Վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանն այսօր պատասխանելով «Առաջին լրատվական»-ի հարցին՝ ըստ էության չհերքեց, որ այս տարի բյուջեն չի կատարվելու: Նա ասաց, որ այդ հարցին կանդրադառնա տարեվերջին:
Տվյալ դեպքում խոսքը վերաբերում է 2015թ. բյուջեի եկամտային մասին, որը, ամենայն հավանականությամբ, մինչև տարեվերջ չի կատարվի: Հիշեցնենք, որ այս տարվա հունվար-օգոստոս ամիսներին հավաքագրվել է ընդամենը 692 միլիարդ դրամ և մինչև տարեվերջ դեռ պետք է հավաքագրվի 460 միլիարդ դրամ: Այսինքն՝ վերջին չորս ամիսներին պետք է հավաքագրվեն նախորդ ամիսներից 30-40 տոկոսով ավելի շատ եկամուտներ, տվյալ դեպքում՝ հարկեր և տուրքեր, որպեսզի բյուջեի եկամուտների մասն ապահովվի: Բայց քանի որ Հայաստանի թե ներքին, թե արտաքին առևտրաշրջանառությունը, մասնավորապես՝ ներկրումը գնալով նվազում է, անիրատեսական է դառնում, որ այս տարի հնարավոր կլինի բյուջեով նախատեսված եկամուտներն ամբողջությամբ հավաքագրել, ինչն էլ այսօր մեզ հետ զրույցում չհերքեց Հ. Աբրահամյանը: «Մենք այդ հարցին կանդրադառնանք տարվա վերջին: Ամեն ինչ անում ենք՝ չվնասելով գործարարին, տնտեսական դաշտին, որ ապահովագրենք մեր եկամուտները: Բայց որևէ ծրագիր չի կրճատվի»,- ասաց Հ. Աբրահամյանը:
Այսինքն՝ Հ. Աբրահամյանն ասում է, որ եթե բյուջեի եկամտային մասը չկատարվի, միևնույն է՝ ծախսային մասը կփորձեն պահպանել: Բայց վարչապետի այս կարճ հայտարարության մեջ մի հետաքրքիր դրվագ էլ կա՝ «ամեն ինչ անում ենք՝ չվնասելով գործարարին, տնտեսական դաշտին»:
Նշենք, որ երկու շաբաթ առաջ «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում գրեթե նման մի հայտարարություն արել է նաև ֆինանսների փոխնախարար Վախթանգ Միրումյանը: «Վարչարարական ջանքերն ուղղվելու են պետական բյուջե՝ վճարվող եկամուտների կատարման ապահովմանը, բայց, իհարկե, այդ ջանքերը լինելու են խելամտության սահմաններում, որպեսզի Հայաստանում որևէ խոչընդոտ չստեղծվի տնտեսական գործունեության առումով»,- ասել էր Վ. Միրումյանը:
Եթե մի խնդրի կամ մի երևույթի մասին խոսում են երկրի վարչապետն ու ֆինանսների փոխնախարարը, ուրեմն խնդիրը լուրջ է: Տվյալ հայտարարություններն ուշագրավ են այն առումով, որ այս պաշտոնյաները փորձում են հերքել, որ հարկերը հավաքելու և բյուջեն լցնելու համար գործարարներին ու տնտեսվարողներին պարզապես հարկային տեռորի են ենթարկում: Իհարկե, խոսքը տվյալ դեպքում վերաբերում է ոչ արտոնյալ գործարարներին, այն գործարարներին, ովքեր անմիջապես չեն վայելում իշխանությունների հովանավորությունը:
Հայտնի է, որ բազմաթիվ գործարարներ հարկային ծառայությունների հետ գտնվում են դատական գործընթացների մեջ, քանի որ իրենց ներկայացվել են տասնյակ, անգամ հարյուրավոր միլիոնավոր դրամների տույժ-տուգանքներ: Վերջին շրջանում հաճախակի են դարձել նաև ֆինանսական խնդիրների, այդ թվում նաև հարկային խնդիրների պատճառով հայտնի գործարարների ինքնասպանությունները: Ու փաստորեն բյուջեն լցնելու համար գործարարներին հարկային տեռորի ենթարկելն այնքան տարածված երևույթ է դարձել ու արդեն մարդկանց կյանքեր է տանում, որ անգամ վարչապետն ու ֆինանսների փոխնախարարը փորձում են նախապես զգուշացնել, որ նման բան չկա:
Իսկ այս տարի անգամ հարկային տեռորը չի փրկելու մեր բյուջեն, քանի որ արդեն իսկ ակնհայտ է, որ եկամտային մասը չի կատարվելու: Եթե նախորդ ութ ամիսներին յուրաքանչյուր ամսվա կտրվածքով միջինը հավաքվել է մոտ 90 մլրդ դրամ, ապա սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին պետք է ամսական հավաքվի առնվազն 120-130 մլրդ դրամ, որ բյուջեի եկամտային մասն ապահովվի: Իսկ դա արդեն անհնար է: Ճիշտ է, դեռ պաշտոնական տվյալները չկան, բայց մեր տեղեկություններով՝ սեպտեմբեր ամսվա հավաքագրումների մակարդակը ավելին չէ, քան նախորդ ամիսներինը՝ այն գրեթե 90 մլրդ դրամի սահմաններում է: Այնպես որ՝ արդեն վստահաբար կարելի է ասել, որ այս տարի հարկային եկամուտները չեն կատարվելու: Իսկ այդ դեպքում ինչպե՞ս պետք է իրականացվեն բյուջեով նախատեսված ծախսերը: Արդյոք սեկվեստոր՝ բյուջեի ծրագրերի կրճատում չի՞ լինելու: «Ոչ»,- պատասխանեց Հ. Աբրահամյանը:
Իսկ ի՞նչ միջոցներով են իրականացվելու ծրագրերը, եթե եկամուտները չեն բավարարում: «Ես հիմա չեմ շտապում կարծիք հայտնել. երբ գումարները չհավաքագրվեն, այն ժամանակ կանդրադառնանք»,- եզրափակեց Հ. Աբրահամյանը:
