Կրեմլի խոսնակ Պեսկովը հայտարարել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի հարցը մնում է արդիական, չնայած այն հանգամանքին, որ Արցախի հանրապետությունը 2024 թվականի հունվարի 1-ից կդադարի գոյություն ունենալ: Կասկած չկա, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի հարցը մնում է արդիական: Ավելի ճիշտ կլինի ձեւակերպումը, որ՝ ոչ թե պայմանագիրը մնում է արդիական, այլ ներկայումս դառնում է թերևս առավել արդիական, առավել առանցքային հարց եւ պետք է ենթադրել, որ Արցախում ադրբեջանական ագրեսիայից հետո նոր իրավիճակից հետո հենց այդ հարցն է դառնում առանցքային: Սա իհարկե բոլորովին չի նշանակում նաև Արցախի հարցի փակում, սակայն անկասկած է, որ իրադարձությունների հիմնական ուղղություն դառնում է թերևս պայմանագրի հարցը:
Այստեղ պետք է կանխատեսել Արեւմուտքի և Ռուսաստանի մրցակցության թեժացում, որը կրելու է թե ուղիղ, թե նաև հիբրիդային բնույթ, ներառելով բնականաբար այլ դերակատարների էլ՝ թե ռեգիոնալ, թե արտառեգիոնալ: Ընդ որում, արտառեգիոնալ դերակատարներից պետք է դիտարկել ոչ միայն հենց արևմտյան բլոկում եղած այլ խաղացողների՝ ԱՄՆ-ից բացի, օրինակ ֆրանս-գերմանական տանդեմը՝ եվրոպական սուվերենության իրենց ռազմավարության համատեքստում, այլ նաև Հնդկաստանն ու Չինաստանը, բնականաբար ոչ համատեղ, սակայն որոշակի հարցերում թերևս ընդհանուր հետաքրքրություններով: Ավելին, Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության պայմանագրի հարցում դեր ունենալու հայտ ներկայացրել է ընդհուպ Եգիպտոսը, երբ 2023 թվականի փետրվարին այդ երկրի նախագահ Սիսին՝ պատմության առաջին այցը կատարեց Հայաստան, ռեգիոնալ՝ նաև Ադրբեջան այցի շրջանակում, ընդ որում ժամանելով Հնդկաստանից:
Նա Երևանում առաջարկեց Եգիպտոսի օգնությունը Հայաստան-Ադրբեջան հակամարտության կարգավորման հարցում, միաժամանակ խոսելով նաև հաղորդուղիների, ճանապարհների կարեւորության մասին: Ուղիղ իմաստով իհարկե նա չի խոսել պայմանագրի մասին, բայց դրանք հարցեր են, որոնք պայմանագրի առումով առանցքային նշանակության ունեցող կետեր են: Դրանով հանդերձ, դրանք նաև աշխարհաքաղաքական գերնշանակություն ունեցող կետեր են, հետևաբար պատկերացնելի է, թե ինչպիսի բարդ և բավականին թեժ հանգույց է գոյանալու Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության պայմանագրի շուրջ աշխատանքի նոր փուլում: Սա էլ իր հերթին նշանակում է, որ, եթե այն չավարտվի շոշափելի քաղաքական փոխհամաձայնությամբ, որեւէ կոնֆիգուրացիայով, մեծ հավանականությամբ կավարտվի փակուղով եւ նոր էսկալացիայի հասունացմամբ:
