«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է «Հելսինկյան նախաձեռնություն-92»-ի ԼՂՀ կոմիտեի համակարգող, արցախցի իրավապաշտպան Կարեն Օհանջանյանը։
-Պարոն Օհանջանյան, Ադրբեջանի դեմոկրատիայի և մարդու իրավունքների ինստիտուտի ղեկավար Ահմեդ Սահիդովի «Թվիթեր»-ում գրառում է կատարել՝ նշելով, թե իբր 2020թ նոյեմբերի 10-ի հայտարարության կետերից մեկով Ստեփանակերտն անցնելու է Ադրբեջանի հսկողության ներքո։Նրան պատասխանել է Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ Արթուր Թովմասյանը՝ համոզմունք հայտնելով, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հովանու ներքո Արցախը հասնելու է լիակատար ազատության նախկին ԼՂԻՄ-ի սահմաններում։ Ի՞նչ դիտարկումներ ունեք Բաքվի հերթական սպառնալիքների ու Արցախի պատասխանի շուրջ։
–Չեմ կարծում, որ իրավապաշտպանի շուրթերով Ադրբեջանի իշխանությունները որոշեցին արցախցիներին տեղեկացնել Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակերտը իրենց իրավասության տակ փոխանցելու մտադրության մասին: Չնայած, պաշտոնապես, ելնելով նոյեմբերի 9-ի երեք առաջնորդների հայտարարության ոգուց, պարոն Սադիկովը ոչ մի նոր բան չի ասում: Ադրբեջանը Արցախը համարում է իր տարածքը, և այս հայտարարությունը ամրագրում է Արցախը Ադրբեջանի իրավասության ներքո: Այլ բան է ՝Արցախի տարածքում ռուսական օկուպացնող զորքերի առկայությունը, որն այլ նպատակ է հետապնդում, այն է ՝ թույլ չտալ Ադրբեջանին ամբողջությամբ վերահսկել Արցախի մնացորդները: Ակնհայտ է, որ հրադադարի ուժի մեջ մտնելուց հետո նոյեմբերի 10-ից առ այսօր, իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղի հետագա կարգավիճակի հետ կապված լուրջ փոփոխությունների է ենթարկվել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համագործակցության շրջանակներում բանակցային գործընթացի ակտիվացման օգտին: Եվ միջազգային հանրությունը, ի դեմս ԱՄՆ-ի և միավորված Եվրոպայի, այժմ հակված է դիտարկել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցը `հօգուտ անկախության ճանաչման, ինչը էապես կնվազեցնի Ռուսաստանի ազդեցությունը մեր տարածաշրջանում: Ադրբեջանում դա շատ լավ հասկանում են և փորձում են իրավիճակի վրա վերահսկողություն հաստատել և միջազգային միջկառավարական հաստատություններին կանգնեցնել կատարված փաստի առաջ։ Հենց դա է թելադրում Ադրբեջանի գլխավոր «իրավապաշտպանի» շուրթերից: Միջազգային հանրությունն այժմ առավել քան երբևէ հավատարիմ է Արցախի ճանաչման դիրքորոշմանը, և Ադրբեջանի կողմից ցանկացած նման գործողություն կհանգեցնի Լեռնային Ղարաբաղի հանրապետության անհապաղ ճանաչմանը: Իհարկե, Ռուսաստանը նույնպես չի կարող սատարել Ադրբեջանի նման նկրտումները:
-Արցախում կա՞ համաձայնություն Մինսկի խմբի ֆորմատի վերականգնման շուրջ, թե՞ հակառակտ ձգտում են կոնֆլիկտի չկարգավորված մասն էլ թողնել Ռուսաստանի կամքին։
–Իհարկե, Արցախում գրեթե բոլոր ողջամիտ քաղաքական ուժերը սատարում են միջազգային հանրության ցանկությանը ՝ ակտիվացնել բանակցային գործընթացը Լեռնային Ղարաբաղի ապագա կարգավիճակի որոշման հարցի շուրջ: Որոշ ուժեր կան, այդ թվում նաև անսկզբունքային նախագահ Արայիկ Հարությունյանը, որն ավելի հակված է վստահել ռուսներին, քանի որ նրանց երկիրը գրավելու ընթացքում նրան հաջողվեց ընդլայնել իր իշխանությունը և շարունակել թալանել ժողովրդին մոլեգին ագահությամբ: Բայց կա իրադարձությունների զարգացման օբյեկտիվ ընթացք` համաձայն միջազգային հանրության նոր օրակարգի, և այն այժմ շրջվում է հօգուտ Արցախի միջազգային ճանաչման: Մենք պետք է գիտակցենք մեկ բան. Վերջին 150 տարվա ընթացքում Ռուսաստանը մեզ միայն դավաճանել և նվաստացրել է: Մեզ արդեն բավական է այն, ինչ այս երկիրը մեզ հետ արեց ՝ ցեղասպանություն, Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրեր, և այժմ սա ամոթալի հայտարարություն է: Այժմ միայն պրագմատիկ շահերը պետք է մեզ կապեն այդ երկրի հետ: Մեր անվտանգությունը և դրա պահպանումը բխում են այդ երկրի շահերից և հենց այդ հարցում մենք համագործակցելու ենք նրա հետ:
-Օրերս Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանը խոսեց Ռուսաստանի հետ ավելի խորը համագործակցության անհրաժեշտության մասին, Ձեր կարծիքով՝ ի՞նչ համագործակցություն է հնարավոր։
-Ես լուրջ չեմ վերաբերվում այդ հայտնի ստախոսի խոսքերին, որը չունի ոչ պատիվ, ոչ խիղճ, և, իհարկե, համապատասխան գիտելիքներ և տեղեկություններ նման հայտարարությունները հրապարակելու համար: Ռուսաստանի հետ մենք կարող ենք զարգացնել հարաբերությունները մարդասիրական, անվտանգության և ռազմական համագործակցության ոլորտում: Այն դեպքում, երբ Ռուսաստանը ճանաչում է Լեռնային Ղարաբաղը (ենթադրաբար), այդ հարաբերությունները կարող են ձեռք բերել բոլորովին այլ բնույթ ՝ գործընկերային և փոխշահավետ: Իսկ մնացած ամեն ինչ, ինչ ասում է Արայիկ Հարությունյանը, ես ձեզ լրագրողներիդ խորհուրդ եմ տալիս երբեք լուրջ չվերաբերվել:
