Ապրիլի 2-ին՝ 2016-ի քառօրյա պատերազմի երրորդ տարելիցին, Արցախի պաշտպանական բանակի փոխնախարարի պաշտոնից հրաժարականի մասին է հայտարարել արցախյան պատերազմի հերոսներից մեկը՝ Սամվել Կարապետյանը՝ Օգանովսկին: Իհարկե, նա իր հրաժարականի տեքստում ակնարկել է հրաժարականի օրվա ընտրության խորհուրդը: Նա բանակից հեռանալու մասին է հայտարարել այն օրը, երբ նրա գլխավորությամբ 26 տարի առաջ վնասազերծվել է Քարվաճառի ռազմակայանը:
Սամվել Կարապետյանի մոտալուտ հրաժարականի կամ պաշտոնանկության մասին հայկական մամուլում տեղեկություններ շրջանառվում են արդեն որոշակի ժամանակահատված: Դրանք փաստորեն հաստատվեցին: Կասկածից վեր է, որ տեղի ունեցողը Արցախի իշխանության վերաձևավորման գործընթացի մաս է, այլ ոչ միայն պաշտպանական բանակի բարձրագույն հրամկազմի, որը սկսվեց Լևոն Մնացականյանի պաշտոնանկությամբ:
Այս գործընթացը արժանանում է ամենատարբեր գնահատականների, ընդհուպ դավադրապաշտական, այն համատեքստում, որ այդօրինակ ֆիգուրներին հեռացնելը թուլացնում է զինուժը: Իրականում այդպիսի գնահատականները վիրավորանք են զինված ուժերի այլ հրամանատարների հասցեին:
Ի վերջո, գնահատելով հեռացող պաշտոնյաների մեծ վաստակն ու հերոսական կենսագրությունը՝ այդուհանդերձ պետք չէ թերագնահատել մյուսներին և համարել, որ հայկական զինուժը, Արցախի պաշտպանական բանակը այդ մի քանի պաշտոնյաները կամ գեներալներն են: Առավել ևս, որ զինուժի արդիականացումը պետք է ենթադրի նաև կադրային որոշակի թարմացում բարձրագույն հրամկազմում՝ հաշվի առնելով նոր ռազմաքաղաքական իրողությունները աշխարհում: Եվ դա պետք է ենթադրի ընդհանրապես Արցախի իշխանության արդիականացում՝ քաղաքական իմաստով: Այդ հանգամանքը անխուսափելի է դարձնում բանակում առանցքային այն դեմքերի փոփոխությունը, որոնք Արցախում ունեցել են նաև մեծ ազդեցություն ներքին պրոցեսների վրա:
Այստեղ անշուշտ իր դերն ունի և կապը նախկին հայաստանյան իշխող համակարգի հետ՝ հաշվի առնելով այն, որ այդ համակարգը Արցախի նախագահի 2020 թվականի ընտրությունը դիտարկում է որոշակի քաղաքական ռևանշի հնարավորություն: Այդ իմաստով պետք չէ բացառել, որ պաշտպանական բանակի ղեկավար շարքի որոշակի փոփոխությունը թելադրված է նաև այդ ռևանշին հակազդելու, ռևանշը արգելափակելու ջանքով, որ կարող է լինել ընդհուպ Հայաստանի նոր իշխանության մոտիվներում:
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով այս ամիսներին Արցախի իշխանության տարբեր շրջանակների որոշակի դրսևորումները հայաստանյան իրադարձությունների հանդեպ, Հայաստանի նոր իշխանության հանդեպ՝ Երևանի այդ մոտիվները կարող են դիտարկվել միանգամայն հիմնավոր: Բանն այն է, որ Արցախի իշխանության որոշ օղակներ պարզապես նպաստել են Հայաստանի նոր իշխանության դեմ տեղեկատվաքարոզչական քայլերին՝ դրանով իրականում ծառայելով ընդհանուր իրավիճակի ապակայունացմանը: Իսկ դա արդեն հնարավոր չէ համարել քաղաքական նպատակ:
Միով բանիվ, այդ ամենից դուրս, Արցախում քաղաքական և կառավարման համակարգերի արդիականացումը, Արցախի ռազմաքաղաքական սուբյեկտության բարձրացումը կարևորագույն խնդիր է նոր իրողությունների պայմաններում, ինչը անկասկած ենթադրելու է նաև փաստացի 25-ամյա ֆիգուրային ստատուս-քվոյի վերափոխում: Արցախի սուբյեկտային, ռազմաքաղաքական նոր բովանդակությունն ու նկարագիրը կարևոր են հայկական երկու պետականությունների դիմադրողունակության և քաղաքական մրցունակության բարձրացման համար: Եվ իհարկե այդ համատեքստում բնականաբար հույժ կարևոր է, թե ովքե՞ր են ստանձնում այդ բովանդակության պատասխանատվությունը, որը պետք է դիտարկվի 2020-ի նախընտրական գործընթացով:
