Թուրքիան պատրաստ է Շուշիում բացել գլխավոր հյուպատոսություն, երբ Ադրբեջանը ցանկանա: Ըստ Էրդողանի, որն ընտրվելուց հետո առաջին այցը կատարել է Բաքու, դա կլինի ազդակ ամբողջ աշխարհին, հատկապես Հայաստանին: Թե ինչ ազդակի մասին է խոսում Էրդողանն ու հատկապես ինչ նկատի ունի Հայաստանին ընդգծելով, որի վարչապետի ձեռքը սեղմում էր օրեր առաջ Անկարայում՝ իր երդմնակալության արարողության ընթացքում, պարզ չէ: Սակայն, Թուրքիայի քաղաքականոււթյունն այդ իմաստով վերջին տարիներին ցավալիորեն դրսևորվել է առավել քան պարզ և ազդակները ըստ էության տեղավորվում են թերևս այդ համատեքստում:
Ինչպես նկատեցի օրեր առաջ հրապարակված անդրադարձում, այն, որ Էրդողանը վերընտրվելուց հետո առաջին այցը կատարում է Բաքու, վկայում է Թուրքիայի քաղաքականության մեջ կովկասյան ուղղության «գլխագրային» նշանակության մասին, և ամենևին ոչ լոկ ռեգիոնալ իմաստով, այլ նաև տարամետ ճյուղավորման, որ թույլ է տալիս Կովկասը դեպի կենտրոնասիական ռեգիոն, մերձավորարևելյան ուղղություն և անգամ դեպի Հյուսիսային Կովկաս: Շուշիում գլխավոր հյուպատոսության մասին նրա հայտարարությունն անկասկած ծրագրված էր դեռևս Անկարայից և իր մեջ պարունակում է հենց այն իմաստը, ինչը ենթադրում է Կովկասն իր նշանակությամբ ու ազդեցությամբ: Եվ այստեղ ցավոք սրտի կա նաև բավականին խորքային սիմվոլիկ իմաստ, ինչը էրդողանյան և ընդհանրապես թուրքական քաղաքականության համատեքստում իհարկե բավականին շոշափելի կիրառվող տարր է:
Շուշին կովկասյան ռեգիոնի հենակետային նշանակության քաղաքներից մեկն է, և նա, ով նստած է Շուշիում, ըստ էության նստած է Կովկասի «հրամանատարական» կետում: Իհարկե սա բացարձակկ իմաստ ունեցող ռազմա-քաղաքական իրողություն չէ, սակայն ունի բավականին շոշափելի սիմվոլիկա, որն էլ Էրդողանը փորձում է կիրառել, ցույց տալով, որ ներկայումս ինքն է Կովկասի «հրամանատարական կետում»: Այստեղ է թերևս, որ նա խոսում է «հատկապես Հայաստանին» ուղղված ազդակի մասին, հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանում մինչ այժմ կովկասյան հրամանատարության դիրքում պատկերացրել են Ռուսաստանը:
Էրդողանը Բաքվից հայտարարում է, որ հիմա ինքն է, ոչ Ռուսաստանը: Իրականություն է դա, թե ոչ, կամ ինչ մասով է խաղ, ինչ մասով՝ իրերի ռեալ դրություն, սա հարցի մի կողմն է, բայց նա հայտարարում է հենց այդ մասին և հատկանշական է նաև, որ անում է դա «գլխավոր հյուպատոսության» ձևաչափով, օրեր անց այն տեղեկությունից, որ Ռուսաստանը ծրագրում է հյուպատոսություն բացել Կապանում: Կասկածից վեր է, որ Էրդողանի հայտարարությունը ռազմավարական իմաստով պատասխան է Ռուսաստանին, որը սակայն հնչում է թուրքական դիվանագիտական քողարկվածությամբ, թեև բավականին թափանցիկ: Իհարկե հատկանշական է, որ Էրդողանը հայտարարում է՝ «եթե Ադրբեջանը ցանկանա», ինչը նշանակում է, որ Բաքուն կամ տեղյակ էլ չի եղել, որ Էրդողանն իր նոր ժամկետը փաստացի կսկսի ահա այդ ազդակով, կամ Բաքուն գոնե առայժմ այդքան էլ ոգևորված չէ այդ գաղափարով, լավ պատկերացնելով, որ դա ռուս-թուրքական ռազմավարական մրցակցության արտացոլում է, իսկ Ալիևը խնդիր ունի խուսափել այդպիսի մրցակցության սպպարեզ դառնալուց և անում է ամեն ինչ, Հայաստանն այդօրինակ մրցակցությունների ասպարեզ դարձնելու համար: Իհարկե հնարավոր է, որ Ալիևը առայժմ նաև կփորձի Էրդողանի պատրաստակամության վրա շահավետ սակարկություն ունենալ Պուտինի հետ՝ մինչ Թուրքիայի նախագահի առաջարկի հանդեպ ստույգ դիիրքորոշումը, ու չի բացառվում նաև, որ Էրդողանի հայտարարությունը այդ իմաստով օգնություն էր Ալիևին: Բոլոր դեպքերում, հայկական կողմից այն պահանջում է զգոնություն:
