Աստված մի արասցե, եթե որևէ տեղ ընտրակաշառքի փորձի մասին ես տեղեկանամ մամուլից և ոչ թե իրավապահներից՝ Արագածոտնի մարզում հայտարարել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ու ասել, թե իրավապահները պետք է տիրապետեն օպերատիվ կանխարգելիչ լծակների:
Խորհրդարանի արտահերթ ընտրության քարոզչության մեկնարկից օրեր առաջ Փաշինյանը փաստացի հրապարակային հանձնարարական է տալիս իրավապահներին և սահմանում պատասխանատվության իսկապես բարձր նշաձող: Մյուս կողմից՝ սա իհարկե բավական հստակ նախազգուշացում է բոլոր այն ուժերին, որոնք կփորձեն այս կամ այն կերպ գործածության մեջ վերականգնել ընտրական «լավագույն» ավանդույթները:
Այս իմաստով վարչապետի հայտարարությունը հույժ կարևոր է՝ նկատի ունենալով այն, որ խորհրդարանի արտահերթ ընտրությունն իր համապետական մասշտաբով բնականաբար ավելի է մեծացնում հնարավոր արատների ռիսկերը, հետևաբար պահանջում առավել բարձր աչալրջություն: Վերջին հաշվով, հենց այստեղ է ընտրության, այսպես ասած, քաղաքական, գաղափարական կամ ծրագրային որակների մեխը՝ օրինականության հնարավորինս լիարժեք, բացարձակ ապահովում, ինչն ինքնաբերաբար թողնելու է դաշտ առավելապես քաղաքական և բովանդակային գործիքների կիրառման համար: Իհարկե, կասկածից վեր է այն, որ այդ տիրույթում անխուսափելիորեն աշխատելու են նաև տեղային ընկալումները, ինչը բնականաբար անհնար է արգելակել որևէ օրենսդրութամբ:
Մյուս կողմից՝ մտայնությունը, թե ռեյտինգային համակարգի բացառումը և լիակատար համամասնական ընտրակարգը լինելու էին հենց այդ տեղային գործոնն էլ չեզոքացնելու արդյունավետ միջոց, մոլորություն է: Վերջին հաշվով ընտրությունը՝ անկախ մոդելից, հանրային լայն շերտերի, խմբերի և անհատների մոտիվացիոն գերբարձր ֆոն ենթադրող մի երևույթ է, որտեղ օրենքով չարգելված բոլոր գործոնները ներգրավված են լինելու ըստ էության ինքնաբերաբար: Եվ այստեղ արդեն որոշիչը դառնում է ընտրողի մտածողությունը, ընտրության և քաղաքականության մշակույթը, միաժամանակ քաղաքական ուժերի և գործիչների հասունությունն ու կայացածությունը:
Սրան զուգահեռ՝ անշուշտ հնարավոր չէ մոռանալ հեղափոխության հանգամանքը, և այս ֆոնին բովանդակային գործիքակազմի գերակայության առնչությամբ անհերքելի է, որ անվերապահ գերակայելու է հեղափոխության բովանդակությունը, որը օբյեկտիվորեն զբաղեցնելու է ընտրական գործընթացի և դաշտի ճնշող մասը: Այլ կերպ ոչ միայն լինել չէր կարող, այլև չէր էլ բխի հանրային շահից: Բայց սա, իհարկե, էլ ավելի կարևոր է դարձնում օրինականության ապահովման գերխնդիրը, որպեսզի հենց հեղափոխության բովանդակությունից անդին մնացած ակնհայտորեն փոքր դաշտում գոնե ընտրական քվե որոնող ուժերը ունենան բովանդակային մրցակցության ազատ և անարգել հնարավորություն՝ առանց արատավոր ներգործության և միջամտության փորձերի:
Այս տեսանկյունից շատ կարևոր է նշաձողը, որ Արագածոտնում իրավապահների գործունեության համար սահմանում է Նիկոլ Փաշինյանը: Խոշոր հաշվով, այդ սահմանումը ավելի շուտ պետք է հենց այն «փոքր» տարածությունում խաղացող ուժերին, քան մեծամասնությանը հավակնող իշխանությանը:
Լուսանկարը՝ Photolure-ի
