Եվրախորհրդարանի Հարավային Կովկասի հետ կապերի պատվիրակության նախագահ Մարինա Կալյուրանդը, Հայաստանի հարցով մշտական զեկուցող Անդրեյ Կովաչևը և Ադրբեջանի հարցով մշտական զեկուցող Ժելյանա Զովկոն հանդես են եկել Լեռնային Ղարաբաղում հումանիտար լուրջ իրավիճակի վերաբերյալ համատեղ հայտարարությամբ։
«Խորապես անհանգստացած ենք Ադրբեջանի կողմից, 2020թ․ նոյեմբերի 9-ի հայտատարությամբ ստանձնած և Արդարադատության միջազգային դատարանի սույն թվականի փետրվարի 22-ի և հուլիսի 6-ի պարտադիր կատարման ենթակա որոշումների խախտմամբ, Լաչինի միջանցքի շարունակվող շրջափակման պատճառով Լեռնային Ղարաբաղում արագորեն վատթարացող հումանիտար իրավիճակից։
Գրեթե ութ ամիս է, ինչ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչությունը կրում է շրջափակման հետևանքները՝ գոյատևելով միայն տեղական արտադրության և հիմնականում Կարմիր Խաչի կողմից կենսական հումանիտար պարագաների մատակարարումների շնորհիվ։ Վերջին շաբաթների ընթացքում Ադրբեջանի կողմից Լաչինի միջանցքը նաև մարդասիրական մատակարարումների համար փակելը հանգեցրել է առաջին անհրաժեշտության սննդամթերքի, կենսական նշանակության բժշկական ապրանքների և առաջին անհրաժեշտության այլ ապրանքների դեֆիցիտի։ Միևնույն ժամանակ վառելիքի պակասը խաթարել է նաև տեղական արտադրության և բաշխման գործընթացը։ Կարմիր խաչի կողմից բժշկական տարհանումը նույնպես խափանվել է։ Լեռնային Ղարաբաղի մոտ 120 000 բնակիչները հումանիտար ճգնաժամի մեջ են, ինչը պահանջում է միջազգային հանրության հրատապ ուշադրությունը։
Մենք լիովին աջակցում և միանում ենք ԵՄ բարձր ներկայացուցիչ Ժոզեպ Բորելի 2023 թվականի հուլիսի 26-ի հայտարարությանը։ Մենք դատապարտում ենք մարդասիրական մատակարարումների շարունակական արգելափակումը և հումանիտար հասանելիության քաղաքականացումը, ինչն էլ ավելի է սրում առանց այն էլ սոսկալի իրավիճակը տարածաշրջանում։ Աղդամի ճանապարհով հումանիտար օգնություն տրամադրելու Ադրբեջանի առաջարկը անջատ է Լաչինի միջանցքին առնչվող իր ունեցած պարտավորություններից, որոնք պետք է հարգվեն։ Մարդասիրական օգնության մուտքը տարածաշրջան պետք է թույլատրվի, և ցանկացած խոչընդոտ միջազգային մարդասիրական իրավունքի խախտում է։ Լրացուցիչ երթուղիների բացումը միայն խրախուսելի է, բայց դա առանձին խնդիր է, որը պետք է փոխհամաձայնեցվի Բաքվի և Ստեփանակերտի միջև ուղիղ բանակցությունների շրջանակներում։
Մենք լիովին աջակցում ենք Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի՝ տարածաշրջանում տասնամյակներ շարունակվող հակամարտության և ընթացիկ ճգնաժամի կայուն և երկարաժամկետ լուծում գտնելուն ուղղված դիվանագիտական ջանքերին։ 2023 թվականի հուլիսի 15-ին Բրյուսելում կայացած վերջին հանդիպման ժամանակ երկու կողմերը, այլ հրատապ հարցերի հետ մեկտեղ, պայմանավորվել են դյուրացնել մարդասիրական օգնության հասանելիությունը տարածաշրջան՝ մարդկային տառապանքը մեղմելու նպատակով: Ցավոք, շարունակվող շրջափակումը հակասում է խաղաղ բանակցությունների նպատակին և վստահության ամրապնդման այնքան անհրաժեշտ ջանքերին:
Վերահաստատում ենք Եվրոպական խորհրդարանի՝ 2023 թ․ մարտի 15-ի կոչը Եվրոպական Խորհրդին՝ «Արդարադատության միջազգային դատարանի 2023 թվականի փետրվարի 22-ի որոշումն անհապաղ չկատարելու դեպքում թիրախային պատժամիջոցներ սահմանել Ադրբեջանի կառավարության պաշտոնյաների դեմ»։ Հիշեցնում ենք նաև, որ Եվրոպական խորհրդարանի 2023 թվականի հունիսի 13-ի լիագումար նիստի ժամանակ ԵՄ բարձր ներկայացուցիչը պարտավորվել է Խորհրդում բարձրացնել նման պատժամիջոցների կիրառման հարցը։ Վերահաստատում ենք մեր կոչը Բաքվին անհապաղ դադարեցնել շրջափակումը և հարգել միջազգային պարտավորությունները և նորմերը՝ հումանիտար աղետը կանխելու համար»,- ասված է հայտարարության մեջ։
