Հայաստանում փոփոխություն է տեղի ունեցել կառավարությունում ստեղծված կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհրդում, որից դուրս են եկել Հովիկ Աբրահամյանը, ֆինանսների նախկին նախարար Գագիկ Խաչատրյանը և նախկին գլխավոր դատախազ Գևորգ Կոստանյանը: Խորհրդում համապատասխանաբար տեղ են զբաղեցրել այսօր այդ պաշտոններում գործող նոր անձինք՝ Արթուր Դավթյանը, Վարդան Արամյանն ու Կարեն Կարապետյանը: Տեղի է ունեցել ի պաշտոնե բխող փոխարինում:
Հատկանշականը կամ խորհրդանշականը, սակայն, այն է, որ այդ փոփոխությունը տեղի է ունենում ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների արդյունքների ի հայտ գալուն զուգահեռ, ըստ էության նույն օրը: Սա խորհրդանշական է նրանով, որ կոռուպցիայի դեմ պայքարի այս խորհուրդը ստեղծվել է հայ-ամերիկյան նախաձեռնությամբ:
2015 թվականի փետրվարին այս խորհրդի ստեղծման շուրջ պայմանավորվածության մասին Երևանում հայտարարեց տարածաշրջանային այցով Հայաստանում գտնվող ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ Վիկտորյա Նուլանդը՝ ասելով, որ Հայաստանի կառավարության հետ սկսում են հակակոռուպցիոն նոր ռազմավարություն: Խորհրդի ստեղծումից արդեն մոտ երկու տարի անց, սակայն, Հայաստանում կոռուպցիան չի նահանջել ըստ էության ոչ մի քայլ, և խորհրդի գործունեության արդյունավետությունը, մեղմ ասած, կասկածելի է: Մինչդեռ այդ մարմնի գոյությունը ֆինանսավորում է ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալությունը:
Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Ռիչարդ Միլսը հայտարարել է, որ եթե խորհուրդը չտա գործնական արդյունքներ, ԱՄՆ-ը կդադարեցնի ֆինանսավորումը: Չեն նշվել, սակայն, չափիչ ժամկետներ՝ մինչև երբ պետք է սպասել արդյունքների և ինչպիսի արդյունքների պետք է սպասել:
Անցնում է արդեն երկու տարի, իսկ միակ քիչ թե շատ շոշափելի բանը հենց այն է, որ ի պաշտոնե փոխվոմ են խորհրդի երեք անդամներ: Սակայն ինչ է փոխվում դրանից՝ որևէ կերպ որոշակի չէ: Այս տեսանկյունից ավելի տրամաբանական կլիներ, որ ընդհանրապես հայտարարվեր այդ խորհրդի լուծարման մասին: Դա ակնհայտ տապալված ռազմավարություն է, որն ունի արմատական վերանայման անհրաժեշտություն:
Եվ նաև այս տեսանկյունից է հատկանշական, որ արմատական շրջադարձ է տեղի ունենում նաև ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում: Այստեղ, իհարկե, ուղղակի կապեր փնտրելը, մեղմ ասած, երևակայության արդյունք կլինի, սակայն կա ընդհանուր համաշխարհային տենդենց, տրամադրություն հասարակական ընկալումներում, որն ԱՄՆ-ում արտահայտվեց նրանով, որ քաղաքացիները, հասարակությունը, շարքային ընտրողները ինչ-ինչ պատճառներով դժգոհ լինելով մինչ այժմ եղած իրողություններից՝ գնացին և իրենց ձայնը տվեցին օդիոզ կերպար հանդիսացող միլիարդատիրոջը, որը ըստ էության չունի ոչ մի քաղաքական արմատ: Սակայն ամերիկացիները գնացին փոփոխությունների ռիսկին, կատարեցին այդ ընտրությունը, ինչի հնարավորությունը ամերիկյան ժողովրդավարության և պետականության ամենաառանցքային ձեռքբերումներից մեկն է:
ԱՄՆ-ը փոփոխությունների հնարավորություն է մարդկանց համար, ինչն էլ մարդիկ կատարեցին տվյալ պարագայում իրենց քվեարկության տեսքով: Լավ է դա, թե վատ՝ սա արդեն իրենց խնդիրն է: Սակայն ամերիկյան համակարգը տալիս է փոփոխությունների միտումն ու տրամադրությունները իրացնելու սահուն, օրենսդրական, ինստիտուցիոնալ հնարավորություն:
Հայաստանում փոփոխությունների տրամադրությունը, մեղմ ասած, ոչ պակաս է հասունացած, սակայն մենք զուգահեռ տեղի ունեցող մի օրինակով տեսնում ենք, որ փոփոխությունները այստեղ բացառապես կոսմետիկ են և ներիշխանական տրամաբանության շրջանակում՝ մեկը մյուսով, մեկը մյուսին: Հասարակությանը փոփոխությունների հնարավորություն տրված չէ, և ոչ միայն կոռուպցիայի դեմ պայքարի, այլև պետության ընթացքի առումով ընդհանրապես:
Եվ սա լրջագույն խնդիր է, քանի որ այդ ինստիտուցիոնալ հնարավորություններից զրկված հասարակությունը ի վերջո՝ կամա, թե ակամա, գալիս է ծայրահեղ եզրահանգումների, որոնց չնչին տոկոսը մի օր դառնալով իրականություն՝ կարող է բերել մեծ ողբերգության: Առավել ևս, որ Հայաստանի կյանքում արդեն արձանագրվել է այդպիսի մի իրողություն:
Եվ այս տեսանկյունից կոռուպցիայի դեմ պայքարի խորհուրդը տեսականում կարող է լինել հասարակությանը տրվող փոփոխությունների տրամադրության իրացման ինստիտուցիոնալ հարթակ: Եվ միայն այդ դեպքում, այսինքն՝ հասարակության մասնակցության և ներգրավվածության դեպքում այն կարող է լինել կոռուպցիայի դեմ պայքարի արդյունավետ գործիք:
