Թուրքիայի նախագահ Էրդողանը ՆԱՏՕ Վեհաժողովից հետո հայտարարել է, որ ակնլալում է, թե Ռուսաստանը 2025 թվականից հետո դուրս կգա «Ղարաբաղից», կպահպանի համաձայնությունները: Էրդողանը նկատի ունի, որ 2025 թվականին սպառվում է Արցախում ռուս խաղաղապահների տեղակայման ժամկետն ու այն սպառվելուց հետո Մոսկվան պետք է թողնի Ղարաբաղը: Էրդողանը հայտարարել է, թե հետևում են իրադրությանը և նույն անում է «իր եղբայր Ալիևը»: Փաստորեն, Էրդողանի շուրթերն ազդարարում են, որ Բաքուն մտադիր չէ լռելյայն հավանություն տալ խաղաղապահների տեղակայման ժամկետի երկարաձգմանը, ինչպես սահմանված է նոյեմբերի 9-ի համաձայնագրում:
Հայտնի է, որ այնտեղ արձանագրվում է հետևյալը. խաղաղապահների տեղակայման ժամկետը լրանալուց կես տարի առաջ եթե կողմերից որևէ մեկը չի ներկայացնում առարկություն, ապա ժամկետը ինքնաբերաբար համարվում է ևս հինգ տարով ավելացված: Էրդողանի հայտարարությունը նշանակում է, որ Ադրբեջանը մտադիր է ներկայացնել առարկություն, մտադիր չէ լռել: Թե՞ Էրդողանը կասկած ունի, որ Ադրբեջանը լռել կարող է, և ըստ այդմ ինքը չի լռում, այդ կերպ ցույց տալով, որ Թուրքիան լուռ չի հետևի, թե ինչպես այդ հարցը կլուծեն Բաքուն ու Մոսկվան:
Դեռևս օրեր առաջ անդրադառնալով խնդրին, հոդվածներից մեկում նկատեցի, որ 44-օրյա պատերազմին հաջորդած ամիսներին ռուսական փորձագիտական դաշտում շրջանառվում էր մոտեցում, որ պետք է Արցախում խաղաղապահ ներկայության հարցերը լուծելու ձևաչափը այսպես ասած եռակողմից տեղափոխել երկկողմ, այսինքն՝ Երևան-Մոսկվա-Բաքու ձևաչափի փոխարեն՝ Մոսկվա-Բաքու ձևաչափ: Իհարկե այդ մոտեցման լայն հանրայնացում չի շարունակվել, սակայն դա ամենևին չի նշանակում, որ չի սկսել դրա իրագործման ուղղությամբ աշխատանք, առնվազն որպես զարգացման սցենարային մի գիծ:
Իհարկե բավականին բարդ է պատկերացնել, որ Ալիևը կարող է Մոսկվայի հետ որևէ բան պայմանավորվել Թուրքիայից «թաքուն», սակայն մյուս կողմից, Ադրբեջանը դեմ չի լինի թերևս անել այդ առնչությամբ առավելագույնը, այդ կերպ բարձրացնելով իր սուբյեկտությունը, քանի որ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ համաձայնագիրը գործնականում ռուս-թուրքական սուբյեկտության արտացոլում է, որի ֆորմալ մասը պարզապես Աղդամում ստեղծված մոնիտորինգի կենտրոնն էր: Էրդողանի հայտարարությունը մի բանի մասին խոսում է անկասկած՝ խաղաղապպահների տեղակայման ժամկետի ավարտը մոտենալուն զուգահեռ, այդ հարցը դառնալու է բավականին լուրջ գործընթացի առարկա, որին առնչվելու են թե Արցախը, թե Հայաստանը:
