Երևանյան քաղաքականությունը մարզեր տեղափոխելու փորձը հայաստանյան ներքաղաքական կյանքում ամենևին առաջինը չէ, որ կատարում են Նիկոլ Փաշինյանը և «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը: Այդպիսի փորձ, օրինակ, կատարեց նաև Րաֆֆի Հովհաննիսյանը, այսպես ասած՝ «Բարև»-ի շարժման շրջանակում, թեև ի վերջո այդ փորձը դարձյալ կենտրոնացավ Երևանում, Երևանի կենտրոնում, Երևանի ավագանիում և վերջապես՝ «հօդս ցնդեց»:
Անհերքելի է, որ Հայաստանում կա երևանյան քաղաքականությունը մարզեր տարածելու կամ ընդհանրապես քաղաքականությունը տարածելու խնդիր, սակայն կա մի ուշագրավ հանգամանք՝ բոլոր փորձերը կարծես թե ունեն մեկ նպատակ՝ մարզային ռեսուրսը ծառայեցնել երևանյան քաղաքականությանը:
Այս դեպքում էլ Նիկոլ Փաշինյանը դրել է մարզային ռեսուրսը Ազատության հրապարակում հավաքելու և Սերժ Սարգսյանի վարչապետության դեմ շարժմանը թափ հաղորդելու նպատակ: Ինչ խոսք, ցանկացած քաղաքական սուբյեկտ իրավասու է դնել իր նպատակները և կազմել իր օրակարգը, և այստեղ բոլորն ազատ են, եթե մտել են քաղաքականություն: Սակայն խնդիրն այն է, որ մարզերը երևանյան քաղաքականությանը «ծառայեցնելու» մեթոդի կիրառումն առաջացնում է ռիսկ, որ քաղաքականության հանդեպ հետաքրքրությունն ու քաղաքականությունից որևէ սպասումը կազմալուծվում են, սպանվում ոչ միայն Երևանում, այլ նաև մարզերում: Այսինքն՝ ինչպիսի ճանապարհային քարտեզներ ու երթուղիներ էլ որ կազմվեն, միևնույն է՝ առանցքայինը անշուշտ մեթոդաբանական հիմքը, հենքը և ներկայացվող օրակարգն են:
Եվ եթե այստեղ ամեն ինչ դարձյալ հանգում է այն իրողությանը, որ քաղաքական արդյունքը պայմանավորվում է, այսպես ասած, կից կամ հարակից բազմամարդությամբ՝ Ազատության հրապարակում, ապա այլևս սկզբունքորեն կարևոր չէ, թե որ ճանապարհով, որքան հեռվից է որևէ սուբյեկտ «բազավորվում» հրապարակում: Իհարկե, խոսքը տվյալ պարագայում լայն օրակարգի տեսանկյունից անկարևորության մասին է, քանի որ տվյալ պարագայում «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ն ու Նիկոլ Փաշինյանն ունեն մարտավարական խնդիր՝ կապված հենց Ազատության հրապարակի հետ:
Բանն այն է, որ այստեղ Սերժ Սարգսյանի վարչապետության առիթով դե ֆակտո բավականին շոշափելի մրցակցություն է, և Նիկոլ Փաշինյանի ճանապարհային քարտեզի նվազագույն առաջնայյին թիրախն այդ մրցակցությունը հաղթելն է, հրապարակը «նվաճելը»: Այդ տեսանկյունից իհարկե Փաշինյանը կատարել է իսկապես նկատելի, շոշափելի քայլ առաջ, մի կողմից՝ հմտորեն խուսափելով ֆալստարտից, մյուս կողմից՝ նաև աշխատելով այնտեղ, որտեղ գործնականում ոչ ոք չի աշխատում ներկայումս: Իսկ դա որոշակի հետաքրքիր շերտ անշուշտ բացում է, թեև այստեղ իհարկե ամեն ինչ կախված է նրանից, թե Նիկոլ Փաշինյանն ունենալով Ազատության հրապարակից առաջ իսկապես օրիգինալ մտահղացում՝ այդուհանդերձ, ինչ մտահղացումներ ունի Ազատության հրապարակ հասնելուց հետո, և այստեղ նա որքանով կլինի օրիգինալ:
