Առնվազն ծիծաղ է առաջացնում հայտարարությունը, թե Սահմանադրության փոփոխություններից հետո արթնանալու ենք բոլորովին այլ Հայաստանում: Մյուս կողմից՝ պակաս ծիծաղելի չեն հայտարարությունները, թե խափանելով Սահմանադրության փոփոխությունների գործընթացը՝ իշխանական վերարտադրությունն ենք խափանելու:
Ինչպես կասեր համաշխարհային գրականության դասականներից մեկը՝ իր դասական ստեղծագործությամբ, այսպիսի անլուրջ սահմանադրական փոփոխությունների գործընթաց երբևէ չի եղել: Իրականությունից կտրված են և՛ «այո»-ն, և՛ «ոչ»-ը: Ըստ որում՝ ամենահետաքրքրականն այն է, որ և՛ մեկի, և՛ մյուսի կրող քաղաքական միավորները իրենք էլ շատ լավ գիտեն, որ ոչ մի կապ չկա իրենց դիրքորոշումների և իրականության միջև: Իհարկե, այն իրականության, որտեղ հասարակության ու պետության խնդիրներն են, մարտահրավերներն ու դրանցից բխող հրամայական օրակարգը: Որովհետև կուսակցական օրակարգերի իրականությունը այլ է: Կուսակցական օրակարգերում առաջնայինը խորհրդարանական մանդատներն են, և սահմանադրական գործընթացում լուծվելու է այդ մանդատների խնդիրը, թե ովքեր քանի տեղ են ստանալու 2017 թվականի ընտրություններում:
Եվ ըստ այդմ էլ կարելի է այդ մասին հավանական պատկերացում կազմել սահմանդրական փոփոխությունների վերաբերյալ կուսակցական մոտեցումներից ելնելով: Որքան մոտեցումը արմատական է, այնքան քիչ են շանսերը գալիք խորհրդարանում տեղ ստանալու հարցում: Ըստ այդմ, կարող ենք ասել, որ այստեղ հեռանկարներն այնքան էլ «խոստումնալից» չեն ՀԱԿ-ի և «Ժառանգության» համար: Անորոշ է ՕԵԿ-ի ճակատագիրը՝ դատելով այս կուսակցության ծվարած վիճակից: ՀՅԴ-ն ու ԲՀԿ-ն կարծես թե ինչ-որ երաշխիքներ ստացել են:
Սա, այսպես ասած, հին կուսակցությունների մասով: Խորհրդարանական առաջիկա ընտրությունները առանձնահատուկ են սակայն նրանով, որ դրանց ընդառաջ՝ քաղաքական դաշտում հայտ են ներկայացրել երկու նոր ուժեր: Նոր ուժեր միշտ էլ հայտ ներկայացրել են խորհրդարանական կամ նախագահական ընտրություններից առաջ, սակայն այս դեպքում տարբերությունն այն է, որ այս ուժերն ըստ էության չեն լինի զուտ ձևական, անվանական և ունեն առնվազն գործող ուժերից ոչնչով հետ չմնալու պոտենցիալ: Խոսքը Նիկոլ Փաշինյանի ներկայացրած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության և Էդմոն Մարուքյանի նախաձեռնած կուսակցության մասին է, որը դեռ անվանում հստակ չունի, սակայն ըստ նախնական հայտարարությունների՝ գործելու է եվրաինտեգրացիայի ջատագովության դիրքերից:
Այս ուժերն ունեն մի առավելություն՝ նրանք կարող են բերել թարմություն, թարմ խոսքեր, թարմ դեմքեր, և այս տեսանկյունից, նկատի ունենալով նաև հին դաշտի՝ ըստ էության սպառվածությունը, խորհրդարանական ընտրություններից առաջ կարող է լինել բավական սուր մրցակցություն: Եվ այստեղ, եթե նոր ուժերին հաջողվի էապես մրցակցել հների հետ, իշխանություններն իհարկե չեն կարող հաշվի չառնել նրանց արդյունքները և հանրային աջակցությունը: Ընդ որում՝ չի բացառվում, որ հենց այդ նկատառումով էլ երկու ուժի հարցում իշխանությունները պատրաստ են տեղ բացել խորհրդարանում՝ ՀԱԿ-ին և «Ժառանգությանը» դուրս թողնելով:
Թեև, ընդհանուր առմամբ, ակնհայտ է, որ իշխանությունները «համենայն դեպս» թողել են հնարավորինս շատ ուժեր տեղավորելու տարբերակը: Սահմանադրական մեխանիզմը նախատեսում է մինչև 198 պատգամավոր ունեցող խորհրդարան՝ այսօրվա 131-ի փոխարեն: Եվ սա նշանակում է, որ հարկ եղած դեպքում իշխանությունները, ավելորդ աղմուկ-աղաղակ թույլ չտալու համար, կարող են խորհրդարանում տեղ տալ հնարավորինս շատ քաղաքական ուժերի:
