ԱՄՆ-ն դադարեցրել է Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության իր բաժին հատկացումները, հաղորդել է Ռոյթերզը: Սա նշանակո՞ւմ է, որ ԱՄՆ նոր վարչակազմը փաստացի ձեռնամուխ է լինում ԱՀԿ ապամոնտաժմանը: Գործնականում Թրամփը մի շարք երկրների հանդեպ բարձրացնելով մաքսատուրքերը, ընդ որում, քաղաքական խնդիրներ հետապնդելու բավականին բաց նպատակով, արդեն իսկ, ըստ էության, կասկածի տակ է դրել ԱՀԿ կարգավորումներն ու կանոնները: Այսինքն՝ դե ֆակտո դա արդեն իսկ ԱՀԿ ապամոնտաժում է:
Հետևաբար, խոսք կարող է լինել դե ֆակտոն դե յուրե պրոցեսի վերածելու մասին: Դոնալդ Թրամփն իր պաշտոնամուտից հետո դադարեցրել է ԱՄՆ անդամությունը առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությանը, դուրս է եկել Կլիմայի համաշխարհային համաձայնագրից, ըստ էության՝ վերանայում է ՆԱՏՕ համակարգը՝ առայժմ քաղաքական տրամաբանության մակարդակում, բայց բավականին հստակ հայտարարություններով խթանելով Եվրոպայում ու եվրաատլանտյան հարաբերություններում անվտանգության նոր ճարտարապետության մասին խոսակցություններ:
Եվ այժմ այդ շարքում է ներառվում նաև ԱՀԿ-ն, ինչը կարող է նշանակել համաշխարհային տնտեսական հարաբերությունների առանցքային համակարգի փլուզում: Սա մեծ հաշվով զարմանալի չէ, որովհետև, եթե փլուզվում է աշխարհակարգը, եթե ձևավորվում է նորը, կամ միտում կա նորը ձևավորելու, ապա բնական է, որ փլուզվելու են ոչ միայն իրավա-քաղաքական, ռազմա-քաղաքական, այլ նաև տնտեսա-քաղաքական համաշխարհային համակարգերը: Սա նշանակում է, որ, ըստ էության, ավելի է բարձրանալու լոկալ համակարգերի դերը՝ տնտեսական հարաբերությունների համատեքստում: Արդյո՞ք Հայաստանն այդ առումով դիտարկում է, օրինակ, դրանցից մեկի՝ ԲՐԻԿՍ հետ հարաբերության ընդլայնման որևէ հեռանկար:
Համենայն դեպս, հատկանշական էր Հայաստանի ԱԳ նախարարի այցը Բրազիլիա, որը ԲՐԻԿՍ հիմնադիր անդամ հինգ երկրներից մեկն է՝ Բրազիլիա, Հնդկաստան, Հարավային Աֆրիկա, Չինաստան, Ռուսաստան: Կազմակերպությանը 2024 թվականից միացել են նաև Իրանը, Եգիպտոսը, Արաբական Միացյալ Էմիրություններն ու Եթովպիան: Անշուշտ, խոսքը, իհարկե, Հայաստանի անդամակցության մասին չէ, այլ տնտեսական համակարգերի հետ հարաբերությունների կայուն համակարգի և օրակարգի կառուցման: Անշուշտ, ձևաչափային իմաստով, իհարկե, կառույցները համեմատելի չեն, բայց մի կողմից փորձելով արդիական իրողություններին համարժեք հարաբերություն կառուցել Եվրոպական միության հետ՝ որպես տնտեսական տարածություն, Հայաստանը, անշուշտ, կարիք ունի համարժեք հարաբերություններ հաստատել նաև այլ տնտեսական համակարգերի հետ, առավել ևս ԲՐԻԿՍ-ի, որը ընդգրկում է մի կողմից բավականին մեծ տնտեսական ծավալ ու պոտենցիալ, նաև դինամիկա ունեցող միջավայր, մյուս կողմից այդ միջավայրը աշխարհագրորեն համահունչ է Հայաստանի տնտեսական արեալին:
Համաշխարհային կառուցակարգերի փլուզման պարագայում լոկալ հարաբերությունների դիվերսիֆիկացիան կարևոր է Հայաստանի տնտեսական միջավայրի կանխատեսելիության կառավարելիության համար: Միևնույն ժամանակ, սակայն, այդ հանգամանքն առավել հիմնարար, առանցքային նշանակության հարց է դարձնում երկրում տնտեսական քաղաքականության էֆեկտիվության բարձրացումն ու Հայաստանի տնտեսության արտադրողական ներուժի գեներացումը: Առայժմ Հայաստանում վարվող տնտեսական քաղաքականության արդյունքում «գեներացվում» է առավելապես պետական պարտքը:
