Հայաստանի ներքաղաքական կյանքը ցնցվում է Արցախում տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձություններից հետո: Մի կողմից միանգամայն բնական և օբյեկտիվ է, որ այդ իրադարձությունները Հայաստանում առաջացնում են քաղաքացիների ընդվզում ու դժգոհություն, և առնվազն տարօրինակ կլիներ, եթե Հայաստանի ներքին կյանքը այդ ողբերգությունից հետո մնար հանդարտ: Մյուս կողմից սակայն, այստեղ շատ կարևոր է հասկանալ, թե տեղի ունեցող գործընթացները որքանով են քաղաքական, բովանդակային, որքանով են պարունակում առկա իրողությունների, տեղի ունեցած ողբերգությանն ու դրա հետևանքներին վերաբերող լուծումներ, բացի իհարկե այն պարզ պնդումից, որ պետք է իշխանափոխություն: Հայաստանին իշխանափոխություն պետք էր դեռևս 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ից հետո, սակայն դևանից հետո բողոք, ընդվզում, ակցիաներ կազմակերպած տարբեր քաղաքական ուժերը՝ Հայրենիքի փրկության ճակատի պորագրի ներքո, գործնականում արեցին լիովին հակառակը և գալով առաջին պլան, իշխանության դիրքում պահեցին Նիկոլ Փաշինյանին ու ՔՊ-ին, իսկ հետո էլ այդ շարժումը որոշակի մասով վերակազմավորվելով երկու ընդդիմադիր դաշինքների, օգնեց Նիկոլ Փաշինյանին ապահովել խորհրդարանի արտահերթ ընտրության 50+1 տոկոս:
Ներկայումս ծավալվող իրադարձությունները փոքր ինչ այլ փաթեթավորումով, սակայն ըստ էության ավելի շուտ հիշեցնում են հենց այդ գործընթացը, թողնում են դրա կրկնության տպավորություն, քան խոսում Հայաստանում իրապես այլընտրանքային քաղաքական բովանդակության ձևավորման և այն հանրությանը որպես քաղաքական առաջարկ ներկայացնելու մասին: Բավականին բարդ է ասել, թե իրադարձությունները ինչպես կզարգանան հետագայում, հատկապես, որ Հայաստանի ներքին կյանքի հանդեպ այսօր չափազանց մեծ է արտաքին իրողությունների ազդեցությունը: Սակայն, անկասկած է, որ լոկ իշխանափոխության սկզբունքով որևէ միավորում չի բերելու Հայաստանի պետական ու ազգային անվտանգությանն ու այլ հարցերի առնչվող խնդիրների լուծում, որովհետև այդ հենքով որևէ փոփոխություն չի վայելելու կայուն և ընդգրկուն լեգիտիմություն:
Անկասկած է, որ հանրության ճնշող մեծամասնությունը ներկայումս դեմ է ՔՊ կառավարմանը, բայց նաև անկասկած է, որ Հայաստանում այսօր չկա կայուն ու բովանդակային մի ուժ, որի կառավարումը հանրայնորեն լինի լեգիտիմ: 2018 թվականից ի վեր բարձրաձայնել եմ Հայաստանում լեգիտիմ իշխանափոխության մեխանիզմի ապահովման հրամայականը: Առ այսօր սակայն գործնական աշխատանք չի կատարվել այդ մեխանիզմը ունենալու, այլ կերպ ասած՝ հանրայնորեն լայն լեգիտիմություն ունեցող քաղաքական բովանդակության և ինստիտուցիա ձևավորելու ուղղությամբ: Դա չէին անի նոր և նախկին իշխանությունները, որովհետև մեկը մյուսի համար միանգամայն հարմար էին իշխանության ու ընդդիմության դիրքերը ամուր պահելու համար: Դա պետք է անեին բոլոր այն ուժերը, որոնք իրապես ունեին Հայաստանի քաղաքական արդիականացմման ռազմավարական ծրագրեր ու պատկերացումներ: Պարզվում է, որ այդպիսի ուժեր գործնականում չկան, եթե չկա արդիականացման կայուն և ընդգրկուն ինստիտուցիոնալ գործընթաց, այլ առավելագույնը կան հատվածային, խմբային նախաձեռնություններ, ինչի էֆեկտիվությունը չի կարող լինել շոշափելի: Այստեղ է Հայաստանում անընդհատ գոյություն ունեցող քաղաքական ճգնաժամը, այդ իրողության խորքում, պարզապես ժամանակ առ ժամանակ՝ և դժբախտաբար հիմնականում ողբերգությունների առիթով, լողում է ջրի երես:
Լուսանկարը՝ panorama.am-ի
