«Հիդրոօդերևութաբանության և մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Լևոն Ազիզյանի գրառումը․
Հավայան համալսարանի գիտնականների կողմից անցկացված նոր ուսումնասիրությունը ևս մեկ քար է ավելացրել քամու էներգիայի հակառակորդների կշեռքի վրա: Պարզվում է, որ հենց այդ ծովափնյա քամու կայանները, որոնք կոչված են մեզ փրկել մոտալուտ կլիմայական ճգնաժամից, տեղային մակարդակում տաքացնում են ծովը ավելի արագ, քան բնական գլոբալ տաքացումը վերջին քառորդ դարի ընթացքում:
Գիտնականները վերլուծել են ԱՄՆ արևելյան ափին գտնվող ծովափնյա քամու էլեկտրակայանները և հայտնաբերել են զգալի տաքացման ազդեցություն: Տուրբինների անմիջական հարևանությամբ ծովի մակերևույթի ջերմաստիճանը բարձրացել է 0.3-0.4°C-ով՝ արժեք, որը երկու-երեք անգամ ավելի բարձր է, քան երկարաժամկետ գլոբալ տաքացման միտումը: Եվ այս արդյունքը ձեռք է բերվում ոչ թե տարիների կամ տասնամյակների ընթացքում, այլ քամու էլեկտրակայանների գործարկումից հետո մի քանի օրվա ընթացքում: Այսպիսով, ծովային միջավայրը անմիջապես արձագանքում է արհեստականորեն ստեղծված տուրբուլենտությանը, որը օվկիանոսը և մթնոլորտը դնում է տեխնոլոգիապես պայմանավորված արտակարգ իրավիճակի մեջ:
Ջրի և մթնոլորտի միջև հետադարձ կապը, որը առաջացնում է այս տաքացումը, էապես պարզ է. հսկայական ռոտորները այնքան ուժեղ են խառնում օդը, որ քամու և ջրի միջև բնական փոխանակումը խաթարվում է: Նույն բանը տեղի է ունենում նաև մակերևույթի տակ, որտեղ խառնման գոտին դառնում է ավելի մակերեսային՝ մոտ մեկ մետր կամ մոտ 20%-ով փոքր, քան սովորական պայմաններում: Խառնման պակասը նշանակում է ավելի քիչ սառեցում, իսկ քամու ցածր արագությունը նշանակում է ավելի քիչ էներգիա որը կարող է խառնել ծովը: Հետազոտությունները հստակ ցույց են տալիս, որ քամու տուրբինները քամու արագությունը անվակունդի բարձրության վրա նվազեցնում են 2-3 մ/վրկ-ով։
Նույնիսկ ջրի մակերևույթից մի փոքր վերև քամին դանդաղում է, թեև ընդամենը 5-10%-ով: Այնուամենայնիվ, նույնիսկ այս թվացյալ աննշան ազդեցությունը ցույց է տալիս այս միջամտության խորը ազդեցությունը բնական համակարգում: Տիպիկ էկոհամակարգում մի քանի տասնորդական աստիճանի տաքացումը կամ քամու արագության մի քանի տոկոսով նվազումը մանրունք չէ: Բայց երբ նման միջամտությունները կրկնվում են տասնյակ, հարյուրավոր կամ հազարավոր անգամներ ամբողջ ափամերձ գծի երկայնքով, տեղի է ունենում կուտակային ազդեցություն:
Science Advances-ում հրապարակված «Ծովի մակերևույթի տաքացումը և օվկիանոս-մթնոլորտային հետադարձ կապը, պայմանավորված մեծածավալ ծովային քամու էլեկտրակայաններով սեզոնային շերտավորության պայմաններում» վերնագրով ուսումնասիրությունը հաստատում է հենց սա. տաքացումը տարածվում է մի քանի կիլոմետրերի վրա, երբեմն տասնյակ կամ ավելի: Կարծես քամու էլեկտրակայանները անտեսանելի ջերմային ամպ են իրենց հետևից տանում:
Գիտնականները առաջին անգամ օգտագործել են օվկիանոսի, մթնոլորտի և ալիքի համակցված մոդելավորում։ Հենց դա է պատճառը որ արդյունքները դառնում են այդքան դժվար հերքելի։ Տաքացման օրինաչափությունները հստակ տեսանելի են, դրանք անմիջապես դրսևորվում են և շարունակում են պահպանվել։
Պետություններն ու ընկերությունները հսկայական գումարներ են ներդնում ծովային հսկայական հողմային էլեկտրակայանների կառուցման մեջ, որոնք «ստեղծում» են հենց այն, ինչի դեմ ենթադրաբար նախատեսված են պայքարելու համար՝ շինարարության և սպասարկման համար պահանջվող էներգիայի ծախսեր, ծովային կյանքի վրա ազդեցություն և անմիջական տեղային տաքացման ազդեցություն։
