Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի վերջին հանդիպման ժամանակ Հայոց ցեղասպանության մասին զրույցին պետք է փոքր-ինչ վերապահումով մոտենալ: Այսօր տեղի ունեցած մամուլի ասուլիսի ժամանակ այս մասին ասաց թուրքագետ Լևոն Հովսեփյանը:
«Եթե ընդունենք, որ այդ զրույցի ժամանակ խոսվել է Ցեղասպանության ճանաչման մասին, ապա Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին սա ակնառու երևույթ է: Էրդողանի ավտորիտար ռեժիմը խնդիրներ է առաջացնում Եվրոպայում: Ցեղասպանության վերաբերյալ Եվրոպայի՝ վերջին շրջանում դրսևորած դիրքորոշումը հենց սրանով էլ պետք է բացատրել: Թե ինչ զարգացումներ կլինեն՝ դժվար է ասել, սակայն ակնհայտ է, որ այս ընթացքում ականատես կլինենք որշակի գործընթացների»,- ասաց նա:
Թուրքագետի խոսքով՝ Հայոց ցեղասպանության ժխտման համար Թուրքիան ֆինանսական, հասարակական և դիվանագիտական լուրջ միջոցներ է ներդնում: «Այդ երկիրը միջազգային հանրության շրջանում տպավորություն է ստեղծում, թե Հայաստանի հետ հարաբերությունները հարթելու ճանապարհին է: Դրա վկայությունն է Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ահմեդ Դավութօղլուի՝ Սևծովյան տնտեսական համագործակցության կազմակերպության հավաքի շրջանակներում Երևան ժամանելը: Այնինչ Հայաստանը պետք է պաշտոնապես հայտարարի, որ հայ-թուրքական գործընթաց՝ որպես այդպիսին, չկա: Կարծում եմ՝ հստակ քայլերի անհրաժեշտություն կա»,- ասաց նա:
Լևոն Հովսեփյանը նկատեց, որ այսուհետ ևս Թուրքիան փորձելու է գործոն դառնալ Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման խնդրում, սակայն խնդրով զբաղվող կողմերը երբեք նման բան թույլ չեն տա: «Գծված սահմաններ կան, և Թուրքիան չի կարող անցնել այդ սահմանները: Միաժամանակ, այդ երկիրը անկանխատեսելի է դառնում անգամ իր գործընկերենրի համար: Իսկ դա բերում է վստահության պակասի: Այսօր աշխարհը գործ ունի իր ուժերին չափազանց վստահ մի երկրի հետ»,- ասաց թուրքագետը:
Հիշեցնենք՝ օրերս տեղի ունեցած Էրդողան-Մերկել հանդիպման ժամանակ Թուրքիայի վարչապետը եվրոպական երկրի ղեկավարին ասել էր. «1915 թվականի դեպքերի 100-ամյակի համար ձեր բյուջեներին վճարումներ են հատկացվում: Այդ խնդրի նկատմամբ ավելի զգայուն պետք է լինեք»:
Թուրքական «Հյուրիեթ»-ի ներկայացմամբ, Մերկելը, ի պատասխան, ասել է. «Գերմանիան ժողովրդավարական երկիր է, չենք կարող միջամտություններ անել: Թուրքիային էլ անհրաժեշտ է առերեսվել պատմության հետ: Հայաստանում ապրող հայերին չպետք է նույնացնել այն հայերի հետ, որոնք ստիպված են եղել ցրվել աշխարհի տարբեր երկրներով մեկ: Հայաստանի հայերը դժվար կացության մեջ են: Թուրքիան պետք է բացի Հայաստանի հետ սահմանը»:
Էրդողանն էլ արձագանքել է Մերկելի խոսքերին, ասելով. «Ուզում եք մեզ ստիպել, որ ընդունենք մի բան, որը չե՞նք արել: Մենք պատմաբանների առաջ բացել ենք մեր բոլոր արխիվները: Ամբողջ աշխարհին գալու և ուսումնասիրելու կոչ ենք արել, սակայն ոչ ոք չի եկել: Թուրքիայի նկատմամբ անարդար մի՛ եղեք»:
