Եվրամիության արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով հանձնակատար Ֆեդերիկա Մոգերինիի այցը Հայաստան շատ օգտակար կլինի: Սա լավ հնարավորություն է ակտիվացնելու Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերությունները ընդհանուր շահերի տարբեր ոլորտներում:
«Առաջին լրատվական»-ի հետ հարցազրույցում նման կարծիք հայտնեց «Հայաստանի եվրոպացի բարեկամներ» կազմակերպության ղեկավար Էդուարդո Լորենցո Օչոան:
«Այս այցը կարող է շատ լավ քաղաքական ազդակ լինել՝ խորացնելու մեր հարաբերությունները՝ նաև դրական ազդելով Եվրամիություն-Հայաստան իրավական շրջանակային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների վրա»,- նշեց մեր զրուցակիցը:
– Պարոն Լորենցո, ընդհանուր առմամբ ինչպե՞ս կգնահատեք Ֆեդերիկա Մոգերինիի այցը Հայաստան: Որո՞նք են այդ այցի գլխավոր նպատակները, Եվրամիություն-Հայաստան բանակցություննե՞րը նոր համաձայնագրի շուրջ, գուցե այլ քաղաքական ու տարածաշրջանային խնդիրներ:
– Նախ՝ սա Եվրամիության և Հայաստանի գերազանց հարաբերությունների ցուցադրում է: Հետո՝ ես կարծում եմ, որ տիկին Մոգերինիի այցը շատ օգտակար կլինի, քանի որ նա հնարավորություն կունենա տեսնելու Հայաստանի իրական կյանքը և փոխանակելու կարծիքներ իր հայ գործընկերների հետ՝ թե՛ Հայաստտանի և թե՛ տարածաշրջանային իրադրության վերաբերյալ:
Այս տեսանկյունից սա լավ հնարավորություն է երկու կողմերի համար՝ խթանելու Եվրամիություն-Հայաստան հարաբերությունների օրակարգը ընդհանուր շահերի ոլորտներում: Եվրամիության և Հայաստանի համատեղ աշխատանքը կարող է փոխել իրավիճակը երկրում՝ օրինակ, ամրապնդելով Հայաստանի պետական ինստիտուտները, նպաստելով շրջակա միջավայրի բարելավմանը, փոքր ու միջին ձեռնարկությունների մրցունակությանը, քաղաքացիական հասարակության կայացմանը, էներգետիկ անվտանգությանն ու արդյունավետությանը:
– Ի՞նչ արդյունքներ եք ակնկալում Մոգերինիի այցից՝ մասնավորապես Հայաստան-Եվրամիություն հարաբերությունները խորացնելու, Եվրամիություն-Հայաստան բանակցություններում առաջընթաց ապահովելու առումով:
– Ըստ իս՝ այս այցը կարող է շատ լավ քաղաքական ազդակ լինել՝ խորացնելու մեր հարաբերությունները՝ նաև դրական ազդելով Եվրամիություն-Հայաստան իրավական շրջանակային համաձայնագրի շուրջ բանակցությունների վրա:
Մյուս կողմից, ինչպես գիտեք, տիկին Մոգերինին հանդիպելու է Հայաստանի տարբեր գործիչների, ինչպես օրինակ՝ Ազգային ժողովի ղեկավարների, Հայաստանի իշխանության և քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների: Արդյունքը կախված է նաև այն առաջարկներից, որոնք կանեն նրա զրուցակիցները:
– Ձեր կարծիքով՝ այցը որևէ կապ ունի՞ Իրանի շուրջ վերջին զարգացումների, Իրան-Արևմուտք հարաբերությունների կարգավորման հետ: Եթե հաշվի առնենք հայ-իրանական հարաբերությունների բարձր մակարդակը, Հայաստանը կարո՞ղ է եվրոպացիների կողմից ընկալվել որպես հնարավոր կամուրջ Եվրոպայի և Իրանի շուկաները կապելու համար:
– Եվրամիության արտաքին քաղաքականության և անվտանգության հարցերով բարձր ներկայացուցիչն արդեն իսկ հայտարարել է Իրանի հետ համագործակցության տարբեր ոլորտներն ուսումնասիրելու և գարնանը այդ երկիր այցելելու իր մտադրության մասին: Այս տեսանկյունից համոզված եմ, որ նա կգնահատի Հայաստանի ներդրումն այս գործընթացում՝ հաշվի առնելով Հայաստանի հարաբերությունները Իրանի հետ, նաև այն հանգամանքը, որ Հայաստանը կարևոր դարպաս է իրանցիների համար դեպի Եվրոպա:
– Ֆեդերիկա Մոգերինին այցի նախօրեին հայտարարել էր, որ «Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խաղաղ լուծումը մնում է գլխավոր առաջնահերթություն Եվրամիության համար՝ համապատասխան միջազգային իրավունքին», և որ «Եվրամիությունը աջակցելու է բանակցային գործընթացում ցանկացած առաջընթացի»: Կարծում եք՝ Եվրամիությունն այսուհետ ավելի ակտի՞վ է գործելու հակամարտության կարգավորման գործընթացում:
– Եվրամիության արտաքին քաղաքականության նպատակներից մեկը կայուն հարևանություն ունենալն է, և տիկին Մոգերինիի խոսքերը Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ պետք է դիտել հենց այս համատեքստում:
Եվրոպական միությունը տարիներ շարունակ աջակցում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերին՝ ուղղված վստահության ամրապնդմանը և մարդկանց միջև երկխոսության հաստատմանը: Այս իմաստով ճիշտ կլինի, եթե ասենք, որ տարածություն կա առաջընթացի համար, բայց անհրաժեշտ է, որպեսզի քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները հակամարտող բոլոր կողմերից ներգրավվեն այդ ծրագրերում: Ոչկառավարական կազմակերպությունները բռնաճնշումների են ենթարկվում Ադրբեջանում, ինչը լուրջ խոչընդոտ է գործընթացի համար:
