Հուլիսի 25-ին Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, հանդիպելով պաշտոնական այցով Երևան ժամանած Իսրայելի տարածաշրջանային համագործակցության նախարար Ցախի Հանեգբիին` կարևորել էր Իսրայելի բարձրաստիճան պաշտոնյայի այցը Հայաստան, ընդգծելով, որ հայ և հրեա ժողովուրդների միջև հարաբերությունները պատմական խոր արմատներ ունեն, ինչը լավ հիմք է ստեղծում միջպետական համագործակցության զարգացման համար։ Հանեգբին Իսրայելի քաղաքականության առանցքային դեմքերից մեկն է, և նրա այցը Հայաստան խորհրդանշական իմաստ ուներ և լուրջ ազդակ էր երկկողմ հարաբերությունների զարգացման համար, մանավանդ, որ ժամանակագրորեն համընկավ իսրայելա-ադրբեջանական հարաբերություններում առաջացած ճգնաժամի հետ՝ պայմանավորված Ադրբեջան մատակարարած իսրայելական դրոնների փորձարկման հետ կապված սկանդալով:
Հիմա պաշտոնական այցով Իսրայելում է Հայաստանի արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը: Հայաստանի արտաքին քաղաքականության գերատեսչության ղեկավարն արդեն հասցրել է հանդիպում ունենալ Իսրայելի Կնեսեթի խոսնակ Յուլի Էդելշտեյնի հետ: Նախարար Նալբանդյանը և խոսնակ Էդելշտեյնը անդրադարձել են հայ-իսրայելական հարաբերությունների օրակարգային մի շարք հարցերի, քննարկել են միջխորհրդարանական կապերի առավել սերտացմանն ու ընդլայնմանը, միջազգային կառույցների շրջանակներում համագործակցությանն առնչվող հարցեր։
Էդվարդ Նալբանդյանի աշխատանքային այցի առանցքն իհարկե ժամեր առաջ Թել Ավիվի իր նստավայրում Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի հետ հանդիպումն է: Ըստ, առայժմ կցկտուր պաշտոնական հաղորդագրության, ողջունելով Նալբանդյանին՝ Իսրայելի վարչապետը կարևորել է Հայաստանի ԱԳ նախարարի այցն Իսրայել և նշել, որ Իսրայելը պատրաստակամ է ընդլայնել հարաբերությունները Հայաստանի հետ՝ ընդգծելով, որ երկու երկրների միջև առկա է համագործակցության մեծ ներուժ: Հանդիպմանը հանգամանալից քննարկվել է հայ-իսրայելական երկկողմ օրակարգի հարցերի, միջազգային կառույցներում համագործակցության շուրջ։ Մտքեր են փոխանակվել երկկողմ առևտրատնտեսական կապերի աշխուժացման, գործարար կապերի խթանման, իրավապայմանագրային դաշտի ընդլայնման և միջազգային կառույցներում փոխգործակցության սերտացման, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, գիտության և կրթության, զբոսաշրջության, գյուղատնտեսության բնագավառներում համատեղ ծրագրերի իրականացման հնարավորությունների շուրջ:
Նախկինում առիթ ունեցել ենք անդրադառնալ հայ-իսրայելական հարաբերությունների զարգացման, ընդհուպ` երկու մայրաքաղաքներում դեսպանատներ հիմնելու կարևորությանը` հատկապես ԼՂ խնդրի համատեքստում: Երբ Ադրբեջանը որդեգրել է հոգեմաշ հյուծիչ պատերազմի մարտավարությունը, Հայաստանի դիվանագիտությունը պարտավոր է գտնել ոչ ստանդարտ լուծումներ, հարաբերություններ խորացնել այն ուղղություններով, որոնք համարվում են Ադրբեջանի հաղթաթուղթը` չեզոքացնելու կամ գոնե նվազագույնի հասցնելու համար Բաքվի քաղաքականության արդյունավետությունը: Հայ-իսրայելական հարաբերությունների զարգացումը հենց այն բանալիներից մեկն է, որը ԼՂ հարցում կաշկանդելու է Ադրբեջանի ռազմատենչ քաղաքականությունը, որովհետև Իսրայելը մեր հակառակորդի սպառազինության հիմնական մատակարարներից մեկն է:
Անշուշտ, Իսրայելն էլ մեր տարածաշրջանում ունի իր հետաքրքրությունները` պայմանավորված հատկապես իրանական գործոնով: Թել Ավիվում թերևս գիտակցել են, որ իրենց տարածաշրջանային քաղաքականությունը չեն կարող դարձնել Ադրբեջանի հետ բարդ հարաբերությունների պատանդը, ու դրանով են պայմանավորված Երևանի ուղղությամբ վերջին ամիսներին արվող դիվանագիտական ժեստերը:
Հայաստանի դիվանագիտությանը մինչև հիմա հաջողվել է համադրել հայ-իրանական և հայ-ամերիկյան հարաբերությունները` չնայած Թեհրանի ու Վաշինգտոնի լարված հարաբերություններին: Նույն մոտեցումը պետք է որդեգրել հայ-իրանական և հայ-իսրայելական հարաբերությունների համադրման հարցում: Հայաստանի արտաքին քաղաքականության բազմավեկտորությունն ու դիվերսիֆիկացիան անհրաժեշտաբար պետք է ուղղված լինեն մեր երկրի սուբեկտության մեծացմանն ու անվտանգության ամրապնդմանը` զերծ մնալով բլոկային տրամաբանությունից կամ երրորդ երկրների կոնֆրոնտացիոն բաժանարար գծերի սահմանին հայտնվելու ռիսկերից:
