Միջազգային հարաբերությունների նիդերլանդական ինստիտուտում, պաշտոնական այցով այդ երկրում գտնվող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն անդրադարձել է արցախյան հարցին ու Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի շուրջ բանակցություն սկսելու ուղղությամբ աշխատանքին: Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ Ադրբեջանն ուզում է ստեղծել տպավորոթյուն, որ բանակցությունը սկսում է իր պայմաններով, ինչը այդպես չէ և չի համապատասխանում բրյուսելյան պայմանավորվածություններին, հայտարարել է Փաշինյանը: Երևանն ինչպես հայտնի է ի պատասխան Ադրբեջանի հայտնի 5 կետերի, առաջ է քաշում իր կետերը, որոնք ըստ ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի ավելի վաղ արած հայտարարության՝ 6-ն են: Դրանց առնվազն մի մասը վերաբերում է Արցախի իրավունքներին ու անվտանգությանը, ըստ այդմ նաև Արցախի կարգավիճակի խնդրին, որը բխում է իրավունքների ու անվտանգության խնդրից՝ ըստ շաբաթներ առաջ հայտնի ելույթում Նիկոլ Փաշինյանի ազդարարած մոտեցումի:
Նիկոլ Փաշինյանի ելույթում սակայն առանցքայինը թերևս այլ հատված է. «Առանց միջազգային հանրության ակտիվ ու անկեղծ աջակցության մենք հաջողության հասնելու ավելի քիչ հնարավորություններ կունենանք: Մենք ուզում ենք, որ միջազգային հանրությունը լսի մեր ձայնը, միջազգային հանրությունը տեսնի մարդկանց, որոնք այսօր ապրում են Լեռնային Ղարաբաղում, որոնք ամեն օր՝ ի հեճուկս բազմաթիվ գործոնների, պայքարում են իրենց հայրենիքում ապրելու իրավունքի համար», հայտարարել է Հայաստանի վարչապետը: Ուկրաինայի պատերազմի ֆոնին էապես նվազում է հարևանների՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ Հայաստանի հարաբերության կարգավորման հավանականությունը: Այդ միտքը ամերիկյան Վաշինգտոն Պոստ հեղինակավոր պարբերականի ոչ պակաս հեղինակավոր սյունակագիր, քաղաքական բաժնի ղեկավար Դեյվիդ Իգնատիուսի կարծիքն է: Դժվար է չհամաձայնել այդ կարծիքի հետ և այդ իմաստով, Հայաստանի վարչապետի շեշտադրումը՝ միջազգային հանրության ակտիվ ու անկեղծ ցանկության անհրաժեշտության վերաբերյալ, ներկայումս կարևորագույն գործոն է կարգավորման քաղաքական գործընթաց սկզբնավորելու համար: Մեծ հաշվով այդպես է եղել միշտ, և շարունակում է լինել այդպես, ու Հայաստանի և Ադրբեջանի դիրքորոշումները լինեն մոտ, թե էապես, տրամագծորեն տարբեր, դրանք միևնույն է անխուսափելիորեն իրենց վրա կրելու են միջազգային դերակատարների միջև հարաբերությունների ազդեցությունը:
Հետևաբար, առանցքային է դառնում, որ այդ դերակատարները պատասխանատվություն ստանձնեն այն ուղենիշների համար, որոնք բարձրաձայնում են՝ ռեգիոնալ կայունությանն ու անվտանգությանը աջակցելու պատրաստակամություն, հայ-ադրբեջանական խնդիրների լուծմանը աջակցելու հանձնառություն: Եթե դրանք մնում են լոկ հայտարարություններ, իսկ գործնականում այդ ամենը ծառայում է ընդամենը ավելի լայն աշխարհաքաղաքական մակարդակում ուժային կենտրոնների միջև դիմակայությունից բխող՝ յուրաքանչյուրի համար էական համարվող խնդիրներին, ապա այդ հայտարարությունները ոչ միայն ի զորու չեն ապահովել կայուն ու քաղաքական գործընթաց, հետևաբար ռեգիոնալ անվտանգություն, այլ պարունակում են ապակառուցողական քայլերի, կամա, թե ակամա՝ շղարշ դառնալու, այդպիսի քայլերի ու մտադրությունների քողի վերածվելու ռիսկ:
