«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ՌԱՀՀԿ տնօրեն Մանվել Սարգսյանը:
-Պարոն Սարգսյան, արդեն հայտնի է նոր խորհրդարանի կազմը, հետաքրքիր է, արդյո՞ք չորս քաղաքական ուժերից բաղկացած այս կազմը ի զորու է Հայաստանի թե՛ արտաքին, թե՛ ներքին մարտահրավերներին պատշաճ կերպով արձագանքել, նաև ինչ-որ չափով ազդեցություն ունենալ բոլոր այն խնդիրների վրա, որոնք ծառացած են Հայաստանի առջև, քանի որ նոր Սահմանադրությամբ՝ խորհրդարանը երկրի ամենակարևոր մարմինն է:
-Սահմանադրությունը նոր է, բայց դժվար է ինչ-որ տարբերություն տեսնել այս տասը տարվա ընթացքում ձևավորվող խորհրդարանների միջև, կարելի է ասել՝ ստատուս քվոն պահպանվել է, այսինքն՝ ՀՀԿ-ն, իր արբանյակ երկրորդ կուսակցությունը՝ ԲՀԿ-ն, որ հիմա «Ծառուկյան» դաշինք է դարձել և ՀՅԴ-ն: Հիմնականում բոլոր ընտրություններից հետո այս պատկերն է, ընդամենը փոխվում է ընդդիմությունը, և ինչպես Հայաստանում կես կատակ կես լուրջ ասում են՝ ընտրությունները նրա համար են, որ փոխվի ոչ թե իշխանությունը, այլ ընդդիմությունը: Նույնը եղավ նաև հիմա: Հիմնականում ծանոթ դեմքեր են, մի փոքր փոփոխություն եղավ, երբ որ կառավարության փոփոխությունից հետո՝ անցյալ տարվանից մի քիչ մարգինալ վիճակում հայտնվեցին խոշոր սեփականատերերը՝ մեծ մասամբ կառավարության մեջ հավաքված, ես չեմ կարծում , որ դա էական փոփոխություն կարող է նշանակել խորհրդարանի համար: Պատգամավորները կամ փախչում են, կամ գալիս են հրամանով, բոլորը քվեարկում են, գնում են. չեմ կարծում, որ դա փոխվի, ի՞նչը պիտի փոխվի: Եթե անգամ մենք խոսում ենք, որ ընտրություններ չկա, չգիտենք՝ ինչպես են հավաքվում կուսակցությունները կամ կոալիցիաները, ի վերջո պիտի խոսենք այն մասին, թե քաղաքական ինչ գրագիտություն կա, և այդ մարդիկ ընդհանրապես գաղափար ունեն, թե չունեն քաղաքական, իրավական խնդիրներից: Սա է պրոբլեմը, որ այնտեղ գոյություն չունեն մարդիկ, ովքեր կոնկրետ հասկանում են երկրի խնդիրները, ի վիճակի են ինչ-որ բան առաջարկել, օրենսդրական փոփոխություն, կոնցեպտ. Նման բան նրանք երբեք չեն տեսել: Դա գալիս է նախագահականից և անցնում գնում է: Հիմա ցանկացած լուրջ հարց, որ գոյություն ունի, երբևէ հիշում եք այդպիսի դեպք, որ մարդիկ հստակեցնեն այդ հարցերը: Կառավարությունը երբ որ սկսեց աշխատել, վարչապետը մի քանի անգամ ասաց, որ լրջագույն խնդիրն այն է, որ օրինական միջավայր պետք է ստեղծվի բիզնեսի համար, ստվերը պիտի վերացվի և այլն, բայց դա ինչպե՞ս է արվելու, ի՞նչ օրենքներ են ընդունվելու: Նույնը մենք խոսում ենք ընտրությունների մասին, այս երկրում գոյություն չունեն ազատ ընտրություններ, և կուսակցությունները կուսակցություններ չեն, կուսակցությունները այս անգամ մի կողմ մնացին, ինչ-որ անձերի շուրջ կոալիցիաներ հավաքվեցին, չես հասկանում, թե ինչ սկզբունքով, ինչի վրա է հույսը դրված, ովքեր են այդ մարդիկ: Այսինքն՝ այս ուղղությամբ օրենսդրությունում կարո՞ղ է բարեփոխում լինել, կարո՞ղ է քաղաքական կյանքը կանոնավորող բարեփոխում լինել, թե՞ ոչ: Կուսակցությունների մասին օրենք են ընդունել, որով կարող ես ցանկացած մի բրենդ կամ քրեական խմբավորում բերես որպես կուսակցություն ձևակերպես, և այդ օրենքը որևէ երաշխիք չունի, որ թույլ չտա պատահական խմբավորումներով մտնել քաղաքական կյանք, այն էլ ընտրություններին մասնակցելու և մանդատներ ստանալու իրավունք ունենալ: Այս հարցերը քննարկվելո՞ւ են այս խորհրդարանում, չեմ կարծում: Ինչ հարցեր են քննարկվելու. կամ էլի տարիներով այնտեղ նստելու են, գնան, կամ ինչ-որ մի պահ հանկարծակի ինչ-որ բան է լինելու, ինչպես որ եղավ ԵԱՏՄ մտնելու խնդիրը, գազային խնդրահարույց խնդիրները, արհամարհելով ժողովրդին, հանրային կարծիքը՝ հանկարծակի բոլորը հավաքվում են, այդ ամենը անցնում գնում է, ու վերջ: Այս մթնոլորտը եթե պահպանվեց, մենք կունենանք այն, ինչ-որ ունեցել ենք: Շատերն են գրում սոցիալական ցանցերում, թե ում հետ գործ ունենք՝ ովքեր են այս մարդիկ, կուսակցական դիսցիպլինա ունե՞ն, գիտելիքներ ունե՞ն՝ տնտեսական, իրավական, քաղաքական… չկան, մի քանի հոգի են եղել, նրանք էլ դուրս են մնացել:
-Իսկ «Ելք»-ի գործոնը խորհրդարանում եթե ոչ հավասարակշռող, ապա գոնե զսպող կարո՞ղ է լինել:
-«Ելք»-ը չունի այն քանակը, որ կարողանա ազդել որոշումների վրա: Ուրիշ դիսկուրսներ կան այն մասին, թե ինչքանով են այդ մարդիկ ազատ, ընդդիմադիր: Գուցե դա էլ երկրորդական կլիներ, եթե մենք գործ ունենայինք պրոֆեսիոնալների հետ, այսինքն՝ մարդկանց հետ, որոնք, երբ որ խոսում են որևէ խնդրից, գիտեն՝ ճիշտը որն է, սխալը՝ որը: Ես հիշում եմ՝ Լ. Տեր-Պետրոսյանը ցույց էր տալիս կուսակցությունների և դաշինքների անունները, որոնք ոչ մի տեսակետ չունեն Ղարաբաղի հարցով: Եթե ոչ մի տեսակետ չունեն նման ստրատեգիական հարցով, ուրիշ հարցով ի՞նչ տեսակետներ ունեն: Կարող է շատ ազնիվ մարդիկ են, ուզում են աշխատել, բայց ի վերջո գալիս ենք նրան, թե մենք գործ ունենք մասնագետների հետ, որոնք, երբ որ մի քանի տարբերակ է դրված սեղանին, գոնե տարբեր են՝ որն է ճիշտը: Դա էլ չկա, ես ելույթները նայում եմ, անպատրաստ մարդիկ են:
–Պարոն Սարգսյան, Դուք խոսեցիք նաև վարչապետի մասին, որ նշել է՝ ստվերը պետք է կրճատել և այլն, հիմա կառավարությունը պետք է հրաժարական տա, վարչապետն էլ ասում է՝ կառավարության կազմում փոփոխություններ չեն լինելու, և ինքն էլ հավակնում է պաշտոնավարել նաև 2018-ից հետո, Ձեր կարծիքով, այս ամիսների ընթացքում վարչապետն արդյո՞ք ինչ-որ էական տեղաշարժեր արեց Հայաստանում, ի՞նչ փոփոխություններ կան:
-Դե փոփոխությունը, գիտեք՝ ինչպես, ես մի անգամ կատակով էլ էի ասել, սկզբից, օրինակ, նկատվեց, որ բենզինը էժանացավ, հետո նորից գինը բարձրացավ: Կամ էլ կոռուպցիոներների կառավարությունը ցրեց, իհարկե դա հիմնականում դրական գնահատվեց, որովհետև հեռացվեցին այնպիսի դեմքեր, որոնք, բոլորը գիտեին, որ վտանգ են ներկայացնում այս պետության համար: Ճիշտ, կարևոր թեզեր տեսանք, բայց դրանք կյանքում արտացոլվե՞լ են: Եվ կադրեր փոխվեցին, բայց դրանք կարող են էական ազդեցություն թողնել և փոփոխության բերել երկիրը, այսօր այդ մասին շատ դժվար է խոսելը:
–Ինչպե՞ս եք պատկերացնում, 2018-ից հետո արդյո՞ք Կարապետյանին թույլ կտրվի շարունակել պաշտոնավարել:
-Օլիգարխիայի կյանքից պետք չէ խոսել, որովհետև տրամաբանությունը միայն իրենք գիտեն: Իրականում որակյալ փոփոխություն կլինի՞, մարդը որպես պաշտոնյա կարող է պաշտոնյա զգալ և ծրագրեր իրականացնել. դժվար է սա պատկերացել մի երկրում, որտեղ քաղաքականությունը կապիտալի թելադրանքի տակ է: Համընդհանուր ճորտատիրական համակարգի նման մի բան է, որտեղ որևէ մեկը ազատություն չունի՝ սկսած պետության առաջին դեմքից:
