«Առաջին լրատվական»-ի զրուցակիցն է ԱԺ «Հանրապետական» խմբակցության պատգամավոր Մարգարիտա Եսայանը:
– Տիկին Եսայան, ինչպե՞ս եք գնահատում մարդու իրավունքների պաշտպանության որակը մեր երկրում:
– Մարդու իրավունքների պաշտպանության և հանրային հարցերի հանձնաժողովում այս օրերին քննարկեցինք Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակին հատկացված բյուջետային գումարների կատարողականը: Այսինքն՝ զուտ թվեր էին, զուտ գումարի մասին էր խոսքը: Բայց ընդհանրապես գումարին և ցանկացած այլ թեմային վերաբերող հարցերը սահուն կերպով անցում են կատարում դեպի ցավոտ թեմաներ, և դա բնական է: Մենք քննարկում էինք մարդու իրավունքների պաշտպանի զեկույցը, և շատ տարօրինակ կլիներ, եթե այս գումարային հարցեը քննարկվեին, բայց չքննարկվեին մեր ունեցած հիմնական խնդիրները: Իսկ մենք այս ոլորտում բազմաթիվ խնդիրներ ունենք, որոնք քննարկում ենք գրեթե ամեն ժամ: Ամեն հարցի մասին խոսելիս մենք խոսում ենք նաև մարդու իրավունքների մասին: Չեմ ուզում ասել, որ սա վատ օրից է, սա իրականում լավ օրից է: Սա իրականում նշանակում է, որ մեր քաղաքացիների, մեզանից յուրաքանչյուրի իրավագիտակցությունը, սեփական իրավունքների հանդեպ հարգանքն ու լրջությունը շատ ավելի ենք կարևորում: Ցանկացած փոքր դեպք կամ միջադեպ մենք, բարեբախտաբար, դարձնում ենք հանրային քննարկման առարկա:
– Դա նաև նշանակում է, որ մեր երկրում շատ սուր են մարդու իրավունքների ոտնահարման խնդիրները:
– Մեզ մոտ մարդու իրավունքների խնդիրները շատ հոգեհարազատ են: Յուրաքանչյուրը այլոց իրավունքների ոտնահարումը դիտում է որպես սեփական ողբերգություն: Մեր հասարակությունն այլևս առաջվա ծույլ հասարակությունը չէ, որ երբ մեկի ոտքը տրորում են կամ երբ մեկի իրավունքները ոտնահարում են, նա վախից անհանգստանա, դուռը փակի և ասի՝ դե լավ, ինչ ուզում են, թող անեն: Մեր հասարակությունն այսօր ինքնագիտակցության եկած հասարակություն է, ցանկացած իրավիճակում կանգնում և պաշտպանում է իր իրավունքները: Եվ սա միայն ուրախացնող է:
– Բայց անկախ այդ հանգամանքից մարդու իրավունքների ոտնահարման դեպքերը չեն նվազում:
– Դեպքերը չեն կարող նվազել, մեր հասարակությունն, այսպես ասած, կառուցապատման ընթացքի մեջ է: Մենք չունենք դատաիրավական, մարդու իրավունքների համակարգի, օրենսդրական կամ զուտ բարոյահոգեբանական այն մթնոլորտը, որ ասենք, թե խնդիրները պակասում են: Մի խնդրի լուծումից հետո ծագում է մեկ այլ խնդիր: Եվ ինձ իսկապես ուրախացնում է, որ մեր երիտասարդները, քաղաքացիական հասարակությունը չի համակերպվում այն մտքի հետ, որ էլեկտրաէներգիայի գինը պետք է բարձրանա: Եվ ճիշտ են անում: Ինչու պետք է ձեր պարտքի համար ես վճարեմ: Որպես Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ ես ինքս էլ համամիտ չեմ այս մտքի հետ: Եվ բոլոր 131 պատգամավորները համամիտ չեն:
– Հասարակությունը հոսանքի թանկացման համար ոչ միայն ՀԷՑ-ին, այլ նաև իշխանությանն է հասցեատեր համարում: Գտնում է, որ իշխանությունը կարող է թույլ չտալ, որ ՀԷՑ-ը այդքան անհիմն պարտքեր կուտակի կամ բարձրացնի էլեկտրաէներգիայի սակագինը:
– Բնականաբար, բոլոր մեղադրանքները պետք է գան դեպի իշխանություն: Տարօրինակ կլիներ, որ մեր երկրում առաջացած որևէ խնդրի մեղավորությունը մենք փնտրենք Վրաստանի իշխանությունների մոտ: Բայց ես ասում եմ, որ հենց իշխանություններն են շահագրգռված, որ ճիշտը ջրի երես հանեն: Հանրային ծառայությունները կարգավորող հնաձնաժողովն այդ հարցով զբաղվում է, և դուք պետք է վստահ լինեք, որ առաջինը հենց իշխանությունը չի ուզում, որ էլեկտրաէներգիայի սակագինը բարձրանա, որովհետև դա բումերանգի էֆեկտ է տալիս: Մենք շատ լավ հասկանում ենք, որ պետք է ամեն ինչ անենք, որ այդ գինը չբարձրանա:
– Երբեմն մարդու իրավունքների կոպիտ խախտում է տեղի ունենում Սյունիքում մարզպետ Սուրիկ Խաչատրյանի ու նրա հարազատների կողմից: Այս դեպքում իրական հասցեատերը իշխանության ներկայացուցիչն է: Որքա՞ն երկար կարող են կրկնվել այս դեպքերը:
– Ես պետք է գլխավոր դատախազի խոսքով պատասխանեմ: Նույնիսկ գլխավոր դատախազը չուներ պատասխանն այն իմաստով, որ քանի դեռ փաստերն ապացուցված չեն, ինքը չի կարող որևէ մեկին մեղադրանք ներկայացնել: Ես իրավաբան չեմ, բայց քանի դեռ ապացույցներ չկան, կամ նախաքննություն է ընթանում, ես չեմ կարող որևէ մեկին մեղադրել: Ուրիշ հարց, որ Սյունիքի մարզում այդ խոսակցություններն այդ պաշտոնյայի շուրջ շատ են և հաճախ են լինում: Բայց բոլոր այն մարդիկ, որոնք տարիների ընթացքում չակերտներով ասեմ, որովհետև ապացույց չունեմ, «տուժել են» այդ անձի կողմից, այս տարիների ընթացքում լռել են, որևէ կերպ չեն արտահայտվել: Հիմա Դուք կասեք, թե վախեցրել են:
– Կարծիք կա, որ մարզպետը նրանց ահաբեկում է, որ լռեն:
– Կարծիքն այլ բան է, իրականությունը՝ բոլորովին այլ: Եթե Դուք ունեք փաստ, որ ահաբեկել են, դա բոլորովին այլ խոսակցություն է: Վերադառնալով հարցին, թե քաղաքացիներն իրենց իրավունքները պաշտպանելու համար վախենում են, գուցե օբյեկտիվ պատճառներով՝ չեն ուզում անցավ գլուխը դնել դարդի տակ, այդ դեպքում երբեք որևէ իրականություն չի բացահայտվի:
