Արարատի մարզի Մարմարաշեն գյուղում Գայանե Մկրտչյանն ապրում է դստեր և թոռան հետ միասին` իր իսկ կառուցած ծուռումուռ պատերով, առանց հատակի ու առանց տանիքի տանը: Իր ձեռքերով է փորձել տուն կառուցել, երկու սենյակ է սարքել: Ինչպես ինքն է ասում՝ սովոր է իր հոգսը միայնակ կրել:
Չնայած կյանքի դժվարություններին, կյանքի նկատմամբ չի չարացել, շարունակում է հանուն երեխաների ապրել ու պայքարել: Իր կյանքի դժվարությունների համար ոչ մեկին չի մեղադրում. ինչ անեն իշխանությունները, երբ իր կյանքն է բարդ ստացվել, նախ` ամուսնուն է կորցրել, ապա` դժբախտացած դստերը երեխայի հետ ստիպված է պահել: Ամուսնու մահից հետո աղջկա հետ տարբեր տեղեր վարձով են ապրել՝ Մասիսում, ապա յոթ տարի Ջրահովտում են վարձով ապրել: Այնուհետև տեղափոխվել են Մարմարաշեն: Առանց հիմքի մի «դոմիկ» է գնել, և արդեն քանի տարի է՝ փորձում է այն վերանորոգել, ամրացնել:
«Հիմքը քանդել, աբալովկեն կապել եմ, իմ ձեռքով ցեմենտ-բետոն եմ արել: Առաջին տարին, որ տեղափոխվեցինք այստեղ, դուրսը ժեշտ էր, ներսը պլիտա էր շարած: Ահավոր ձմեռ եղավ, ամբողջ պատերը սառել էին, հասկացանք, որ այդպես ապրել չի լինի»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ երբ ցուրտ գիշերից հետո արթնացել են, վերմակների վրա սառույցի շերտ են տեսել: Ձմռան ամիսները ամենադժվարն են լինում, քանի որ հող չեն կարող մշակել, ապրում են միայն նպաստի հույսով:
Մեկ ամսից կսկսվեն գյուղատնտեսական աշխատանքները, տիկին Գայանեն կսկսի իր կանաչեղենի առևտուրը, նախ կմշակի, ապա կտանի «Փեթակ» վաճառելու: Կանաչու կապը սովորաբար հանձնում են 50 դրամով, մեծ հաջողություն է, եթե կարողանում են 100 դրամով հանձնել:
«Հենց նպաստ են տալիս, անմիջապես էլեկտրաէներգիայի գումարը՝ 10 հազար դրամ, տանում եմ տալիս: Շատ ժամանակ, եթե ճիշտն ասեմ, երեխային մի կերպ ենք պահում: Մենք շատ սոված, վատ օրեր էլ ենք կրել: Գնացել եմ շուկա, ափսոսացել եմ անգամ մի հատ պերաշկի առնեմ: Մտածում էի` հավաքեմ, գոնե պարտքերից դուրս գանք: Քանի շատ չեմ ծերացել, կարողանամ որբերիս պահել (նկատի ունի դստերը և թոռանը, որի հայրը որդուն անգամ չի տեսել)»,- ասաց Գայանեն:
Խանութներից պարտք չի անում, գերադասում է սոված մնալ, քան պարտք վերցնել: «Կյանքումս մեկ անգամ խանութից ուզեցել եմ բան վերցնել, ասել են՝ չէ, ամաչել եմ, էլ չեմ էլ գնացել: Չեմ գնա ասեմ` ինձ նիսյա բան տվեք, ամաչում եմ»,- ասաց տիկին Գայանեն՝ հավելելով, որ այսքան ժամանակ որևէ մեկից կախում չի ունեցել: Միայն մեկ անգամ` անցյալ տարի հունվարին ծանր հիվանդ է եղել, սակայն գյուղապետը հրաժարվել է նրա դեղերի համար 10.000 դրամ տալ. «Կարծես հրաժեշտ տայի կյանքին, շատ ծանր վիճակում էի, բայց չէի կարող բժշկի գնալ, այդքան գումար չկար: Ահագին դեղ նշանակեցին, աղջիկս գնաց գյուղապետարան, ասեց, որ մայրիկս շատ ծանր վիճակում է, ինչ կլինի, գոնե դեղի փող տվեք: Չտվեցին, գոնե ցավազրկողներ կառնեի, մինչդեռ հարևանների հույսին էի, որ մի ցավազրկող բերեն, շատ լավ հարևաններ ունեմ»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ առաջին անգամ նպաստ է ստացել, երբ թոռնիկն է ծնվել:
Նա նշեց, որ եղել են օրեր, որ սոված էլ են մնացել: Միսն էլ իրենց համար մեծ շռայլություն է, վերջին անգամ Ամանորին գնեցին, թեև անկեղծորեն խոստովանեց, որ տարիներ շարունակ Նոր տարի չի կարողացել անել:
«Կրիշը ծածկ չունի, բաղնիքն էլ մի փոքր անկյուն եմ սարքել, մեշոկով ծածկել, մինչև տեսնենք, կկարողանա՞նք դա էլ սարքել: Տեսնենք, եթե առողջություն լինի»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ ողնաշարի խնդիր ունի, որը նրան թույլ չի տալիս աշխատել, իսկ երեխաներին պահել է պետք…
