Վաշինգտոնն ու Փարիզը փետրվարի 24-ից դադարեցրել են Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակում բոլոր շփումները Մոսկվայի հետ, ապրիլի 14-ի ճեպազրույցում հայտարարել է ՌԴ արտգործնախարարության խոսնակ Զախարովան: Նրա խոսքով, ռեգիոնալ կայունության ու անվտանգության հարցերը մինչդեռ չեն կարող դադարել և դրա հետ կապված, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Իգոր Խովաևը ստացել է ՌԴ արտգործնախարարի հատուկ ներկայացուցչի կարգավիճակ և ռեգիոնալ անվտանգության հարցերով, հայ-ադրբեջանական հակամարտության խնդրով կզբաղվի այդ կարգավիճակով: Խովաևը այդ կարգավիճակով լինելու է նաև հայ-ադրբեջանական խաղաղության պայմանագրի շուրջ բանակցության նախապատրաստման գործընթացով: Այդպիսով, Ռուսաստանը փաստացի պաշտոնապես հայտարարում է այսպես ասած ինքնուրույն, առանձին գործունեության մասին, իհարկե դա «հիմնավորելով» նրանով, որ ԱՄՆ և Ֆրանսիան հրաժարվում են իր հետ աշխատել համանախագահության ձևաչափովով: Այդ ընթացքում, Հայաստանում է ԵԱՀԿ ՄԻնսկի խմբի ֆրանսիացի համանախագահ Բրյուս Ռոքֆոյը, որը նախօրեին հանդիպել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ:
Հայաստանի վարչապետը, ըստ հաղորդագրության, կարևորել է Ֆրանսիայի դերը որպես համանախագահ պետություն: Քննարկվել են արցախյան իրադրության, մարդասիրական հարցերի և խաղաղության բանակցոության հետ կապված խնդիրներ: Կառավարությունը տեղեկացնում է, որ հանդիպմանը կարևորվել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության դերը: Մինչդեռ, այդ ընթացքում ադրբեջանական տեղեկատվա-քարոզչական տիրույթում սպրդում է տեղեկատվություն, որ ֆրանսիացի համանախագահը Հայաստան է ժամանել ոչ իբրև համանախագահ, այլ նրա այցի այսպես ասած պաշտոնական ֆորմատը ԵՄ Արևելյան գործընկերության հարցերով Ֆրանսիայի ԱԳՆ ներկայացուցչի կարգավիճակն է: Այդ առնչությամբ, ի դեպ, Հայաստանում Ֆրանսիայի դեսպանատունը թերևս պետք է տա պարզաբանում, արդյո՞ք Բրյուս Ռոքֆոյը ժամանել և աշխատում է հենց որպես համանախագահ: Եվ ընդհանրապես, հատկապես Զախարովայի հայտարարությունից հետո, որտեղ նշվում է ՌԴ հետ աշխատելուց հրաժարվելու ճշգրիտ ամսաթիվ, թե Միացյալ Նահանգները, թե Ֆրանսիան պետք է նույնքան հստակ հայտարարեն, թե ինչ են մտածում համանախագահության ձևաչափի մասին ապագայի մասին:
Բանն այն է, որ մի կողմից ակնառու է փաստ այդ ձևաչափի աշխատանքի դադարեցումը, մյուս կողմից ստեղծվում է բավականին հատկանշական իրավիճակ, երբ ֆորմալ առումով ձևաչափը կա, սակայն դրա համանախագահները աշխատում են առանձին-առանձին: Այլ կերպ ասած, ստացվում է ձևաչափի նոր «բովաբդակություն» կամ «տրամաբանություն», յուրօրինակ մրցակցություն համանախագահության ներսում, համենայն դեպս քաննի դեռ պաշտոնապես ազդարարված չէ համանախագահության ձևաչափի մահը: Պետք է նկատել, այդ առանձին-առանձին տրամաբանությունը ևս աշխատանք է: Այլ հարց է, թե ինչ կտա այդ աշխատանքը ռեգիոնին, Հայաստանին, Արցախին ու Ադրբեջանին:
Մյուս կողմից, նախորդ, այսպես ասած համատեղ աշխատանքի մոտ քառորդդարյա շրջափուլը գործնականում հանգեցրել է նրան, որ իրավիճակը սկսած 2013-14 թվականներից սկսել է գերլարվել և մտնել անխուսափելի պատերազմի փուլ: Իսկ դրա պատճառը թերևս այն է, որ Մինսկի խմբի համանախագահությունը դե ֆակտո դադարել է իրապես համատեղ տրամաբանությամբ աշխատել հենց այդ ժամանակաշրջանից, այլապես համանախագահության աշխատանքի արդյունքը պետք է լիներ քաղաքական տրամաբանության ամրացումը, այլ ոչ հակառակը: Այդ իմաստով, ներկայումս համանախագահության համատեղ աշխատանքի բացակայության պաշտոնական արձանագրումն ու առանձին-առանձին աշխատանքի բաց անցումը գուցե նույնիսկ քայլ առաջ է: Քայլ առաջ այն տեսանկյունից, որ «չաշխատող» եռանախագահությունը փոխարինվում է քաղաքականապես աշխատող առանձին ձևաչափերով, և այդ առնչությամբ իրավիճակը նվազագույնը դադարում է լինել խաբկանք:
