Հայաստանը կանգնած է մի շարք սկզբունքային հարցերի վերաբերյալ խորքային քննարկումների և դիրքորոշումների ձևավորման հրամայականի առաջ: Այդ խնդրի լուծմանն ուղղված ջանքերի փոխարեն, Հայաստանը թաղվել է մեդիամանիպուլյացիաների և փորձագիտական պարզունակ էպատաժի ճահճում: Դա ճահիճ է, որովհետև այդ մանիպուլյացիաներն ու էպատաժը հայ ժողովրդի երկու ոտքից կախված քարեր են, որոնք քաշում են ներքև, թույլ չտալով ձևավորել առողջ քննարկումների այն միջավայրը, որի արդյունքում էլ կձևավորվի սկզբունքային հարցերի շուրջ հայկական դիմադրության սցենարների համախումբը:
Հայաստանին պետք է ոչ թե մեկ դիրքորոշում, այլ հենց սցենարներ, և դրանց գործարկման, դրանցով խաղալու ինստիտուցիոնալ, սխեմատիկ կարողություններ: Բայց, դրա համար Հայաստանին պետք է նվազագույնը երկու բան՝ անձնավորված կամ խմբակային ընկալումներից զերծ մեդիափորձագիտական նվազագույն մասշտաբ ունեցող միջավայր, և քաղաքական ուժեր, որոնք այդ միջավայրից կցանկանան ստանալ ոչ թե այսպես ասած չգրված կամ չգրանցված կուսակցական «ադեպտներ», այլ կդիտարկեն այն մտքերի, գաղափարների սնուցման աղբյուր, իրենց դիրքորոշումները մշակելու, ամբողջացնելու համար:
Խնդիրը հերթական անգամ ամբողջ հասակով հառնեց նոյեմբերի 9-ին իբրև թե սպասվելիք եռակողմ երկու փաստաթղթի ստորագրման մասին անանուն տեղեկատվության հրապարակումից հետո: Յուրաքանչյուր այդպիսի հրապարակումից հետո պարզ է դառնում, թե քաղաքականապես որքան «որբ» է հայաստանյան հանրությունը: Հիշենք հայտնի հայտարարությունը՝ «Հայաստանը որբի գլուխ չէ», որ վերագրվում է Վազգեն Սարգսյանին: Դժբախտաբար, առնվազն տեղեկատվական անվտանգության մակարդակում ակնառու է դառնում, որ Հայաստանը «որբի գլուխ» է, որի հետ արտաքին ու ներքին մի շարք սուբյեկտներ կարող են տեղեկատվա-փորձագիտական մակարդակում անել ինչ ուզում են: Որովհետև, Հայաստանում ընթանում է ոչ թե պետականության մարտահրավերների և խորքային խնդիրների քննարկում, այլ «ֆուտբոլային երկրպագություն»՝ մեկը երկրպագում է այս ուժային կենտրոնին, մեկն՝ այն, ու արդեն նշանակություն չունի, թե ով է երկրպագում շահախնդրորեն, իսկ ով՝ միանգամայն անշահախնդիր և անկեղծ: Հետևանքը նույնն է, այսինքն խաղից դուրս է մնում Հայաստանը, որովհետև Հայաստանին խաղացող դառնալու համար պետք են խորքային քննարկումները, ոչ թե կեղծ կամ անկեղծ երկրպագությունները առ այն, թե կողմնացույցի որ ուղղությամբ է հայկական պետականության փրկությունն ու ելքը, որ ուղղությամբ են մեր դաշնակիցները կամ թշնամիները:
Մինչդեռ, դաշնակից կամ թշնամի սահմանելու, դիտարկելու համար, պետք է նախ հասկանալ սեփական շահերը ժամանակային բազմաշերտ մակարդակում՝ կարճաժամկետ, միջնամկետ և երկարաժամկետ: Մինչդեռ, այստեղ է, որ բախվում ենք հայկական հանրույթի «աքիլլեսյան գարշապարին»՝ միջնաժամկետից այն կողմ որևէ դիտարկման և ռազմավարական ծրագրավորման անընդունակության կամ անկարողության: Ի վերջո, հենց սա է եղել հայկական նորանկախ պետականության գլխավոր խնդիրը, որ հանգեցրել է ծանրագույն և քայլ առ քայլ ծանրացող հետևանքի, երբ այլևս մնում էր հուսահատ կռիվը՝ աշխարհաքաղաքական փակուղում, որին էլ հաջորդում է արդեն հանրությանը հուսահատեցնող կռիվը, թե ով է մեղավոր իրավիճակի այդօրինակ զարգացման և այդօրինակ հետևանքի համար: Ինչպես դուրս բերել հայկական հանրությանը քայքայիչ հուսահատության և պարզունակ երկրպագության աքցանից և ձևավորել սառը, և հաճախ թեկուզ դառը, սակայն իր ռացիոնալության ու պրագմատիզմի մեջ խիստ անհրաժեշտ ու օգտակար քննարկումների միջավայր: Անկասկած է, որ այդ հարցի պատասխանը գտնելու համար խիստ անհրաժեշտ է նոր հասարակական-քաղաքական վերնախավի ձևավորումը:
