Փետրվարի 25-ին Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանն ընդունել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովին: Բանակցությունների մասին IRNA-ի տարածած տեղեկատվությունն առանձնացրել է Իրանի նախագահի այս միտքը: «Իրանը և Ռուսաստանը համագործակցությունն ամրապնդելու մեծ հնարավորություններ ունեն: Մենք մտադիր ենք ամրապնդել Թեհրանի և Մոսկվայի համագործակցությունը»: Ընդսմին՝ Մասուդ Փեզեշքիանը կարևորել է ռազմավարական համապարձակ համագործակցության պայմանագրով ձեռք բերված «պայմանավորվածությունների կատարումը»:
Իրանի նախագահի ձևակերպումներն ակնհայտորեն ոչ միայն վերապահ, այլև ենթատեքստային են: Ռուս-իրանական ռազմավարական համապարփակ համագործակցության պայմանագիրը, որ բանակցվել է ավելի քան երեք տարի, ստորագրվել է հունվարի 17-ին՝ Մասուդ Փեզեշքիանի՝ Մոսկվա այցի շրջանակներում:
Այդ փաստաթղթի դրույթները չեն հրապարակվել: Ավելի վաղ փորձագետները կարծիք են հայտնել, որ Ռուսաստանն Իրանի անվտանգության որևէ երաշխիքներ չեն տվել»: Այլ աղբյուրների տեղեկացվածությամբ՝ Իրանը պայմանագիրն ստորագրել է, որպեսզի Ռուսաստանից ձեռք բերի արդիական СУ-35 կործանիչներ և հակաօդային ու հակահրթիռային պաշտպանության միջոցներ:
Որքան էլ իսլամական հանրապետության պաշտոնյաները և զինվորական վերնախավը հակառակն է պնդում, Իսրայելի վերջին հարձակումը, երևում է, Թեհրանում խոր մտահոգությունների տեղիք է տվել: Իրանը ռազմավարական համագործակցության պայմանագիր ունի նաև Չինաստանի հետ, բայց անցած տարիներին Պեկինը ռազմական աջակցության հարցում չափազանց մեծ զգուշավորություն է դրսևորել:
Հունվարի 17-ին ստորագրված ռուս-իրանական պայմանագրով Ռուսաստանը ռազմական մատակարարումների պարտավորություն ստանձնե՞լ է: Ըստ երևույթին, այո՛, հակառակ դեպքում Թեհրանը դարձյալ կհետաձգեր փաստաթղթի վավերացումը: Բայց, որքանով հասկացվում է պարտավոորւթյունները կատարելու մասին Իրանի նախագահի ակնարկից, ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների վերբեռնման մեկնարկի փուլում Ռուսաստանը «չի շտապում» աջակցել Իսլամական հանրապետության ռազմաօդային և ՀՕՊ ուժերի արդիականացմանը:
Իր հերթին Թեհրանը Վաշինգտոնի հետ բանակցությունների խնդիր ունի: Արտաքին գործերի նախարար Արաղչին ասել է, որ Իրանը պատրաստ է ԱՄՆ- ի հետ բանակցությունների, բայց հավասարը՝ հավասարի հետ սկզբունքով: Ռուս-ամերիկյան բանակցություններում, հավանաբար, տեղ ունի նաև «իրանական դոսյեն», բայց ի՞նչ կտրվածքով է այն քննարկվում:
Կոնկրետ իրավիճակում ռուս-իրանական հարաբերությունների արդյունավետությունը պայմանավորված է նրանով, թե կողմերից ո՞րն ավելի շատ ունի մյուսի «հովանավորության» կարիքը: Քաղաքականության մեջ, անշուշտ, այդ «մոտիվացիան» բացահայտ չի դրսևորվում, բայց առանց այդ նրբության հստակեցման հնարավոր չէ առաջընթաց քայլ կատարել:
Այս առումով շատ դիտարժան է, որ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարը Թեհրանում փաստացի պետական բարձրագույն ընդունելության չի արժանացել: Ընդ որում՝ վերջին շրջանում որեւէ տեղեկություն չի տարածվել նաև Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և Իսլամական հեղափոխության առաջնորդ Այաթոլլա Ալի Խամենեիի միջև հեռախոսազրույցի կամ պաշտոնական ուղերձների փոխանակման մասին:
Սերգեյ Լավրովը Թեհրան է մեկնել Անկարայից, որտեղ ոչ միայն բանակցություննեեր է վարել պաշտոնակցի՝ Հաքան Ֆիդանի հետ, այլև արժանացել Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիթ Էրդողանի ընդունելությանը: Այաթոլլա Խամենեին ինչու՞ չի ընդունել Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարին:
Իրանը կրոնապետություն է, երկրի արտաքին քաղաքականությունը, անվտանգության, պաշտպանության և տարածաշրջանային ու միջազգային անվտանգության հարցերում դիրքորոշման հարցերը քննարկվում են Իսլամական հեղափոխության առաջնորդի մակարդակով, նրան են ուղղակիորեն ենթարկվում Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհուրդը, Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսը: Մասուդ Փեզեշքիանը միայն կառավարության ընթացիկ գործունեության համակարգողն է: Եվ եթե անգամ սկզբունքային մի հարցում կամ մի քանի հարցերում նա Լավրովին «այո» է ասել, ապա դա ընդամենը պարսկական «երեք «այո»-ից մեկն է»:
