Հայաստանը մտնում է նոր ընտրական փուլի մեջ. բոլորը փորձում են վերահաստատել իրենց վերընտրվելու ցանկությունն ու իրավունքը:
Վանաձորի քաղաքապետ Սամվել Դարբինյանը ընտրություններից գրեթե մեկուկես տարի առաջ հայտարարում է կրկին վերընտրվելու իր ցանկության մասին: Գյումրիում նույնպես հակամարտ կլանները փորձում են ճշտել, թե 2016թ. ով է լինելու իշխանության թեկնածուն: Մարտուն Գրիգորյանը իրեն ոչ միայն ապագա քաղաքապետ է պատկերացնում, այլ նույնիսկ որոշել է, որ Մուշեղ Պետոյանը պետք է լինի իր տեղակալը: Գյումրիի նախկին քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանը իր շրջապատին համոզում է, որ իրենից բացի, այլ մարդ չի կարող հավակնել քաղաքապետի պաշտոնին: Ղուկասյանը իր հիմանավորումները ունի. նա համարում է, որ ի տարբերություն 2012թ. իշխանությունը և նախագահ Սերժ Սարգսյանը ԲՀԿ-ին սիրաշահելու խնդիր չեն ունենա, և իրեն հնարավորություն կտրվի մասնակցել ընտրություններին և դառնալ քաղաքապետ՝ մանավանդ, որ գյումրեցիներն այնքան էլ հիացած չեն գործող քաղաքապետի գործունեությունից: Սամվել Բալասանյանն էլ համարում է, որ ինքն է գործող քաղաքապետը և որևէ հիմքեր չունի այդ պաշտոնը որևէ մեկին զիջելու:
Իսկ ո՞րն է նման շտապողականության պատճառը, ինչո՞ւ են Հայաստանի երկրորդ և երրորդ քաղաքներում այսքան շուտ լծվել նախընտրական քարոզարշավին և փորձում ամրագրել իրենց տեղերը՝ այն դեպքում, որ և՛ Վանաձորում, և՛ Գյումրիում քաղաքապետի ընտրությունները տեղի են ունենալու միայն 2016թ. աշնանը:
Ըստ մեր աղբյուրների՝ պատճառը սահմանադրական փոփոխությունների սպասվող հանրաքվեն է:
Նախագահ Սերժ Սարգսյանը իր մերձավոր շրջապատում հայտարարել է, որ մտադիր է սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն կազմակերպել 2015թ. տարեվերջին: Իր այս որոշումը նա բացատրել է նրանով, որ հանրաքվեն պետք է կատարել խորհրդարանական ընտրություններից առնվազն մեկ տարի առաջ, այսինքն՝ ոչ ուշ, քան 2016թ. գարնանը, բայց քանի որ ձմռան և գարնան ամիսները բնակչության համար ամենածանրն են, և այդ շրջանում սոցիալական լարվածությունը ամենաբարձր մակարդակի վրա է լինում, իշխանության համար ամենաբարենպաստ ժամանակը աշունն է:
Այսպիսով, սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն կարող է նշանակվել 2015թ. նոյեմբերին, և փոփոխությունները նախապատրաստող հանձնաժողովը ամենաակտիվ կերպով նախապատրաստում է նոր սահմանադրության նախագիծը, որպեսզի տեղավորվի այդ ժամկետների մեջ:
Իսկ ի՞նչ կապ ունեն սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն և Գյումրիի ու Վանաձորի քաղաքապետերի ընտրությունները, որոնք պետք է տեղի ունենան 2016-ի աշնանը: Գյումրիի և Վանաձորի քաղաքապետի բոլոր հավանական թեկնածուները հասկանում են, որ իշխանությունների համար չափազանց կարևոր է լինելու սահմանադրական փոփոխությունների անցկացումը, և նրանք այդ փոփոխությունների հաջող ելքն ապահովելու համար պետք է հենվեն այն ուժերի վրա, որոնք կարող են ապահովել հանրաքվեի դրական ելքը:
Իշխանությունը հասկանում է, որ հանրաքվեի համար դրական ելք հնարավոր չէ ապահովել մարդկանց համոզելով և բացատրելով, որ նոր Սահմանադրությունը ավելի մարդակենտրոն է, որ այն ապահովում է իշխանության ճյուղերի հավասարակշռում և զսպման ավելի կատարյալ մեխանիզմներ, կամ որ խորհրդարանական կառավարման համակարգը ավելի ժողովրդավարական է, քան գործող նախագահականը:
Սովորական ընտրողներին նման բացատրությունները հետաքրքիր չեն, և նրանք հանրաքվեի գնալիս չեն առաջնորդվելու ներկա և ապագա սահմանադրությունների համեմատական առավելությունները և թերությունները կշռելու միջոցով: Ավելի էական է լինելու, թե սեփական քաղաքում կամ թաղում հեղինակություն վայելող անձը ինչ է ասում՝ կողմ է այդ փոփոխությունների իրականացմանը, թե՝ դեմ է:
Բայց որպեսզի Մարտուն Գրիգորյանը կամ Վարդան Ղուկասյանը, կամ որևէ մեկ այլ հավանական թեկնածու հասկանա, թե ինքը ինչպիսի մասնակցություն է ունենալու սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ, նա պետք է իմանա, թե ինչ է ստանալու այդ հանրաքվեի դրական ելքի դեպքում: Իսկ նրանց ուզածը քաղաքապետի պաշտոնն է, և նրանք հենց այսօրվանից են ուզում բազարը անել ու ավարտել: Եթե իշխանությունը իրենց խոստանում է քաղաքապետի պաշտոնը, իրենք կդառնան Սահմանադրության փոփոխության և կառավարման նոր համակարգի մոլի կողմնակիցներ, իսկ եթե ոչ, ապա նրանք կվերածվեն թաքնված պահպանողականների, ովքեր կհամարեն, որ գործող Սահմանադրությունը կատարյալ է, իսկ նորի ընդունումը կարող է վտանգել Հայաստանի ներկան ու ապագան:
Հայաստանի իշխանությունն էլ պետք է ընտրություն կատարի թեկնածուների միջև և հասկանա, թե ի վերջո ում է տեսնում սահմանադրական փոփոխությունների գաղափարի առաջամարտիկ առանձին վերցրած համայնքում: Եթե կենտրոնական իշխանությանը հետաքրքրում է իր իշխանությունը և նրա պահպանումը, ապա տեղերում էլ մարդիկ սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեն փորձելու են օգտագործել սեփական իշխանության ամրապնդման կամ հաստատման համար:
