Թուրք իրավապաշտպան, ձեռնարկատեր, մեկենաս Օսման Կավալան դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման, առանց վաղաժամ ազատ արձակման իրավունքի: Դատավճռի մասին հայտնի է դարձել ապրիլի 25-ին: Օսման Կավալայի գործը «ազդանշանային» է թուրքական կամ էրդողանյան քաղաքականության տեսանկյունից, ինչն էլ հայկական դիտանկյունից դրա հանդեպ ուշադրության առանցքային պատճառներից մեկն է, հատկապես ներկայիս ժամանակահատվածում, և հատկապես Թուրքիայի արտգործնախարար Չավուշօղլուի «ուրուգվայյան» հայտնի ժեստից հետո, որով նա ցինիկ ժպիտը դեմքին պատասխանել էր հայ ցուցարարներին, մատնելով թերևս նաև որոշակի նյարդայնությունը: Այդ առիթով արդեն իսկ արտահայտվեցի, որ Չավուշօղլուի այդ ժեստը կարող է պայմանավորված լինել քաղաքական հանգամանքներից դժգոհությամբ և այդ համատեքստում նաև հայկական կողմին ուղղված սադրանքի՝ Հայաստանից կտրուկ արձագանքի, և հայ-թուրքական կարգավորման ուղղությամբ աշխատանքային գործընթացում թուրքական որոշակի դժգոհությունների, գործընթացի հնարավոր ձախողման կամ անարդյունավետության, ձգձգման համար պատասխանատվությունը այդ կերպ հայկական կողմի վրա թողնելու նպատակով: Իսկ թուրքական դժգոհությունը բնականաբար հազիվ թե լինի Հայաստանից, այստեղ Թուրքիան բավականին զորեղ և առավելություն ունեցող դիրքերում է:
Դժգոհությունները հնարավոր է Արևմուտքից են, ու այստեղ է նաև, որ Օսման Կավալայի գործով ծանր դատավճիռը դառնում է հատկանշական՝ ցավալիորեն հատկանշական: Օսման Կավալան արդեն մոտ երեք տասնամյակ Թուրքիայում խրախուսում է իրավապաշտպանությունը, իրականացրել է տարբեր ծրագրեր թե այդ, թե նաև մշակութային արդիականացման ոլորտում: Թերևս նաև այդ պատճառով Կավալան վերածվել է Էրդողանի «թշնամու», ինչի հետևանքը նրա ձերբակալությունն էր և քառամյա կալանքը՝ ընդ որում առանց դատավճռի: Կավալային մեղադրում էին 2013 թվականին Էրդողանին տապալելու փորձի համար, նրան վերագրելով Ստամբուլի Գիզի պարկի պաշտպանության համար ակցիաներից բռնկված զանգվածային հակակառավարական ցույցեր կազմակերպելու և ֆինանսավորելու համար: Ու թեև դատարանը արդարացրեց նրան, սակայն վճռաբեկը չեղարկեց արդարացման դատավճիռը: Միաժամանակ, Կավալային ներկայացրին նոր մեղադրանքներ՝ 2016 թվականի հուլիսի 15-ի հեղաշրջման կազմակերպիչներից մեկը լինելու մեղադրանք, ինչպես նաև դավաճանության մեղադրանք: Եվ ահա, առանց դատավճռի չորս տարի բանտում գտնվող մեցենատը դատապարտվեց ցմահ ազատազրկման:
2021 թվականին մի շարք արևմտյան երկրների դեսպաններ կոչ էին արել Էրդողանին ազատ արձակել Կավալային, սակայն Թուրքիայի նախագահը սպառնացել էր արտաքսել դեսպաններին, ինչից հետո նրանք ներողություն խնդրեցին և հայտարարեցին Վիեննայի կոնվենցիային հավատարիմ մնալու մասին՝ չմիջամտել երկրների ներքին գործերին, որտեղ իրենք իրացնում են իրենց դիվանագիտական ծառայությունը: Ներկայիս ծանր դատավճիռը այդ համատեքստում հիմք է տալիս դիտարկել տարբերակ, երբ Էրդողանը գնում է արևմտյան երկրների հետ կոշտ խաղի: Իսկ այդ դեպքում, ռիսկի տակ կարող է հայտնվել նաև հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը, եթե նկատի առնենք այն տեղեկությունները, որ դրա մեկնարկին հայտնվեցին արևմտյան հեղինակավոր մամուլում՝ որ Էրդողանը Հայաստանի ուղղությամբ քայլերի գնացել է Բայդենի հորդորին ընդառաջ, ԱՄՆ հետ հարաբերությունը բարելավելու համար:
Նշանակելու՞ է Օսման Կավալայի ցմահ դատավճիռը, որ կա որոշակիորեն հասունացող լարվածության միտում, թե՞ Էրդողանը ստացել է Թուրքիայի ներսում «ազատության» իրավունք՝ արտաքին դաշտում ԱՄՆ տրամաբանությանը համահունչ գործելու դիմաց, բավականին բարդ է ասել: Հատկանշական է, որ օրեր առաջ Թուրքիայում էր ԱՄՆ պետքարտուղարի քաղաքական հարցերի տեղակալ Վիկտորիա Նուլանդը, որը ազդարարեց Թուրքիայի հետ ռազմավարական երկխոսության գործընթացի մասին: Օսման Կավալայի դատավճիռը Թուրքիայի «ներքի՞ն գործն» է, որով Էրդողանը կփորձի լուծել 2023-ի իր ընտրական խնդիրը՝ արտաքին դաշտում մնալով ԱՄՆ հետ ռազմավարական երկխոսության տրամաբանության մեջ, թե՞ այն արտաքին տիրույթում Էրդողանի որոշակի նոր արկածախնդրության նախաբան է, ինչն իր ազդեցությունը կարող է թողնել նաև Հայաստանի հետ գործընթացի վրա:
