Մինչ Բելառուսում շարունակվում են օգոստոսի 9-ի կեղծված նախագահական ընտրություններով պայմանավորված բողոքի ցույցերն ու ակցիաները, Հայաստանում շարունակում է քննարկվել հարցը, թե որքանով էր արդարացված ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից հենց ընտրությունների հաջորդ օրը Ալեքսանդր Լուկաշենկոյին շնորհավորելու քայլը։
Վերջին օրերին իշխանությունների կողմից հնչել են այդ քայլն արդարացնող ամենատարբեր փաստարկներ՝ տրամաբանականից մինչև անհեթեթ։ Դրանց շարքը լրացրել է Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը, ով երեկ «Ազատություն» ռադիոկայանի եթերում հայտարարել է, թե Լուկաշենկոյին շնորհավորելու Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը «բխում է հեղափոխության օրակարգից»։ Պատասխանելով հարցին, թե արդյոք դա ժողովրդավարական օրակարգին համապատասխանո՞ւմ է, թե՞ ոչ, Արմեն Գրիգորյանը հիշեցրել է, որ հեղափոխության ընթացքում հայտարարել են, թե արտաքին քաղաքական օրակարգում փոփոխություններ չեն լինելու: «Այսինքն՝ այս հայտարարությունն ամբողջովին բխում է հեղափոխության օրակարգից, և հեղափոխության օրակարգի շարունակականության ապահովումն է»,- ասել է նա:
Այսպիսով, փաստորեն ամենաբարձր մակարդակով հայտարարվում է, որ 2018 թվականի թավշյա հեղափոխության օրակարգի հիմքում ընկած են եղել ու են ոչ թե արժեքները, ինչպես թվում էր շատերիս, այլ շահերը։ Նման հայտարարություններով ըստ էության հողին է հավասարեցվում թավշյա հեղափոխության արժեբանական, փիլիսոփայական ձողը, քանի որ ստացվում է, որ հանուն ինչ-ինչ, թեկուզև կարևոր, շահերի մենք կարող ենք ոտնահարել այն արժեքներն ու սկզբունքները, որոնք ընկած են եղել թավշյա հեղափոխության հիմքում։ Սա մտահոգիչ, չափազանց մտահոգիչ իրողություն է և վկայում է անցած երկու տարիներին հեղափոխական հարթակից դեպի իշխանական առանձնասենյակներ տանող ճանապարհին տեղի ունեցած ու շարունակվող դեգրադացիոն գործընթացների մասին։ Իրականության մեջ, սակայն, հեղափոխությունը ոչ թե ասֆալտապատվող ճանապարհներն են ու տնտեսության այս կամ այն ճյուղի զարգացումը, որոնցով հպարտանում է իշխանությունը, այլ առաջին հերթին հենց արժեբանական, գաղափարաբանական փոփոխությունները, որոնցից, ցավալիորեն, գնալով հեռանում է Հայաստանի իշխանությունը։
Դժբախտաբար, Բելառուսում տեղի ունեցողը բացահայտեց ոչ միայն իշխանության երկակի ստանդարտները, այլ նաև Հայաստանի ընդդիմության փաստացի չգոյությունը։ Հայաստանի ինչպես խորհրդարանական, այնպես էլ արտախորհրդարանական ընդդիմությունը Բելառուսում կատարվող զարգացումների վերաբերյալ լուռ է ձկան պես, չի հնչել խաղաղ ցուցարարների նկատմամբ ուժի կիրառումը դատապարտող, իրենց ընտրական իրավունքների համար պայքարող բելառուսներին աջակցող որևէ հայտարարություն։ Եվ եթե իշխանության գործելաոճը խիստ վերապահումներով կարելի է արդարացնել պետական շահերով կաշկանդված լինելու իրողությամբ, ապա ընդդիմության լռությունը որևէ արդարացում կամ հիմնավորում չունի։ Ամեն ինչ ակնհայտ է ու պարզունակ. քանի որ Բելառուսում տեղի ունեցողը շոշափում է նաև Ռուսաստանի շահերը, Հայաստանի ընդդիմադիրները որևէ դիրքորոշում չեն հայտնում այդ շահերին որևէ կերպ չընդդիմանալու, որևէ պարագայում ռուսական զայրույթը չշարժելու համար։ Այն դեպքում, երբ Բելառուսում տեղի ունեցողը և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի իմաստով շոշափում է նաև Հայաստանի պետական կենսական շահերը։
ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին Լուկաշենկոյի կատարած երկու հեռախոսազանգերը խիստ մտահոգիչ ազդակներ էին և վկայում էին այն մասին, որ սեփական իշխանության պահպանման համար Լուկաշենկոն պատրաստ է զիջել Բելառուսի ինքնիշխանությունը՝ հանուն Միութենական պետության ստեղծման։ Դա էլ իր հերթին նշանակում է, որ կախված բելառուսական զարգացումների ընթացքից՝ առաջիկայում կարող է մեկնարկել նոր շրջափուլ, որը կառնչվի ոչ միայն ԵԱՏՄ ու ՀԱՊԿ անդամ Բելառուսին, այլ նաև այդ տնտեսական ու ռազմաքաղաքական դաշինքների մյուս անդամներին, այդ թվում՝ Հայաստանին։ Կրկին կախված իրադարձությունների զարգացման վեկտորից՝ բացառված չէ, որ դրանք հանգեցնեն Ռուսաստանի կայսերապաշտական նկրտումների թարմացմանը, ընդհուպ ԽՍՀՄ վերականգնմանն ուղղված նպատակադրումների տեսքով։ Իսկ դա զգալի, կենսական, մինչև իսկ գոյաբանական սպառնալիքներ ու մարտահրավերներ է պարունակում հետխորհրդային տարածքի բոլոր պետությունների, այդ թվում, իսկ գուցե անգամ առաջին հերթին՝ Հայաստանի համար։ Հետևաբար այս պայմաններում քաղաքական ուժերի լռությունն ու ամորֆ կեցվածքն իրականում հակապետական գործելաոճ է։
Այս օրերին Բելառուսի քաղաքների փողոցներում որոշվում ու վճռվում է շատ ավելին, քան լոկ այդ երկրի իշխանության հարցն է կամ նախագահի անուն-ազգանունը։ Մենք ուղղակի իրավունք չունենք անտարբեր լինելու այդ զարգացումներին, քանի որ վաղը դրանք այս կամ այն դրսևորմամբ կարող են թակել նաև մեր դուռը։
