Հունվարի 4-ին Հայաստանի պաշտպանության նախարարության Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմամարզական վարժարանում ՊՆ, ԶՈՒ և ԶՈՒ ԳՇ ղեկավար կազմի մասնակցությամբ մեկնարկել են զինված ուժերի արդիականացման յոթամյա ծրագրի նախագծի ամփոփիչ քննարկումները: Ըստ պաշտպանության նախարարության հաղորդագրության՝ քննարկումներին մասնակցում են նաև Լեռնային Ղարաբաղի պաշտպանության բանակի հրամկազմի ներկայացուցիչները: Ամփոփիչ քննարկումներից և լրամշակումներից հետո արդիականացման ծրագիրը կներկայացվի Հայաստանի Հանրապետության նախագահ, Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար Սերժ Սարգսյանի հաստատմանը:
Նախարարությունը հիշեցնում է, որ 2017-ի հոկտեմբերի 24-ին Սերժ Սարգսյանը «Պաշտպանության նախարարության պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարանի կրթական նոր ծրագրի մեկնարկն ազդարարող նիստի ընթացքում ՀՀ պաշտպանության նախարար Վիգեն Սարգսյանին հանձնարարել էր մշակել բանակի արդիականացման յոթամյա ծրագիր, որով նախատեսվում է որակական նոր, բացառիկ մակարդակի վրա դնել զինված ուժերի կառավարման համակարգի արդյունավետությունը, զինուժի պատրաստության և մարտունակության աստիճանը»:
Ապրիլյան պատերազմից հետո զինված ուժերի արդիականացման խնդիրը թերևս հրատապ է, որովհետև, անկախ Հայաստանի իշխանության ներկայացուցիչների հռետորաբանությունից, պատերազմի չորս օրերն ավելի շատ բացահայտեցին մեր բանակի պատրաստության և մարտունակության ոչ պատշաճ վիճակը: Թշնամու պլանները հնարավոր եղավ կանխել բանակի սպաների, զինվորների հերոսության, անձնվիրության շնորհիվ: Հաճախ այս թեմաների շուրջ չի բարձրաձայնվում թշնամու ջրաղացին ջուր չլցնելու, նրան չուրախացնելու մոտիվներով: Սակայն դրանից բանակի պրոբլեմները ոչ միայն չեն պակասում, այլ նաև հանրային գիտակցության մեջ արժեզրկվում է պետական կարևոր ինստիտուտը: Միայն այն հանգամանքը, որ փաստացի պատերազմի մեջ գտնվող բանակն ավելի շատ զոհեր տալիս է ոչ թե առաջնագծում, այլ, ըստ էության, բեսպրեդելի հետևանքով, խոսում է այն մասին, որ կառավարման որակը զինված ուժերում, մեղմ ասած, կաղում է:
Բանակային կառավարման արդյունավետության տեսանկյունից Սեյրան Օհանյանի պաշտոնավարման տարիներն ըստ էության կորսված են՝ անկախ այն հանգամանքից, որ նախկին նախարարը փառապանծ մարտական ուղի է անցել: Պատահական չէ, որ այդ շրջանում մամուլը հեղեղված էր պաշտպանության նախարարի ու գլխավոր շտաբի պետի հակասությունների մասին նյութերով: Ցավալին այն է, որ Սերժ Սարգսյանը բանակի խնդիրներին ինստիտուցիոնալ հարթության վրա անդրադարձավ միայն քառօրյա պատերազմից հետո, ու տակավին հայտնի չէ, թե որն էր Օհանյանին պաշտոնանկ անելու հիմնական մոտիվը, որովհետև շրջանառվող վարկածների պակաս չկա: Արդյո՞ք տեղի ունեցածը թելադրված էր բանակն արդիականացնելու անհրաժեշտությամբ, թե՞ Սեյրան Օհանյանը դարձավ համակարգային «ֆիլտրումների» զոհ: Համենայնդեպս, Վիգեն Սարգսյանի մուտքը բանակ նշանավորվեց «Ազգ-բանակ» կոնցեպտով, որը բանակային բարեփոխման հավակնոտ ծրագիր է՝ չնայած առայժմ ավելի շատ լսում ենք պերճախոս վերնագրեր, քան բովանդակային լուծումներ:
Ուշագրավն այն է, որ այս կոնցեպտն ըստ էության շրջանցում է կառավարությանը, ավելի ստույգ՝ վարչապետին (առանց գործադիր իշխանության մասնակցության հնարավոր չէ կյանքի կոչել «Ազգ-բանակը»), ինչը հուշում է, որ մենք գործ ունենք ավելի շատ 2018-ի համատեքստով պայմանավորված ծրագրի, PR-ի, քան բանակային բարեփոխումների համապարփակ ծրագրի հետ: Սրա օգտին է խոսում նաև ժամանակագրական գործոնը: Սերժ Սարգսյանը համապատասխան հանձնարարությունը տվել է հոկտեմբերի 24-ին, սակայն արդեն երեկ զինված ուժերի արդիականացման յոթամյա ծրագրի նախագիծը ոչ միայն պատրաստ է եղել, այլ նաև մեկնարկել են դրա քննարկումները: Ֆորմալ առումով ամեն ինչ կարող է բացատրվել այն հանգամանքով, որ Սերժ Սարգսյանն արդիականացման ծրագիրը ցանկանում է իր ձեռքի տակ ունենալ մինչև հունվարի 28-ը՝ բանակի հերթական տարեդարձը: Սակայն սա համոզիչ փաստարկ չէ՝ մանավանդ, որ տոնական օրերին բանակն արժևորելու տասնյակ առիթներ կան:
Մնում է ենթադրել, որ շտապողականության առիթը կապված է 2018-ի համատեքստի հետ: Այս համատեքստում առաջ է գալիս մեկ այլ ինտրիգ: Ո՞ւմ իշխանական հավակնություններին է ծառայելու բանակի արդիականացման ծրագիրը՝ Սերժ Սարգսյանի՞, թե՞ գործ ունենք պահեստային տարբերակի հետ, որը կապված է Վիգեն Սարգսյանի վարչապետական հեռանկարի հետ: Այս պահին չենք կարող հստակ կանխատեսումներ անել. թերևս ճիշտ է այն վարկածը, որ Սերժ Սարգսյանը չունի վերջնական որոշում և ընթացքի մեջ է դրել զարգացման մի քանի սցենար: Ըստ ամենայնի, Սերժ Սարգսյանը որոշում կկայացնի վերջին պահին՝ իրավիճակից ու հանգամանքներից ելնելով:
