Հարվարդի համալսարանի գիտնականները եզրակացրել են, որ մարդկության պատմության մեջ ամենավատ տարին եղել է մ․թ․ա․ 536 թվականը: Այդ տարի տեղի են ունեցել աղետալի հրաբխային ժայթքումներ, որոնք հանգեցրել են երկարատև սառնամանիքների և սովի: Այս մասին գրում է Science Alert-ը:
Հետազոտողները ուսումնասիրել են սառույցների նմուշներ, որոնք կուտակվել են դարերի ընթացքում Գրենլանդիայում և Անտարկտիդայում: Փորձագետները հայտնաբերել են տեֆրայի հետքեր (մոխիր և այլ հրաբխային արտանետումներ), որոնք թվագրվում են մ․թ․ա․ 536թ․ (բյուզանդական կայսր Հուստինիանոս Առաջինի կառավարման 10-րդ տարին): Այս շրջանը համապատասխանում է Հյուսիսային կիսագնդում տարեկան միջին ջերմաստիճանի ամենակտրուկ նվազմանը մի քանի հազար տարվա ընթացքում: Համաձայն ժամանակակիցների՝ արևը դադարեց տաքացնել և իր պայծառությամբ հավասարվեց լուսնին:
Ժանտախտ, երաշտ, բերքատվության նվազում, անոմալ եղանակներ և սով. այս ամենը հանգեցրել է զանգվածային արտագաղթի և պատերազմների, ինչպես նաև մեծ թվով մարդկանց մահվան և նույնիսկ մեզոամերիկյան քաղաքակրթության անկման:
