Մեծ Բրիտանիայի Եվրոպայի եւ Հյուսիսային Ամերիկայի հարցերով պետական նախարար Լեո Դոքերտին Բաքվում հայտարարել է Հարավային Կովկասում խաղաղության հաստատմամբ իր երկրի շահագրգռվածության մասին: Նա Մեծ Բրիտանիան անվանել է Ադրբեջանի «ուժեղ դաշնակից» եւ ավելացրել, որ Անգլիան «ամուր կապեր ունի նաեւ Հայաստանի հետ»: Դոքերտին Բաքու է ուղեւորվել այս շաբաթ Թբիլիսիում եւ Երեւանում բանակցություններից հետո մի իրավիճակում, երբ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ հարաբերությունների կարգավորման միջնորդությունը փաստացի չի գործում: Դոքերտին Բաքվում չէր ավարտել հանդիպումները, երբ Հայաստանի ԱԳՆ-ն հայտնեց, որ Ադրբեջանին է փոխանցել սեպտեմբերի 11-ին ստացած «նկատառումների» վերաբերյալ հայկական կողմի «մեկնաբանությունները»:
Դրան հաջորդեց հայ-ադրբեջանական սահմանին հանդիպում կազմակերպելու եւ բանակցությունները վերսկսելու մասին Ադրբեջանի առաջարկությունը, ինչին Երեւանն արձագանքեց՝ հիշեցնելով սահմանազատման հանձնաժողովների նիստը սահմանին կազմակերպելու մասին իր ավելի վաղ հնչեցրած գաղափարը: Այնուհետեւ հայտնի դարձավ, որ սահմանազատման հարցերով հանձնաժողովների հանդիպում կկայանա նոյեմբերի 30-ին՝ հայ-ադրբեջանական սահմանին: Լեո Դոքերտիի տարածաշրջանային ուղեւորությանը նախորդել էր արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանի այցը Լոնդոն, որից հետո կողմերի հայտարարեցին ռազմավարական համագործակցության երկխոսություն սկսելու մասին:
Հայ հանրությունը Մեծ Բրիտանիան հիմնականում ընկալում է որպես Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի մերձավորագույն դաշնակցի եւ Լոնդոնի նկատմամբ վերապահ վերաբերմունք ունի: Որքանո՞վ է դա հիմնավոր կամ անհիմն՝ այլ թեմա է: Կոնկրետ այս փուլում Մեծ Բրիտանիայի ներգրավվածությունն ինչո՞վ է պայմանավորված եւ ի՞նչ արդյունքի կարող է բերել: Որքանո՞վ են արմատական Ադրբեջան-Արեւմուտք եւ Հայաստան-Ռուսաստան հակասությունները: Կոշտ հռետորաբանությունը դեռեւս հիմք չէ, որպեսզի արձանագրվի Վաշինգտոն-Բաքու կամ Մոսկվա-Երեւան գործնական դիմակայություն: Բայց Բաքուն մերժում է բանակցությունների բրյուսելյան հարթակը, Երեւանը վերապահումներ ունի Մոսկվայի միջնորդության արդյունավետության հարցում: Ահա այս իրավիճակում է Մեծ Բրիտանիայի պետական նախարարն այցելում Հարավային Կովկասի երեք մայրաքաղաքներ եւ Բաքվում հայտարարում տարածաշրջանում խաղաղության հաստատմամբ իր երկրի շահագրգռվածության մասին:
Ընդ որում, նա ասել է, որ բրիտանա-ադրբեջանական եւ հայ-բրիտանական համագործակցությունն, իհարկե, նշանակություն ունի, բայց կարեւորը Հայաստանի եւ Ադրբեջանի քաղաքական կամքն է, խաղաղության հասնելու նրանց անկեղծ ցանկությունը: Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել է, որ խաղաղության պայմանագրի ստորագրման որեւէ էական խոչընդոտ այլեւս չկա, ադրբեջանական ինքնիշխանությունը լիովին վերականգնված է: Բայց մի բան է արեւմտյան դիվանագետի ներկայությամբ արված հայտարարությունը, բոլորովին այլ, թե գործնականում ինչ է արվում կամ քարոզվում ազդեցության ներքին միջոցներով: Ի՞նչ արձագանք ունի Մեծ Բրիտանիայի պետական նախարարի հարավ-կովկասյան շրջայցը: Մոսկվայից այն չեն մեկնաբանել, ինչպես նաեւ՝ Թուրքիայից եւ Իրանից:
Պաշտոնական անդրադարձ, համենայն դեպս, առ այս պահը չկա: Մեծ Բրիտանիան Եվրամիության անդամ չէ, բայց Հյուսիս-ատլանտյան դաշինքի առանցքային դերակատար է, ուկրաինական ճգնաժամի հարցում լիովին համերաշխ է Միացյալ Նահանգների հետ: Ի տարբերություն Եվրամիության առաջատար երկրների եւ Միացյալ Նահանգների, Մեծ Բրիտանիան Հարավային Կովկասում ներկայության փորձ ունի: Բոլշեւիկյան Ռուսաստանը 1920-21 թվականներին Անդկովկասը նվաճել է Մեծ Բրիտանիայի հեռանալուց հետո: Հավանակա՞ն է, որ հայ-ադրբեջանական՝ ֆորմալ առումով ուղղակի բանակցություններ սկսվեն, բայց՝ Լոնդոնի խորհրդապահական միջնորդությամբ կամ Լոնդոնում մշակված քաղաքական սկզբունքներով: Լեո Դոքերտին բրիտանական կառավարությունում զբաղվում է նաեւ համագործակցության եւ միջխորհրդարանական կապերի հարցերով: Լոնդոնը ներքին հակամարտությունների քաղաքական կարգավորման ուսանելի փորձ ունի:
