Երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ասուլիսը Հայաստանի ներքաղաքական դաշտում դարձավ այսպես ասած ավանդական խոսույթի ակտիվացման խթան: Խոսքը «նախկին-ներկա» խոսույթի մասին է, որում Հայաստանն ըստ էության «ապրում» է 2018-ից ի վեր, և առավել «մարտնչող» ռեժիմում՝ 2020-ի պատերազմից հետո: Մեծ հաշվով, երկրորդ նախագահի ասուլիսի գլխավոր ասելիքն այն էր, որ նա մասնակցելու է հաջորդ ընտրական պրոցեսին՝ լինի հերթական, թե արտահերթ:
Սա նշանակում է, որ վերը նշված խոսույթը իր ակտիվ ռեժիմում է լինելու ընտրական պրոցեսում: Սա էլ իր հերթին նշանակում է, որ, իր օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ, հիմնավոր ու մտացածին ասպեկտների հարաբերականությամբ հանդերձ, այդ խոսույթը այս անգամ էլ գերակայելու է Հայաստանի համար կարևորագույն օրակարգերի հանդեպ, գերակայելու է Հայաստանի համար անմիջական մարտահրավեր դիտվող ներքին ու արտաքին հարցերի հանդեպ:
Եվ այստեղ հարց կառաջանա, թե արդյո՞ք Հայաստանում հանրությունը կարող է ստանալ այլ պատկեր, եթե ընտրական պրոցեսը ծավալվի այն նույն տրամաբանությամբ, ինչ գոյություն ունի արդեն 7 տարի: Հնարավոր չէ, որ նույն տրամաբանությամբ հասարակական-քաղաքական պրոցեսը բերի այլ արդյունքի: Իսկ ինչպե՞ս պետք է հասարակական-քաղաքական կյանքը, հասարակական-քաղաքական խոսույթն ու գործընթացները դուրս բերել շրջապտույտից: Այստեղ, իհարկե, գերական, կարծես թե, մոտեցումն է, որ պետք է պատմության գիրկն ուղարկել թե նախկիններին, թե ներկաներին:
Բայց, եթե անգամ այդ տարբերակի կողմնակիցը լինի հասարակության ճնշող մեծամասնությունը, միևնույն է՝ որևէ քաղաքական միավոր կարող է դառնալ պատմություն, եթե ձևավորվի հասարակության համար վստահելի նոր քաղաքական միջավայր՝ իր դերակատարներով, որոնք կներկայացնեն իրենց համոզիչ առաջարկներն ու լուծումները, ստանալով հասարակության վստահության քվեն: Միայն այն, որ հանրության մեծ մասը կարող է դեմ լինել նախկիններին էլ, ներկաներին էլ՝ եթե սահմանենք այդ ձևակերպումը, դեռ ամենևին չի նշանակում քաղաքական իրավիճակի ու միջավայրի փոփոխություն: Իսկ այստեղ կա բավականին մեծ ազատ տարածություն:
Հայաստանում իրականացվող ամենատարբեր սոցհարցումները ցույց են տալիս մի կայուն հանգամանք՝ հասարակության մոտ 60-70 տոկոսը չի վստահում որևէ քաղաքական ուժի: Այստեղ է Հայաստանում քաղաքական համակարգի առանցքային բացերից մեկը, երբ փոքր երկրում այդ համակարգը, ըստ էության իր աշխատանքային դաշտից դուրս է թողել հանրության մեծամասնությանը: Կփոխվի՞ այդ պատկերը ընտրական պրոցեսից առաջ կամ դրա ընթացքում՝ լինի հերթական, թե արտահերթ պրոցես: Այդ հարցի պատասխանից է թերևս կախված, թե Հայաստանում ինչ, ու ինչպես կփոխվի ընտրական պրոցեսի արդյունքում:
