Հայաստանի վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը խորհրդարանում անդրադառնալով Հայաստանի անվտանգային համակարգի հեռանկարներին նշել է, որ այն շարունակում է հիմնված լինել հայ-ռուսական համատեղ զորախմբի և համատեղ ՀՕՊ-ի վրա: Նա նշել է, որ Սյունիքում ստեղծվել է 102-րդ ռազմակայանի նոր հենակետ, ինչը լրացուցիչ երաշխիք է այդ ուղղությամբ անվտանգության համար: Ընթացիկ տրամաբանության մեջ այս հարցը կարծես թե բանավեճի առարկա չէ և հայ-ռուսական համատեղ մեխանիզմները թերևս այն միակն են, որ լուծում են անվտանգային խնդիրներ, հաշվի առնելով եղած սպառնալիքների մակարդակն ու աղբյուրները: Մյուս կողմից սակայն 44-օրյա պատերազմը , դրա քաղաքական բովանդակությունը և ռեգիոնալ դերակատարների, այդ թվում Ռուսաստանի վարքագիծը հայկական պետականության համար լրջագույն և ծանր առիթ է ու պատճառ՝ անվտանգային հեռանկարային հայեցակարգերի ու մեխանիզմների շուրջ խորհելու համար:
Բանն այն է, որ ներկայումս էլ Հայաստանի անվտանգային համակարգը պարփակված չէ լոկ հայկական միջազգայնորեն ճանաչված սահմաններում: Արցախի այն հատվածը, որ մնացել է Արցախի ընտրված իշխանության, հայկական վերահսկողության ներքո, շարունակում է լինել միջազգայնորեն չճանաչված: Հետևաբար, որքան էլ այնտեղ ռուսական ռազմական ներկայությունը այժմ թվում է կայունության ու անվտանգության հուսալի երաշխիք, չկա որևէ երաշխիք առ այն, որ վաղը՝ մեկ տարի, կամ հինգ տարի, կամ տասը տարի հետո չի փոխվի իրավիճակ և այդ նոր իրավիճակում Ռուսաստանը ստիպված չի լինի դարձյալ հղում կատարել Արցախի չճանաչվածությանը, ասելով ինչպես Պուտինը նոյեմբերի 9-ից հետո՝ որ «Ղարաբաղը միջազգային իրավունքի տեսանկյունից Ադրբեջան է»: Ըստ այդմ, հայկական պետականության խնդիրն է նախ արձանագրել ու հասկանալ, որ Ռուսաստանը միշտ կգտնի Հայաստանի հանդեպ որևէ հակադաշնակցային գործողության «հիմնավորում» կամ «ալիբի», որովհետև այդ ուղղությամբ ձևավորել է հսկայական գործիքակազմ՝ թե իր մոտ, թե Հայաստանում, թե նաև Արցախում: Մենք իհարկե չենք առաջնորդվում Ռուսաստանի դիտավորության կամ դավաճանության պարզունակ կանխավարկածներով: Մենք պետք է գնահատենք ռացիոնալ ելակետերով, որոնք այսօր վկայում են Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական կարողությունների նվազման ակնհայտ միտում, ինչը Մոսկվայի համար թանկացնում է Թուրքիայի ու նրա սատելիտ Ադրբեջանի հետ գործակցության գինը:
Հետևաբար, Հայաստանը պետք է լրջորեն խորհի ռեգիոնում իր արժեքը էապես բարձրացնելու մասին, ինչը կարող է տեղի ունենալ միայն անվտանգային համակարգի արդյունավետության այլընտրանքային մեխանիզմների ձևավորման շնորհիվ: Այստեղ է հարցը և ընթացիկ խնդիրներին զուգահեռ, հայկական պետականությունը պարտավոր է ստանալ համալիր պատասխաններ հեռանկարում այդ խնդիրների լուծման գործընթաց ձևավորելու համար:
