Բաքվի մամուլը հաղորդում է, որ Իլհամ Ալիեւի նախաձեռնությամբ Միլլի մեջլիսի հաստատմանն է ներկայացվել Ադրբեջանում «նոր՝ Աղդերեի շրջան ստեղծելու մասին օրենքի նախագիծ»: Խոսքը Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի մասին է: Այն որպես վարչա-տարածքային միավոր 1992թ. ամռանը Ադրբեջանի Գերագույն խորհրդի որոշմամբ լուծարվել է, տարածքը՝ բաժանվել Քելբաջարի, Թարթառի եւ Աղդամի շրջանների միջեւ: Մարտակերտի շրջանը նախկին ԼՂԻՄ-ի կազմում տարածքով եւ բնակչությամբ ամենամեծն էր: Այնտեղ է գտնվում երկու՝ Սարսանգի եւ Մատաղիսի, ջրամբարը, Դրմբոնի եւ Կաշենի հանքավայրը:
Մարտակերտի շրջանը հարուստ բնություն ունի, հայտնի է պատմա-մշակութային հուշարձաններով: Նոյեմբերի 8-ին Իլհամ Ալիեւը եղել է Գանձասարում: Կասկած չկա, որ Ադրբեջանի խորհրդարանը կհաստատի Ալիեւի նախաձեռնությունը: Բայց շրջանը լիովին հայաթափված է: Ու՞մ համար է Ալիեւը վերակազմավորում այն: Եւ հարց է՝ ի՞նչ սահմաններ է ունենալու Ալիեւի «Աղդերեն»: Նախկին ԼՂԻՄ-ի կազմում Մարտակերտի շրջանի կազմում էին Մարգուշավան, Մարաղա, Չայլու, Սեյսուլան, Լեւոնարխ, Ջրաբերդ, Հայկաջուր, Մարալյան Սարով բնակավայրերը, որ օկուպացվել են 1992թ. ամռանը:
Քառասունչորսօրյա պատերազմում Ադրբեջանի վերահսկողությանն են անցել Թալիշը եւ Մատաղիսը: Սեպտեմբերի 19-ից հետո շրջանի ամբողջ տարածքն է օկուպացված: Արդյոք Իլհամ Ալիեւը «Աղդերեի շրջանի» տարածքում կընդգրկի՞ 1992թ. ամռանն օկուպացված բնակավայրերը, որոնց մի մասը վաղուց բնակեցված է ադրբեջանցիներով: Ըստ երեւույթին, նպատակը հենց դա է. հայ բնակչությունը բռնատեղահանված է, իսկ ադրբեջանցիներ ապրում են Մարգուշավանում, Մարաղայում, Չայլուում, վերաբնակեցում է իրակնացվում Թալիշում եւ Մատաղիսում:
Խնդիր է դրված, հավանաբար, շրջան կազմավորել, նշանակել գործադիր իշխանության ղեկավար, որ պետք է ունենա համապատասխան աշխատակազմ՝ իր բաժիններով եւ ուժային կառույցներով: Շրջանի կենտրոն, բնականաբար, կլինի Մարտակերտ քաղաքը: Մյուս կողմից նա Մարտակերտի շրջանի վերակազմավորումը կներկայացնի որպես հանդուրժողականության եւ համակեցության պատրաստակամության դրսեւորում: Բաքվի քարոզչությունը կգեներացնի, որ նախկինում լուծարված շրջանը վերակազմավորվում է, ԼՂԻՄ –ի կազմում Մարտակերտի շրջանն ունեցել է նաեւ ադրբեջանաբնակ գյուղեր, հիմա նրանք պետք է վերադառնան իրենց տները, իսկ «հեռացած հայերը կարող են նույնպես ապրել իրենց տանը»: Իհարկե, դա նենգախոսություն է, բայց եթե արտաքին աշխարհի աչքով նայենք, ապա Ալիեւի նախաձեռնությունը Միջազգային դատարանի որոշման պատասխանն է:
Ալիեւը, հավանաբար, նաեւ «խայծ է նետում» Արցախի գործող իշխանություններին: Ի՞նչ են պատրաստվում նրանք անել: Ալիեւի նախաձեռնությունը կարո՞ղ են դիավանագիտորեն գնահատել, թե՞ մատնելու են անուշադրությա՞ն կամ վերստին տուրք են տալու զգացմունքայնությանը: Բաքվի մամուլի մի շարք հրապարակումներից դատելով՝ Ադրբեջանում սահմանադրական փոփոխություններ կարող են նախաձեռնվել, որոնք վերաբերելու են նաեւ վարչա-տարածքային բաժանմանը: Չի բացառվում, որ կազմավորվեն մարզեր:
Վարչա-տարածքային բաժանման մասին Ադրբեջանի գործող օրենքով նախկին ԼՂԻՄ-ի տարածքում կա երեք շրջան՝ Շուշիի, Ասկերանի (ադրբեջանական անվանմամբ՝ Խոջալուի) եւ Մարտունի-Հադրութ (օրենքի տառով՝ Խոջավենդի): Կազմավորվում է չորրորդը: Ինչու՞: Առարկայական նշանակության մասին արդեն ասվեց: Իսկ քաղաքակա՞նը: Մտորելու, ծանրութեթեւ անելու եւ վերաբերմունք արտահայտելու հարց է:
