Բացի այն ամենից, ինչ տեղի ունեցավ բոլորի աչքի առաջ՝ Աստանան բացահայտեց նաև մեկ այլ՝ ռուս-ադրբեջանական դավադրություն ընդդեմ Ղարաբաղի, որտեղ Ռուսաստանն ըստ էության խոսեց Նազարբաևի շուրթերով:
Ղրիմի բռնակցումից անմիջապես հետո Ռուսաստանն իրեն իրավունք վերապահեց նախկին խորհրդային տարածքի սառեցված բոլոր հակամարտությունների լուծման գործընթացում միանձնյա դերակատարություն ստանձնել, և գործընթացը հենց այդպես էլ կընթանար, եթե ռուս-ադրբեջանական տանդեմի դիմաց լիներ միայն Հայաստանը: Բայց, բարեբախտաբար, տանդեմի գործողությունները չէին բխում Միացյալ Նահանգների շահերից, վկան՝ Ուորլիքի հայտնի ելույթը, որում հստակորեն շարադրվեցին Ղարաբաղյան հարցի կարգավորման այն սկզբունքները, որոնք համաձայնեցվել են ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի կողմից, և որոնք էլ հետագայում դարձել են ԱՄՆ քաղաքականությունը ԼՂ հարցի կարգավորման ուղղությամբ: Ուորլիքի ելույթը նշանակում է, որ ԱՄՆ-ի համար Հարավային Կովկասի ռազմավարական նշանակությունն ամենևին էլ չի նվազել, իսկ դա նշանակում է թույլ չտալ հարավկովկասյան հավասարակշռության խախտում՝ ռուսական քավորությամբ, առավել ևս, որ հետո այդ քավորությունն իր տեղը զիջելու է թուրք-ադրբեջանական եղբայրությանը:
Ի տարբերություն Ռուսաստանի ղեկավարության՝ Միացյալ Նահանգները թերևս մի փոքր ավելի հեռուն նայեց տարածաշրջանային զարգացումների առումով և լավ պատկերացրեց, որ առկա է երկշերտ վտանգ՝ առաջինը ռուս-թուրքա-ադրբեջանական դաշինք՝ ընդդեմ իրենց, իսկ երկրորդը՝ թուրքա-ադրբեջանական դաշինք՝ ընդդեմ ռուսների, ինչը նաև աշխատելու է ընդդեմ ԱՄՆ-ի: ԱՄՆ-ը չէր կարող թույլ տալ երկշերտ վտանգի ծավալում, ինչից օգտվեց Հայաստանը՝ խուսափելով հիրավի լրջագույն վտանգից:
Խնդիրը, սակայն, այն է, որ Հայաստանի իշխանությունը հույսը պարբերաբար դնում է կամ հայ-ամերիկյան, կամ հայ-ռուսական հարաբերությունների ամրության վրա,և որևէ գործնական քայլ չի կատարում՝ ամրացնելու սեփական պետությունն ու հույսը դնելու սեփական պետության ամրության վրա: Փոխարենը՝ ներշնչվում է մտայնություն, որ մենք միևնույն է՝ կախված ենք լինելու արտաքին կենտրոններից, և նրանք են մեզ պաշտպանելու կամ որոշելու մեր ճակատագիրը:
Իհարկե, ներկայում իրավիճակը հենց այդպիսին է, և դրա համար էլ մեր ռազմավարական բարեկամի թուրքա-ադրբեջանական հովվերգությունից պաշտպանվելու համար ստիպված ենք լինում հույսներս դնել ԱՄՆ-ի վրա, և, բարեբախտաբար, ԱՄՆ-ի շահը չի հանդուրժում այն, ինչ ծրագրում են ռուսները, թուրքերն ու ադրբեջանցիները:
Այդպես կլինի միշտ, քանի դեռ Հայաստանում լուծված չէ իշխանություն հասկացության ներքին լեգիտիմության, սահմանադրականության հարցը: Եվ ամեն անգամ հնարավոր չի լինելու իջնել ջրի հատակը՝ մինչև անցնի վտանգը, քանի որ աշխարհը գնալով ավելի ու ավելի է նեղանում, և անգամ հատակում այլևս տեղ չկա:
