատրաստ չենք լիովին պատասխանել այդ հարցին:
– Իսկ որո՞նք են այդ խնդիրները:
– Շատ են՝ կազմակերպչական, ֆինանսական, քաղաքական, հազար ու մի բան:
– Վերջերս Սպիտակում առաջադրված ՀՀՇ-ական թեկնածուն ինքնաբացարկ հայտնեց՝ նշելով, որ ՀԱԿ-ից բավարար աջակցություն չի ստացել: ՀԱԿ-ից էլ դա պատճառաբանել էին նրանով, որ իրենք ուժերը կենտրոնացնում են Հրազդանում: Հավանական համարո՞ւմ եք, որ այս սցենարը կրկնվի նաև մեծամասնականի դեպքում, և ինչքանո՞վ է ճիշտ Սպիտակի նման տեղերում ևս պայքար չտանելը:
– Ցավոք սրտի, նման պարագաներում պետք է հաշվի առնել իրողությունը և թեկնածուի հնարավորությունները: Միայն առաջադրվելու ցանկություն հայտնելով չէ, որ պետք է պայմանավորված լինի այս գործընթացը: Կարծում եմ` այստեղ հարցն այն է, որ նման թեկնածուով ընտրապայքարի մեջ մտնելն անիմաստ էր:
– ՀԱԿ-ի շատ ներկայացուցիչներ շարունակում են պնդել, որ արտահերթ ընտրությունները մնում են օրակարգում: Դուք և՞ս կիսում եք այդ համոզումը:
– Այո՛, ես էլ եմ այն կարծիքին, որ նույնիսկ այն ժամանակ, երբ և՛ իշխանական, և՛ ընդդիմադիր դաշտում հերթական ընտրությունների վերաբերյալ թեժ քննարկումներ են գնում, ՀԱԿ-ը մինչև վերջին օրն էլ պետք է պայքարի, գործընթացն այնպես տանի, որպեսզի կարողանա իշխանություններին արտահերթ ընտրություններ պարտադրել:
– Բայց ՀԱԿ համակարգողն ինքը երեկ ասաց, որ «ծիծաղելի է արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մասին խոսելն անգամ»:
– Զուտ իրավական, տեսական առումով, իհարկե, արդեն իսկ ուշ է խոսել արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մասին, բայց այն կարգի ֆորսմաժորային իրադարձություններ են լինում, որ ոչինչ բացառել պետք չէ: Մեկ ժամում Ազգային ժողովի նախագահ են փոխում, արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների հարցն ի՞նչ է: Ֆորսմաժորային իրավիճակում այդ գործընթացների տերը ո՛չ իշխանությունն է, ո՛չ էլ ընդդիմությունը:
– Իսկ միայն այն արտահայտությունը, որ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մասին խոսելը ծիծաղելի է, արդյոք չի՞ հիասթափեցնի հասարակության այն մասին, որը հենց հավատում էր դրան և պայքարում էր դրա համար:
– Ես չեմ կարծում, որ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների մասին խոսելը ծիծաղելի է, իսկ թե Լևոն Զուրաբյանն ինչ ի նկատի ունի, նրանից պետք է պարզել:
