ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի պատվիրակության լիազորությունների մեկ տարով կասեցումը, ինչպես արդեն շատ փորձագետներ են նկատում, հրահրել է Իլհամ Ալիեւը: Բաքվի իշխանամերձ մամուլը գրել է, որ հաջորդ քայլով Ադրբեջանը կարող է դուրս գալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավազորությունից: Ալիեւը մարդու իրավունքների հետ կապված լուրջ խնդիրներ ունի: Միջազգային իրավապաշտպան կառույցներն Ադրբեջանում ավելի քան երկու հարյուր կալանավորի ճանաչում են քաղբանտարկյալ: Տարեսկզբից տասը լրագրող է կալանավորվել:
Բայց չափազանց ուշագրավ է, որ ԵԽԽՎ-ում Ադրբեջանի պատվիրակության լիազորությունների կասեցման հաջորդ օրը Բաքվի Սաբայիլի շրջանի դատարանը չորս ամսով երկարաձգել է Արցախի նախկին նախագներ Արկադի Ղուկասյանի, Բակո Սահակյանի եւ Արայիկ Հարությունյանի, մյուս նախկին պաշտոնյաների նախնական կալանքի ժամկետը: Այսօր Ադրբեջանի գլխավոր դատախազը հրավիրել է կոլեգիայի ընդլայնված նիստ եւ հայտարարել, որ Արցախի նախկին պաշտոնյաների նկատմամբ «վճիռ կկայացնեն ադրբեջանական դատարանները»:
Նա, ընդսմին, Արցախի նախկին պաշտոնյաներին ներկայացրել է որպես «պատերազմական հանցագործների» եւ ավելացրել, որ դրանք «մարդկության դեմ գործած հանցանքներ են»: Արցախի նախկին նախագահները միջազգայնորեն ճանաչված են որպես «Լեռնային Ղարաբաղի ընտրված ներկայացուցիչ»: ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներն ավելի քան քառորդ դար նրանց հետ շփումներ են ունեցել այդ կարգավիճակի բերումով: Կա՞, արդյոք, այդ հարցում Բաքվի նկատմամբ ոչ հրապարակային ազդեցություն:
Եթե անգամ այս պահին այդպես չէ, ապա Արցախի նախկին նախագահների դատապաշտպանները կարող են նման հարց հարուցել: Հակառակ դեպքում Ադրբեջանի գլխավոր դատախազն ինչու՞ է միանշանակ հայտարարություն անում: Ավելին, ամենայն հավանականությամբ, կցանկանար, որ Արցախի նախկին նախագահներին, մյուս պաշտոնյաներին դատեր միջազգային տրիբունալը, բայց դրան հասնելու համար պետք է ունենալ ապացուցողական անառարկելի հիմքեր: Նման ապացուցելի փաստեր Ադրբեջանը չունի, ուստի ամեն ինչ անելու է, որպեսզի «արդարացի դատավաճիռ» կայացնեն ադրբեջանական դատարանները:
Ֆորմալ առումով բողոքարկման ընթացակարգն, իհարկե, կարելի է ապահովել, բայց Վագիֆ Խաչատրյանի գործով Բաքվի վերաքննիչ դատարանում կայացած «դատաքննությունը» նախադեպ է, որ, չպետք է կասկածել, կրկնվելու է Արցախի նախկին նախագահների եւ մյուսների դեպքում: Դուրս գալ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի իրավազորությունից, նշանակում է չճանաչել նախկինում կայացրած վճիռները եւ ադրբեջանական դատարանների կողմից դատապարտվածներին զրկել ՄԻԵԴ-ում բողոքարկման հնարավորությունից:
ԵԽԽՎ բանաձեւն Ադրբեջանին հնարավորություն է տալիս շտկել իրավիճակը եւ վաղաժամ վերականգնել իր պատվիրակության լիազորությունները: Դատելով Բաքվի մամուլի հրապարակումներից՝ Ալիեւը նման մտադրություն ոչ միայն չունի, այլեւ բացահայտ ասում է, որ կարող է դադարեցնել Եվրոպայի խորհրդին անդամակցությունը: Արցախի նախկին նախագահներին եւ մյուս պաշտոնյաներին ադրբեջանական դատարաններում «դատելու» մասին Ադրբեջանի գլխավոր դատախազի հայտարարությունն, անկասկած, ազդակ է միջազգային հանրությանը, որ այդ հարցով ցանկացած միջնորդություն չի ընդունվելու:
Ալիեւի նախաձեռնությունը՝ սրել Եվրոպայի խորհրդի հետ հարաբերությունները, նշանակում է հարաբերությունների սառեցում ոչ միայն ԵԽԽՎ-ի, այլեւ ԵԽ բոլոր կառույցների հետ: Նա իրեն ապահովագրում է Արցախի նախկին նախագահների եւ մյուս պաշտոնյաների նկատմամբ վերժխնդրության հարցում արտաքին որեւէ միջամտությունից:
