Հայաստանի հասարակական-քաղաքական կյանքը կենտրոնացած է Երևանում, այստեղ են կատարվում հիմնական իրադարձությունները, այստեղ է քիչ թե շատ տնտեսական ակտիվությունը: Առավելագույնը՝ այդ ամենն ընդլայնվում է Արարատյան դաշտի սահմանով, իսկ ամռան սեզոնին էլ որոշակիորեն տարածվում Ծաղկաձոր, Սևան, Ջերմուկ: Մինչդեռ Հայաստանում կան այլ մարզեր, շրջաններ, որտեղ կյանքը ոչ միայն չի եռում, այլև գրեթե մեռնում է: Մասնավորապես, նման իրավիճակ է հանրապետության երկրորդ քաղաք հանդիսացող Գյումրիում:
Երկրի երկրորդ քաղաքը, կամ ինչպես գյումրեցիներն են ասում՝ հայրաքաղաքը, արդեն տևական ժամանակ է՝ դադարել է ապրել հասարակական-քաղաքական կյանքով և ընդամենը գտնվում է մի քանի կիսաքրեական խմբավորումների ձեռքին, որոնք ամեն օր կրակում են, ծեծում են, սպանում են: Կենտրոնական իշխանությունը վաղուց է հարմարվել այդ վիճակին, եթե չասենք, որ հենց կենտրոնական իշխանության անտարբերության պատճառով է, որ Գյումրիում այդ վիճակն է հաստատվել, և քաղաքն անցել է Վարդան Ղուկասյանի կլանի ու մի քանի այլ կլանների տիրապետության տակ: Ցավալին սակայն այն է, որ կենտրոնական իշխանությունից զատ, տարիներ շարունակ այդ վիճակին հարմարվել են գյումրեցիները, կամ թողել ու հեռացել են:
Բայց Գյումրիում կարծես թե սառույցը շարժվում է: Սեպտեմբերին տեղի են ունենալու քաղաքի ավագանու և քաղաքապետի ընտրություններ: Գյուրիում ձևավորվել է «Քաղաքը մերն է» քաղաքացիական նախաձեռնություն, որը ձեռնամուխ է եղել քաղաքում հասարակական-քաղաքական մթնոլորտի որակական փոփոխության գործընթացին: Հասկանալի է, որ տարիներ շարունակ լճացած մթնոլորտում այդ բանն անելը գրեթե անհնարին թվացող գործ է, բայց նախաձեռնությունը կա, և դա արդեն իսկ նշանակալի երևույթ է, որը կարող է ազդեցություն ունենալ ոչ միայն Գյումրու, ոչ միայն Շիրակի մարզի, այլև ընդհանրապես Հայաստանի համար՝ թե՛ այլ մարզերում օրինակելի լինելու տեսանկյունից՝ որպեսզի Հայաստանի շրջանները ազատվեն տեղական իշխանիկների կամայական կառավարումից և հաստատվի քաղաքացիների առաջ հաշվետու իշխանություն, թե՛ նաև այն տեսանկյունից, որ հանրապետության երկրորդ քաղաքում որակական փոփոխությունները անկասկած կարող են ծանրակշիռ ներդրում լինել վերջին տարիներին Հայաստանում նկատվող քաղաքացիական ինքնագիտակցության վերելքի գործընթացում:
Այդ իմաստով, Գյումրիում սկսվել է փաստորեն բավական նշանակալից մի գործընթաց, որին արժե հետևել և այն դիտարկել ոչ միայն տեղական նշանակության, այլ նաև հանրապետական դիտանկյունից: Ի վերջո, ժամանակն է ոչ միայն հասարակական-քաղաքական և քաղաքացիական ակտիվությունը ապակենտրոնացնել Երևանից, այլ նաև ընդհանրապես լուրջ ուշադրություն դարձնել մարզերում առկա վիճակին, որը տարբեր օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով դուրս է մնացել ուշադրությունից՝ մարզերը վերածելով ֆեոդալական կալվածքների:
