Հայաստանի կենտրոնական բանկը երեկ հրապարակել է տեղեկատվություն 2015 թվականին Հայաստան առաքված տրանսֆերտների մասին: Ըստ այդմ՝ ԿԲ տվյալներով արձանագրվել է մոտավորապես կես միլիարդ դոլարի կամ 23 տոկոսից ավելի նվազում՝ 2014 թվականի համեմատ: Իհարկե, ԿԲ-ն հրապարակել է տվյալ, որ 2016 թվականի հունվար-փետրվարին տրանսֆերտները մոտ 3,4 տոկոսով աճել են՝ 2015-ի նույն ժամանակահատվածի համեմատ, այդուհանդերձ, հասկանալի է, որ մի քանի մլն-ի աճը որևէ կերպ համադրելի չէ մոտ կես միլիարդ դոլարի նվազման հետ:
Հայաստանի տնտեսության համար կես միլիարդ դոլարն ահռելի թիվ է, և կարելի է պատկերացնել, թե տրանսֆերտների նվազումը ինչպիսի ազդեցություն կարող էր թողնել հայաստանյան տնտեսության վրա: Ընդ որում՝ չնայած հունվար-փետրվարին աճի վերաբերյալ ԿԲ տեղեկատվությանը, որևէ նախադրյալ չկա սպասելու, որ կարող է տեղի ունենալ տրանսֆերտների էական աճ:
Բանն այն է, որ դրանց գերիշխող աղբյուրի՝ ՌԴ տնտեսության վիճակը շարունակում է վատ լինել, պատժամիջոցները շարունակում են, նավթի գների էական աճի սպասումներ չկան, և այս ամենը նշանակում է, որ ՌԴ տնտեսության խնդիրների հետևանքով տրանսֆերտների նվազումը կշարունակի: Ըստ որում՝ եթե փորձենք համադրել, ապա կստացվի շատ հետաքրքիր մի զուգահեռ՝ 2015 թվականին Հայաստանի արտաքին պարտքը աճել է մոտավորապես այնքան, որքան նվազել են տրանսֆերտները: Իհարկե, արտաքին պարտքն աճել ու աճում է ավելի արագ, ինչը, ըստ էության, նշանակում է, որ կառավարությունը փորձում է առաջ անցնել տրանսֆերտների նվազման տեմպից և նախապես փող «պահուստավորել» Հայաստանում՝ տրանսֆերտների պակասի հետևանքով վակուում թույլ չտալու համար:
Պարզ է, որ Հայաստանը չի կարող այս ամենը երկար շարունակել և տրանսֆերտների պակասը անվերջ լրացնել արտաքին վարկով: Իհարկե, տրանսֆերտներն էլ անվերջ չեն կարող պակասել և ինչ-որ մի նիշի վրա դրանք կանգ կառնեն: Սակայն կանգ չի առնի արտաքին պարտապանությունը, այն պարզ պատճառով, որ տնտեսությունն ինքը մի մեխանիզմ է, որը իր պահանջների առումով անընդհատ աճում է՝ հասարակական պահանջներին զուգահեռ: Եվ այս աճը հարկ կլինի ապահովել նորանոր արտաքին վարկերի միջոցով:
Հայաստանում այս թափանիվը արդեն իսկ գործի է դրված և Հայաստանի տնտեսությունը արդեն իսկ շարժվում է առավելապես այդ մեկ անիվի օգնությամբ: Եվ այդ ամենով հանդերձ ամենամտահոգիչը, իհարկե, այն է, որ չնայած «երկիրը փրկելու» բուռն իմիտացիային, որը երևի թե միակ բանն է, որ Հայաստանի իշխանությունն ավելի թափով է անում, քան արտաքին պարտք վերցնելը, իմիտատորները որևէ կերպ չեն կարողանում հասարակությանը հոդաբաշխ բացատրել, թե կոնկրետ ինչ քայլ են պատրաստվում անել իրավիճակը այսօր փոխելու ուղղությամբ: Օրինակ՝ լրագրողները արդեն մի քանի օր է այդ քայլերից գեթ մեկ օրինակ են փորձում լսել նորանշանակ նախարարներից, սակայն պարզվում է, որ նրանք դեռ նոր են պատրաստվում ծանոթանալ իրավիճակին:
Լուսանկարը՝ Armtimes.com-ի
