Ընդդիմադիր ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր Նիկոլ Փաշինյանն այսօր իր մի խումբ համակիրների հետ հայտարարեց «Քաղաքացիական պայմանագիր» միավորման կառավարման խորհրդի ձևավորման մասին:
Թեպետ պամանագիրը քաղաքացիական է, այդուհանդերձ առաջ քաշվեցին հիմնականում քաղաքական բնույթի հարցեր: Փաշինյանը շեշտեց, որ պայմանագիրը պետք է մասնակցի ինչպես խորհրդարանական, այնպես էլ նախագահական ընտրություններին: Բացի այդ, «Քաղաքացիական պայմանագիր» միավորման գլխավոր նպատակը Սերժ Սարգսյանի հրաժարականին հասնելն է:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն ասաց, որ դրական է նման նախագծի ստեղծումը, այդուհանդերձ ընդգծեց, որ այն կարող է իր առջև դրված նպատակները կյանքի չկոչել․ «Քաղաքական դաշտը և առավել ևս ընդդիմադիր դաշտը լիովին իրեն սպառել է: Մենք չունենք գործող այնպիսի ընդդիմություն, որը կարող է պաշտպանել ժողովրդի շահերը: Դա ունի իր սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ պատճառները, իսկ խնդիրն այն է, որ մեր ընդդիմադիր դաշտում շատ քիչ են քաղաքական այնպիսի գործիչներ, որոնք կհամաձայնեն իրենց լիազորությունները քիչ թե շատ զիջել և որևէ մեկին պաշտպանել: Խնդիրն այն է, որ մեկ ուժի մեջ միավորումը բավականին բարդ գործընթաց է: Ինչքան էլ Նիկոլ Փաշինյանը լավ գործ ձեռնարկած լինի, ես գտնում եմ՝ վերջում այն անհաջողությամբ կավարտվի, ինչպես և մինչև հիմա անհաջողությամբ են ավարտվել ընդդիմության բոլոր՝ միավորվելու փորձերը»:
Քաղաքագետի կարծիքով՝ հենց տեսնում են ընդդիմադիր որևէ առաջնորդ քիչ թե շատ շանս ունի ինչ-որ ծրագրով իշխանության հասնելու՝ այդ վայրկյանին միավորվում են, հենց տեսնում են ընտրությունների կամ այլ որևէ պատճառով հաջողության հասնել չի լինում՝ այդ վայրկյանից վերանում են, սկսում են մեկը մյուսին մեղադրել անհաջողությունների համար, և ինքնըստինքյան պառակտում է տեղի ունենում․ «Բան չունեմ ասելու՝ շատ լավ ձեռնարկ է, Նիկոլ Փաշինյանը խարիզմատիկ է, շատ լավ լիդեր, կարող է իր շուրջը միավորել մեծ քանակությամբ ժողովրդի, առավել ևս այն մասսային, որը դժգոհ է գործող իշխանություններից: Սասուն Միքայելյանն ավելի անմիջական անձնավորություն է, այս ամենն իր դրական կողմերն ունի, բայց այն, որ իրոք որևէ հաջողության կհասնեն՝ ինձ համար մի քիչ անհավանական է թվում»:
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ պայմանագիրն առաջ է քաշում ավելի շատ քաղաքական հարցեր, քան քաղաքացիական՝ Գ․ Համբարյանն ասաց․ «Նիկոլ Փաշինյանի համար այնքանով է լավ, որ նա պատգամավորական ամբիոնը կարող է օգտագործել իր նախաձեռնությունները գովազդելու և ժողովրդին հասցնելու համար: Քաղաքականից քաղաքացիականին անցումը հիմա շատ ավելի պարզ է, հիմա քաղաքացիական ոլորտում լավ ուժեղ դիրքեր ունեն հասարակական կազմակերպությունները և այդ շրջանում հենց նրանք են, որ հասնում են որևէ հաջողության իշխանությունների դեմ պայքարում:
Չեմ բացառում՝ կարող է որևէ ժամանակավոր հաջողություն լինել, օրինակ՝ տրանսպորտի ուղեվարձի դեմ պայքարում դուք տեսաք, որ եղավ հաջողություն:
Ինչ վերաբերվում է ընտրություններին մասնակցելուն, վատ միտք չէ, բայց Նիկոլ Փաշինյանը մոռանում է, որ բնակվում է Հայաստանի Հանրապետությունում՝ մի երկրում, որտեղ բնակչությունը շատ քիչ է, գործիչներն էլ բավականին ճանաչված են:
Ընդդիմադիր դաշտի քաղաքական գործիչներից շատերն են կա՛մ ժամանակին իշխանություն եղել, կա՛մ հարել են իշխանությանը, կոմպրոմատներ օգտագործելը շատ հեշտ է: Հիմիկվանից պետք չէր բացեիբաց հայտարարել, որ ընտրություններին մասնակցելու են, իշխանությունները կարող են պառակտել այդ նախաձեռնության մասնակիցներին, որովհետև ոչ մեկն էլ այդքան մաքրամաքուր անցյալ չունի»:
Իր հերթին՝ քաղաքական և ընտրական տեխնոլոգիաների փորձագետ Արմեն Բադալյանն «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում, անդրադառնալով «Քաղաքացիական պայմանագրի» մեկնարկին, ասաց հետևյալը․ «Չմոռանանք, որ տեղի է ունեցել սեպտեմբերի 3, և Հայաստանն այս պահին գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության ուժեղ վերհսկողության ներքո: Դա վերաբերում է ոչ միայն Հայաստանի արտաքին քաղաքականությանը, այլև ներքաղաքական կյանքին, իսկ դա վերաբերում է իշխանության ձևավորման հարցին: Այսինքն՝ կապ չունի, թե դու ինչ պլատֆորմ ես ձևավորում, ինչ նախագիծ ես հրապարակում, ցանկանում ես իշխանության ձևավորման գործընթացում որևէ բան անել՝ պետք է ունենաս Ռուսաստանի «դաբրոն»:
Ինչ վերաբերում է ընտրություններին մասնակցելու վերաբերյալ նրանց հայտարարությանը և մեր այն հարցադրմանը, թե քաղաքացիական նախաձեռնությունը ի՞նչ ձևաչափով կարող է մասնակցել դրանց, Արմեն Բադալյանը պատասխանեց. «Ընտրություններին մասնակցում են անհատ թեկնածուները կամ դաշինքները: Եթե ինչ-որ քաղաքական գործիչ ցանկանում է մեծամասնականով առաջադրվել՝ դա այլ հարց է, իսկ եթե ոչ, ապա բնականաբար՝ պետք է վերածվի կուսակցության:
Կան ներքին կողմեր իհարկե, բայց այս պահի դրությամբ առանց ՌԴ համաձայնության կամ որոշման չի ձևավորվելու իշխանություն՝ անկախ նրանից դրան կմասնակցեն գործո՞ղ կուսակցությունները, թե՞ նոր ձևավորվելիք քաղաքացիական նախաձեռնությունները»:
Մեր այն դիտարկմանը, որ այս նախաձեռնությունը, փաստորեն, ևս պետք է ստանա Ռուսաստանի «դաբրոն», փորձագետը պատասխանեց․ «Ես չեմ կարող ասել, բայց այս պահի դրությամբ Ռուսաստանն է որոշելու Հայաստանի իշխանությունների ապագա քաղաքական պատկերը: Իսկ թե այս պլատֆորմը կմասնակցի ընտրություններին, թե ոչ կամ կստեղծվեն նոր կուսակցություններ՝ դա արդեն երկրորդական նշանակություն ունի, կարևորը ՌԴ-ի «դաբրոն» ունենա: Ինչու եմ կրկնում՝ այս պահի դրությամբ, որովհետև հայտնի չէ, թե Վիլնյուսից հետո Արևմուտքն իրեն ինչ ձևով կպահի: Բացի այդ, կա շատ լուրջ խնդիր բոլոր տեսակ նախաձեռնությունների համար: Դա այն է, որ ՀՀ բնակչության մեծ մասի մոտ արտագաղթողի հոգեբանություն է, ինչն էապես թուլացնում է ներքաղաքական գործընթացներին հասարակության մասնակցությունը: Այս պահին Հայաստանի հասարակության 90 տոկոսը չի մասնակցում իշխանության ձևավորմանը, ինչը նշանակում է, որ եթե այստեղից չեն մասնակցում, ապա դրսից է լինում՝ տվյալ դեպքում՝ սեպտեմբերի երեքից հետո դա Ռուսաստանից է:
