Ռուսաստանի նախագահ Պուտինը այցելել է Անկարա, որտեղ բանակցություն կունենա Թուրքիայի նախագահ Էրդողանի հետ: Հայաստանի շահերի տեսանկյունից ռուս-թուրքական հարաբերության նշանակության և կարևորության ու նաև՝ թե՛ պատմական նախադեպային, թե՛ ընթացիկ աշխարհաքաղաքական բովանդակության տեսանկյունից վտանգավորության մասին խոսվել է բավականաչափ, և, ցավոք սրտի, Ռուսաստանն ու Թուրքիան դեռևս առիթ կտան այդ մասին խոսելու:
Իհարկե, միաժամանակ միամիտ կլինի ասել, որ Պուտինի և Էրդողանի բանակցության հիմնական առարկան Հայաստանն է և հայկական շահերն են այդ բանակցության սեղանին, առավել ևս՝ այժմ, երբ երկու երկրները լուրջ հակադրության մեջ են Արևմուտքի հետ, միաժամանակ ունեն Սիրիայի հարց, այժմ գուցե նաև Իրաքյան Քուրդիստանի հասունացող հարց:
Միևնույն ժամանակ օդանավային հայտնի բախումից հետո Ռուսաստանն ու Թուրքիան, սկսելով հաշտվել 2016 թվականի մայիս-հունիսից, այդուհանդերձ՝ դեռևս հեռու են լիարժեք վստահության վերականգնման կետից, և դա ակնհայտ է, մյուս կողմից՝ նաև ակնհայտ են այդ կետին հասնելու ջանքերը, օրինակ՝ ռուսական С 400 հակաօդային պաշտպանության համակարգերի վաճառքի տեսքով:
Այդ ամենով հանդերձ՝ Թուրքիան ու Ռուսաստանն անկասկած, հայերից բացի, խոսելու շատ բան ունեն, սակայն որքան նրանք, հայերից բացի, խոսելու շատ բան ունեն, այնքան շատ կարող են խոսել հայերից: Եվ այստեղ իրավիճակը առավել ուշագրավ է դառնում այն խոսքերի ֆոնին, որ Սերժ Սարգսյանը Թուրքիայի հասցեին հղեց Հայաստան-Սփյուռք համաժողովում, իսկ հետո նաև՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի ելույթում:
Հայաստան-Սփյուռք համաժողովում նա կոչ արեց հայկական լոբբիստական կազմակերպություններին արձագանքել Թուրքիայի ուրացման քաղաքականության խստացմանն ու փոխել մարտավարությունը: Դա ենթադրում է մարտավարության առավել խստացման կոչ, իսկ առավել խիստ մարտավարությունը ենթադրում է պահանջատիրության առավել խստացում: Իսկ Ռուսաստանը Թուրքիային մշտապես առաջարկել է հայկական հարցից, այսպես ասած, «գլխացավի դեղ»՝ Հայաստանի վրա իր ազդեցության տեսքով, եթե Անկարան պայմանավորվի իր հետ: Այդ առաջարկն, օրինակ, ևս մեկ անգամ հնչեց 2016-ի հունիսին, երբ Գերմանիայի Բունդեսթագը ճանաչեց հայերի Ցեղասպանությունը: Ընդ որում, այդպիսի խնդիրներից պաշտպանվելու ռուսական առաջարկից հետո նաև սկսվեց ռուս-թուրքական հաշտության գործընթացը:
Եվ ուրեմն հարց է ծագում՝ արդյոք Պուտինը Անկարայում Թուրքիային կառաջարկի՞ պաշտպանություն հայկական պահանջատիրության խստացման «գլխացավից»: Եվ արդյոք Սերժ Սարգսյանի հայտարարությունը Հայաստան-Սփյուռք համաժողովում առավելապես խաղաքարտ չէ՞ր Պուտինի ձեռքին՝ Անկարա այցից առաջ: Միևնույն ժամանակ կա նաև մեկ այլ հարց՝ իսկ Սերժ Սարգսյանը կամ Հայաստա՞նը ինչ կստանան Պուտինին Թուրքիայի դեմ այդ խաղաքարտը տալու համար:
Մյուս կողմից՝ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց 2018-ի գարուն առանց հայ-թուրքական արձանագրությունների մտնելու մասին: Դա դիտվեց իբրև վերջնագիր, թեև դժվար է պատկերացնել, որ Թուրքիան զիջի այդ վերջնագրին, և ուրեմն դժվար է պատկերացնել, թե Սերժ Սարգսյանը անում էր այդ հայտարարությունը հույսով, որ Թուրքիան մինչև գարուն կվավերացնի արձանագրությունները: Իսկ հայ-թուրքական ֆուտբոլային դիվանագիտությունը, որի, այսպես ասած, «մահվան վկայականի» են վերածվել այդ արձանագրությունները, նախաձեռնվել է հենց Ռուսաստանում. Մոսկվայում է Սարգսյանը հնչեցրել իր մտադրությունը, երբ կատարել էր առաջին նախագահական այցը Ռուսաստան: Սարգսյանը Մոսկվայում հայտարարեց հայ-թուրքական ֆուտբոլային դիվանագիտության մասին, իսկ 9 տարի անց էլ Նյու Յորքում հայտարարեց նախագահության տասնամյակի ավարտին այդ արձանագրություններից հրաժարվելու մասին:
Դա էլ Պուտինի՝ Անկարա այցին ընդառաջ նրան տրված բոնո՞ւս էր հայկական հարցի համատեքստում, թե՞ Սարգսյանը Նյու Յորքի հայտարարությամբ անում էր հակառակը՝ պաշտպանվում էր Պուտինի թուրքական այցից:
